بهار امسال که همزمان با ماه رمضان وعید نوروز آغازشد،هفت فیلم برای اکران نوروزی انتخاب شد،«تمساح خونی» به نویسندگی پدرام افشار و کارگردانی جواد عزتی، «بی‌بدن»به کارگردانی مرتضی علیزاده ونویسندگی کاظم دانشی، «آسمان غرب»به نویسندگی و کارگردانی محمد عسگری، «پرویزخان» به نویسندگی وکارگردانی علی ثقفی،«آپاراتچی»به نویسندگی حسین تراب‌نژاد و کارگردانی قربانعلی طاهرفر، «نوروز» به نویسندگی و کارگردانی سهیل موفق و «ایلیا؛ جست‌وجوی قهرمان» به کارگردانی و نویسندگی سیدعلی موسوی‌نژاد جزو این فیلم‌ها بود. به‌تدریج بعد از گذر از روزهای نوروز «مست عشق» به کارگردانی حسن فتحی، «سال گربه» به کارگردانی مصطفی تقی‌زاده، «نیلگون» به کارگردانی حسین سهیلی‌زاده، «تاوان» به کارگردانی و بازیگری رامین سهراب به چرخه اکران اضافه شد. همچنین فیلم‌های«تگزاس3»به کارگردانی مسعود اطیابی ونویسندگی حمزه صالحی،«قلهک»به کارگردانی و تهیه‌کنندگی مصطفی شایسته و نویسندگی امیرحسین دواتگر یا دو فیلم «خجالت نکش2» به نویسندگی و کارگردانی رضا مقصودی و «عطرآلود» به کارگردانی هادی مقدم‌دوست، که ازامروز 16خرداد اکران خود را آغازمی‌کند، 15فیلم هستند که بر پرده سینماها نمایش داده می‌شود. بنابراین، مقدار کل فروش و مخاطبان این فیلم‌ها در سه ماه اول سال تا 15خرداد 1403 برابر با 406 میلیارد و912میلیون و803هزار و 250 تومان و تعداد کل مخاطبان نیز هفت میلیون و 86 هزار و 262 نفر بوده است. 
   
دورخیز کمدی‌ها برای تابستان
سه فیلم تگزاس 3، خجالت نکش 2 و عطرآلود، اکران خود را از خردادماه شروع کردند که در واقع دورخیزی برای اکران تابستان با دو فیلم کمدی و یک فیلم اجتماعی است. البته با توجه به تعطیلی، افزایش اوقات فراغت بچه‌ها و دانش‌آموزان و مدت زیاد اکران فیلم‌های ایلیا؛ جست‌وجوی قهرمان و نوروز، فیلم‌های کودک بیشتری در سبد مصرف فرهنگی کودکان و نوجوانان قرار می‌گیرد اما نکته قابل‌توجه آن است که با وجود گذشت سه ماه از سال جدید، هنوز آیین‌نامه جدید شورای صنفی نمایش که بر اساس صحبت‌های رئیس سازمان سینمایی و سهرابی، مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم سازمان سینمایی در سال گذشته بیان شد، ابلاغ نشده است. در آن زمان گفته شد که شورای صنفی نمایش و سازمان سینمایی در حال تهیه آیین‌نامه اکران سینماها در سال آینده هستند. براساس این آیین‌نامه که تکرار نظام‌نامه‌های گذشته سینما در دهه 90 محسوب می‌شود، طول زمان قرارداد اکران یک فیلم در سینمای سرگروه، حداقل دو هفته و تداوم آن با رعایت قاعده کف‌فروش است. براساس این آیین‌نامه، سینمای سرگروه مختار است که قرارداد اکران فیلم را با مدت‌زمان ثابت یا مشروط به محاسبه کف فروش منعقد کند. همچنین استمرار نمایش براساس قرارداد یا کف فروش است. یکی از بندهای این آیین‌نامه نیز این بود که چنانچه کف فروش هفتگی هر فیلم در هر سالن کمتر از رقم سال گذشته آن سالن باشد، سینما مجاز به تعویض فیلم است. همچنین اگر فروش فیلم در دو روز اول نمایش در غیر سرگروه کمتر از 5 درصد ظرفیت سالن باشد، سینمادار می‌تواند به اکران فیلم پایان دهد. باوجود این‌که اخیرا همایون اسعدیان، سخنگوی شورای صنفی نمایش سقف اکران فیلم‌ها را 10هفته عنوان کرده بود، جالب است که فیلم‌های نوروزی همچنان به اکران خود ادامه می‌دهد، به عنوان مثال، فیلم‌های تمساح خونی با گذشت 13هفته از اکران، همچنان به اکران خود ادامه می‌دهد. شاید بهانه ادامه اکران این فیلم، فروش و مخاطبان خوبش باشد اما به هرحال باید تکلیف‌های فیلم‌های کودک و نوجوان و حتی فیلم‌های نوروزی که بیشتر از بازه زمانی مورد انتظار و افتادن کف فروش، هنوز بر پرده است، مشخص شود؛ چون سه یا چهار فیلمی که به‌تازگی برای فصل تابستان دورخیز کرده‌ است، نمی‌تواند جوابگوی خیل دانشجو، کودک و نوجوانی باشد که به‌تازگی از درس و مدرسه فارغ شده‌اند. 
   
