«جام‌جم» جزئیات تغییر قیمت‌ها در سال‌جاری را بررسی می‌کند
کارنامه یک سال بازار ایران
زمستان سال گذشته نوسان قیمت‌ها به گونه‌ای بود که اغلب صاحبان سرمایه به‌دنبال تبدیل پول نقد خود به کالاهای مختلف بودند. این موضوع باعث شد تقاضا در بازارهای مختلف افزایش یابد و به‌دنبال آن قیمت‌ها روند تصاعدی بگیرد. آمار تورم نشان می‌دهد همچنان گرانی‌ها اتفاق افتاده اما شتاب آن کاهش یافته است. حالا جام‌جم در روزهای پایانی سال1402 بازارهای مختلف رابررسی کرده که طی یک سال گذشته چه تغییراتی داشته‌اند.
سال1402 در شرایطی آغاز شد که انتظارات تورمی در بالاترین حد خود قرار داشت. انتظارات تورمی به این معناست که افراد در زمانی که قیمت‌ها در حال تغییر است، وارد بازارها می‌شوند و انتظار دارند افزایش تورم، کالای خریداری‌‌شده آنها را نیز ارزشمند‌تر کند. تورم از دو محرک رشد نقدینگی و نرخ ارز تاثیر می‌پذیرد. آمار نشان می‌دهد در ابتدای امسال نرخ رشد نقدینگی بیش از 33 درصد بود که اکنون به 25.2درصد رسیده است. این در حالی است که هدف‌گذاری بانک مرکزی برای رشد نقدینگی در سال‌جاری 25 درصد بود که به نظر می‌رسد به هدف تعیین‌شده بسیار نزدیک است. محرک دیگر نرخ ارز است که در ابتدای امسال هر دلار آمریکا 53 هزار و 200 تومان قیمت داشت و اکنون که در روزهای پایانی سال قرار داریم، به 59 هزار و 800 تومان رسیده است. آمارها نشان می‌دهد انتظارات تورمی در سال 1402 پایین آمده و میل به سرمایه‌گذاری برای بازارهای غیرمولد کاهش یافته است.
دیپلماسی ارزی
یکی از دلایل ثبات در بازار ارز به گفته برخی کارشناسان اجرای سیاستی با عنوان تثبیت اقتصادی است. البته بانک مرکزی اعلام کرده که منظورش از تثبیت اقتصادی به معنای ثبات قیمت نیست، بلکه پیش‌بینی‌پذیر بودن اقتصاد است. از سوی دیگر دیپلماسی ارزی که امسال اتفاق افتاد تا حد زیادی به کنترل بازار ارز کمک کرد. به این صورت که ارزهای بلوکه‌شده ایران که در کشورهای مختلف قرار داشت، آزاد شده و در دسترس قرار گرفت. همین موضوع تاثیر زیادی داشت تا محرک اصلی اقتصاد ایران کمترین نوسان را در پنج سال گذشته داشته باشد. از سال 97 نوسانات نرخ ارز وارد مسیر دیگری شد و شوک‌های زیادی را تجربه کرد. در واقع از نوسانات 10 تا 20 درصدی به گرانی‌های 200 تا300 درصدی رسیدیم. ابتدای سال 97 هر دلار آمریکا 4200 تومان بود که در میانه سال به 19 هزار تومان رسید و در پایان سال روی 14 هزار تومان ایستاد. ابتدای سال 98 هر دلار آمریکا 14 هزار و 100 تومان قیمت خورد و درپایان سال 16هزار و 200 تومان فروخته شد.ابتدای سال 99 دلار آمریکا 16 هزار تومان قیمت داشت و در مهرماه به 34 هزار تومان رسید و در پایان سال 25 هزار و 400 تومان قیمت خورد. در سال 1400 نوسان اندک بود و اعداد و ارقام بین 25 تا 27 هزار تومان در نوسان بود اما در سال 1401 دلار آمریکا از این رقم در اسفندماه به حدود 62 هزار تومان رسید و در ابتدای سال‌جاری 53 هزار و 200 تومان قیمت خورد. نوسانات نشان می‌دهد تلاطم بازار ارز بسیار اندک بوده است.
دیپلماسی ارزی
یکی از دلایل ثبات در بازار ارز به گفته برخی کارشناسان اجرای سیاستی با عنوان تثبیت اقتصادی است. البته بانک مرکزی اعلام کرده که منظورش از تثبیت اقتصادی به معنای ثبات قیمت نیست، بلکه پیش‌بینی‌پذیر بودن اقتصاد است. از سوی دیگر دیپلماسی ارزی که امسال اتفاق افتاد تا حد زیادی به کنترل بازار ارز کمک کرد. به این صورت که ارزهای بلوکه‌شده ایران که در کشورهای مختلف قرار داشت، آزاد شده و در دسترس قرار گرفت. همین موضوع تاثیر زیادی داشت تا محرک اصلی اقتصاد ایران کمترین نوسان را در پنج سال گذشته داشته باشد. از سال 97 نوسانات نرخ ارز وارد مسیر دیگری شد و شوک‌های زیادی را تجربه کرد. در واقع از نوسانات 10 تا 20 درصدی به گرانی‌های 200 تا300 درصدی رسیدیم. ابتدای سال 97 هر دلار آمریکا 4200 تومان بود که در میانه سال به 19 هزار تومان رسید و در پایان سال روی 14 هزار تومان ایستاد. ابتدای سال 98 هر دلار آمریکا 14 هزار و 100 تومان قیمت خورد و درپایان سال 16هزار و 200 تومان فروخته شد.ابتدای سال 99 دلار آمریکا 16 هزار تومان قیمت داشت و در مهرماه به 34 هزار تومان رسید و در پایان سال 25 هزار و 400 تومان قیمت خورد. در سال 1400 نوسان اندک بود و اعداد و ارقام بین 25 تا 27 هزار تومان در نوسان بود اما در سال 1401 دلار آمریکا از این رقم در اسفندماه به حدود 62 هزار تومان رسید و در ابتدای سال‌جاری 53 هزار و 200 تومان قیمت خورد. نوسانات نشان می‌دهد تلاطم بازار ارز بسیار اندک بوده است.
محمد حسین علی اکبری- دبیر گروه اقتصاد