printlogo


قرارداد رهن چیست؟
قرارداد رهن خانه در واقع همان عقد اجاره است که در آن موجر در قبال دریافت مبلغی معین به‌عنوان تضمین تخلیه ملک، تحت عنوان رهن، حق استفاده از منافع ملک خود را برای مدت ذکر شده در قرارداد به مستأجر می‌دهد.

 ذکرمشخصات موجر ومستأجر ازجمله مواردمندرج درقراردادرهن خانه است که براساس نمونه قراردادرهن تنظیم می‌شود‌.هنگامی که کسی، طلبی به دیگری دارد یا مبلغی را به‌عنوان وام از دیگری دریافت می‌کند، می‌تواند در قالب عقد رهن قرارداد رهنی را منعقد کرده و مالی را به‌عنوان وثیقه، نزد وام دهنده بسپارد تا در صورت عدم تادیه دین خود، رهن گیرنده بتواند با فروش آن طلب خود را وصول کند.اما باید توجه داشت قرارداد رهن خانه با عقد رهن که در عالم حقوق وجود دارد و دارای قواعد و تشریفات مخصوص به خود است، تفاوت داشته و در واقع قرارداد رهن و اجاره خانه، همان قرارداد اجاره بوده و قواعد عقد اجاره بر آن، حکمفرماست. عدم اطلاع از تفاوت این دو مسأله و ناآشنایی با قرارداد رهن خانه، گاهی ضررهای زیادی را به طرفین عقد رهن وارد می‌آورد و ضروری است در این مورد جهت اجتناب از ضرر، حتما از نمونه قرارداد رهن خانه استفاده شود. 

قرارداد رهن
عقد رهن، یکی ازعقود معین در قانون مدنی بوده که تشریفات و قواعد مخصوص به خود را داشته و ازجمله عقود پرکاربرد است. شرایط عقد رهن در قانون مدنی، پیش‌بینی شده و در صورتی که این عقد براساس این شرایط منعقد شود، دارای آثار حقوقی مخصوص به خود خواهد بود. 
ماده 771 قانون مدنی در تعریف عقد رهن، مقرر می‌دارد: «رهن، عقدی است که به موجب آن، مدیون مالی را برای وثیقه به داین ارائه می‌دهد. ‌رهن دهنده را راهن و طرف دیگر را مرتهن می‌گویند.»  براساس این ماده در قرارداد رهن، شخصی که به دیگری دینی دارد، وثیقه‌ای مالی از قبیل خانه را که قابلیت فروش داشته باشد و توقیف نباشد، به طلبکار یا داین می‌دهد تا در صورت عدم تادیه دین خود، مرتهن از طریق فروش آن دین خود را وصول کند. 
ماده 772 قانون مدنی درخصوص شرایط صحت قرارداد رهن مقرر می‌دارد: «مال مرهون باید به قبض مرتهن یا به تصرف کسی که بین طرفین معین می‌شود، داده شود ولی استمرار قبض، شرط صحت معامله نیست.»  براساس این ماده از شرایط صحت این عقد، این است که مال مورد رهن، توسط رهن گیرنده یا هر شخصی که طرفین عقد توافق دارند به تصرف درآید و قبض شود.  در موارد بسیاری مالک، هنگام قرارداد اجاره مبلغی را تحت عنوان وثیقه یا رهن از مستاجر دریافت می‌کند تا تضمینی بر تخلیه ملک در موعد مقرر در قرارداد اجاره، توسط مستأجر باشد و در این موارد، اصطلاحا از عبارت‌هایی مانند قرارداد رهن خانه یا قرارداد رهن و اجاره خانه، استفاده می‌شود. 

محمد زمانی - خبرنگار چاردیواری