بعد از شکست حزب حاکم ترکیه نتایج انتخابات شهرداری ها در استانبول باطل شد
اردوغان زیر میز زد
شورای عالی انتخابات تركیه نتایج انتخابات شهرداری كلانشهر استانبول را كه به پیروزی حزب مخالف دولت این كشور منجر شده بود، باطل اعلام كرد. به این ترتیب ساكنان استانبول باید ۲۳ ژوئن (دوم تیر) یكبار دیگر پای صندوقهای رای رفته و نامزدهای خود را انتخاب کنند. در انتخابات پیشین حزب حاكم عدالت و توسعه شكست خورد و اردوغان اعلام كرد نتایج این انتخابات را نخواهد پذیرفت. ابطال نتایج انتخابات استانبول میتواند تركیه را وارد دور تازهای از بحرانهای سیاسی كند. همچنین پیروزی مجدد امام اوغلو میتواند شكست بزرگتری را برای اردوغان فراهم کند.
به گزارش العالم، شورای عالی انتخابات تركیه با صدور اطلاعیهای اعلام كرد: «آرا در استانبول را باطل اعلام میكنیم و انتخابات در این شهر دوباره برگزار خواهد شد.» این شورا میگوید به درخواست حزب حاكم عدالت و توسعه كه مدعی تخلفات عدیده در جریان رایگیری در شهر استانبول بود، شكایات را بررسی كرده و به این نتیجه رسیده است. در انتخابات 11 فروردین 1398 اكرم امام اوغلو نامزد حزب جمهوریخواه خلق تركیه كه رقیب
بینالی یلدریم، رئیس مجلس و نخست وزیر سابق تركیه از حزب حاكم عدالت و توسعه بود، پس از 25 سال برنده انتخابات اعلام شد. پس از برگزاری انتخابات و در حالی كه نامزد حزب جمهوریخواه با 29 هزار رای پیشتاز بود، حزب عدالت و توسعه خواستار بازشماری آرای انتخابات شد. پس از معرفی اكرم امام اوغلو از حزب جمهوریخواه خلق تركیه به عنوان شهردار منتخب نیز، حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان و حزب حركت ملی با ادعای تخلفات در جریان انتخابات و تاثیر آن بر نتیجه آرا خواستار ابطال انتخابات شدند.
هر چند كه ائتلاف جمهور متشكل از دو حزب عدالت و توسعه و حركت ملی توانست حدود 7/51 درصد از مجموع آرا را در تركیه به دست آورد، اما نتیجه را در شهرهای آنكارا، استانبول، ازمیر و آنتالیا به رقیب خود یعنی حزب جمهوریخواه خلق تركیه واگذار كرد.در حال حاضر 49 شهرداری از 81 شهرداری تركیه در كنترل حزب حاكم عدالت و توسعه قرار دارد.
حملات داخلی
اكرم امام اوغلو، نامزد حزب جمهوریخواه خلق تركیه، در نطقی كه به طور زنده از شبكههای اجتماعی پخش میشد تصمیم كمیسیون انتخاباتی را محكوم كرد و گفت كه تحت نفوذ حزب حاكم قرار دارد. او در میان جمعیت هوادارانش گفت: «ما هرگز بر سر اصول خود سازش نمیكنیم. این كشور متشكل از ۸۲ میلیون میهندوست است كه تا آخرین لحظه ... برای دموكراسی خواهند جنگید.» درهمین حال یك گروه حامی امام اوغلو خواستار خویشتنداری شد و گفت: «اجازه دهیم كنار هم بایستیم، آرامش خود را حفظ كنیم... ما پیروز خواهیم شد، دوباره پیروز خواهیم شد.» همچنین اونورسال آدیگوزل، معاون دبیر حزب جمهوریخواه خلق، میگوید این تصمیم نشان میدهد كه «پیروزی علیه حزب عدالت و توسعه غیرقانونی است.» وی در توییتی مینویسد: «نظامی كه اراده مردم را با یك فرمان نقض میكند و قانون را نادیده میگیرد نه دموكراتیك است، نه مشروع بلكه دیكتاتوری محض است.»
هر چند در انتخابات اخیر حزب عدالت و توسعه هدایت ائتلافی را بهعهده داشت كه برنده ۵۱ درصد آرا در سراسر كشور شد، حزب سوسیالیست سكولار جمهوریخواه خلق مدعی پیروزی در آنكارا، ازمیر و استانبول شد. اردوغان همان زمان گفت هرگز بهراحتی از كنار شكست در استانبول نخواهد گذشت. او تاكید كرده بود «هركسی استانبول را ببرد، تركیه را میبرد.»
انتقادهای خارجی
لغو نتایج انتخابات استانبول با انتقاد شدید كشورهای خارجی مواجه شده است. به همین دلیل وزیر خارجه تركیه، انتقادهای خارجی از تصمیم هیات عالی انتخابات تركیه را بیمورد دانست. این وزارت خانه در بیانیهای اعلام كرد: « ما انتقادهایی كه از سوی برخی از مخاطبان خارجی با انگیزه سیاسی درباره این تصمیم و شورای عالی انتخابات مطرح میشود، نمیپذیریم. تركیه بلوغ دموكراتیك خودش را نشان داده است. بیشك، تصمیم شورای عالی مستقل انتخابات با هدف تضمین تحقق اراده رایدهندگان بوده است.» هم زمان شبكه خبری اسپوتنیك گزارش داد كه شهروندان اكثر مناطق شهر استانبول در اعتراض به تصمیم شورای عالی انتخابات به خیابانها آمدند و با كوبیدن روی ماهیتابه و قابلمه نارضایتی خودشان را ابراز كردند. این تجمع اعتراضی از صبح دوشنبه از مناطق بشیكتاش و فری كوی آغاز شد و در سایر مناطق استانبول ادامه یافت. به گزارش خبرنگار اسپوتنیك، رانندهها هم در حمایت از معترضان بوق و چراغ میزدند. براساس گزارشها، صدها تن از معترضان در بشیكتاش شعار «حق و عدالت» حزب مردم جمهوریخواه را حمل میكردند.
ریسك بزرگ
طرفداران اردوغان از 35 سال پیش كنترل استانبول را در اختیار خود داشتند و پذیرش شكست خود در این شهر 16 میلیونی را نمیتوانستند تحمل كنند. استانبول برای شخص اردوغان نیز معنا و مفهوم دیگری داشت. او از سال 1994 پیروزیهای سیاسی خود را از همین شهر آغاز كرده بود. هماكنون یك سوم درآمدهای تركیه از استانبول تامین میشود و حزب حاكم عدالت و توسعه در آنجا پروژههای میلیاردی و ساختمانسازی دارد. واگذاشتن اختیارات این شهر به نامزدی از یك حزب رقیب تقریبا برای اردوغان و اطرافیانش امری غیرممكن است . بی تردید پیروزی امام اوغلو برای شهرداری استانبول موجب تقویت حزب او و تمام احزاب دیگری میشد كه سالها بهدنبال پایین كشیدن رجب طیب اردوغان از قدرت بودند. كارشناسان میگویند در صورت اجرای دور جدید انتخابات در استانبول ممكن است امام اوغلو یك بار دیگر پیروز گشته و حتی به نسبت دور قبلی آرای بیشتری هم بهدست آورد. در این صورت رجب طیب اردوغان از هماكنون وارد ریسك بزرگی شده و شانس اندكی برای پیروزی در آن دارد. پیروزی مجدد امام اوغلو آینده سیاسی او را بهشدت تهدید خواهد كرد.
هماكنون بهدلیل ركود داخلی و تحریمهای خارجی ارزش لیر تركیه ـ بخصوص طی یك سال اخیر ـ بیش از ۳۰ درصد افت كرده است. اقتصاد راكد تركیه به سختی میتواند تحمل بلاتكلیفیهای بیشتر از این جنس را داشته باشد. به اعتقاد بعضی اصلا همین ناملایمات اقتصادی بود كه شكست اردوغان در استانبول را رقم زد.
از همه اینها گذشته حزب عدالت و توسعه از درون هم دچار شكافی عمیق شده است. پس از شكست اخیر حزب در شهرهای بزرگ تركیه، وفاداران سرسخت اردوغان معتقد بودند انتخابات به سرقت رفته اما بخشهای دیگر حزب شكست را قبول كرد و گفتند اینها نتایج سوء عملكرد دولت طی سالهای گذشته در داخل و خارج بوده است. بخشی از اعضای حزب عدالت و توسعه با بلندپروازیها و جنگطلبیهای اردوغان بهخصوص در سوریه مخالف هستند و خواستار داشتن روابطی مسالمتآمیز با دولت حاكم بر دمشق شدهاند. اردوغان اما همچنان بر پایه تفكرات عثمانی گرایی خود بهدنبال تحت كنترل داشتن بخشهایی ازخاك سوریه بهوسیله نیروهای طرفدار خود در شرق فرات است.