پیشتازی تمساح خونی و مست عشق در فروش و مخاطب
با نگاهی به جدول فروش و میزان مخاطبان فیلم‌ها، متوجه می‌شویم که تمساح خونی که اکرانش را از16 اسفند شروع کرده، همچنان پیشتاز است. این فیلم تاکنون با جذب بیش از دو میلیون و 529هزار مخاطب به فروشی بیش از151میلیارد و 662 میلیون تومان دست یافته و در صدر جدول فروش ومخاطبان قرارگرفته است. تمساح خونی با زوج خوب جواد عزتی و عباس جمشیدی‌فر توانسته نبض مخاطبان را برای تماشای فیلمی مفرح و در عین حال با داستان خوب و روانش به دست گیرد و به این میزان فروش و مخاطب برسد. فیلم بعدی که همچنان نسبت به اردیبهشت جایگاهش را درجدول فروش و مخاطبان حفظ کرده و در جایگاه دوم قرار گرفته،مست عشق به کارگردانی حسن فتحی است وبا توجه به این‌که اکرانش را از پنجم اردیبهشت آغاز کرده، به فروش خوب بیش از 95 میلیارد و938میلیونی رسیده و بیش از یک میلیون و673هزار نفر هم به تماشای این فیلم تاریخی ادبی در بستر داستان مولانا و شمس نشسته‌اند. اگرچه، حضور بازیگران شناخته‌شده‌ای همچون پارسا پیروزفر و شهاب حسینی به عنوان مولانا و شمس مست عشق در میزان مقبولیت فیلم نزد تماشاگر بی‌تأثیر نیست اما همین که تعداد مخاطبان مست عشق در عرض مدت کمی و حتی بیش از زمانی که تمساح خونی روی پرده بود- از۱۶اسفند۱۴۰۲- افزایش پیدا کند و بیش از یک میلیون نفر شود، آماری چشمگیر و درخور توجه است. فیلم‌هایی که در رده‌های بعدی فروش و مخاطب قرار گرفته است، سال گربه، بی‌بدن، تگزاس 3، آسمان غرب، ایلیا؛ جست‌وجوی قهرمان، آپاراتچی، نوروز، پرویزخان، قلهک، نیلگون، تاوان، خجالت نکش 2 و عطرآلود است که پیش‌بینی می‌شود فروش فیلم‌های کمدی خجالت نکش 2 و تگزاس 3 در فصل پیش رو بیشتر خواهد شد. 
   
دست پر بهار برای سینما
آمار فروش فیلم‌ها در سه ماه اول سال تا پانزدهم خرداد 1403 برابر با 406 میلیارد و 912 میلیون و 803 هزار و 250 تومان و میزان مخاطبان فیلم‌ها برابر با هفت میلیون و 86 هزار و 262 نفر بوده است. این در حالی است که مجموع کل فروش ۱۴۰۲ نشان می‌دهد که میزان فروش کل فیلم در بهار ۱۴۰۲ برابر با 270 میلیارد و 708 میلیون و 774 هزار و 975 تومان و تعداد کل مخاطبانی که به سینما رفتند 6 میلیون و 213 هزار و 641 نفر بوده است. این آمار نشان می‌دهد که در بهار 1403 که تازه در نیمه خرداد هستیم و به پایان فصل بهار نزدیک نشدیم؛ 136 میلیارد و 204 میلیون تومان فروش بیشتر نصیب گیشه سینماها شده که احتمالا این آمار در پایان فصل بهار به 200 میلیارد بیشتر از سال گذشته؛ یعنی فروش دوبرابری هم می‌رسد. همچنین میزان مخاطبان سینما حدود یک میلیون بیشتر از سال گذشته بوده است. اگرچه نرخ بلیت سینماها نسبت به سال گذشته رشد داشته اما با درنظرگرفتن افزایش روزهای نیم‌بها به دو روز در هفته، همچنین با توجه به تعطیلاتی که در پایان اردیبهشت به علت شهادت رئیس‌جمهور و همراهانش حادث شد و امتداد این تعطیلات در چهاردهم و پانزدهم خرداد سال جاری، این میزان فروش و تعداد مخاطبان نوید روزهای خوب و پررونقی برای سینمای ایران است. بنابراین، بر فرض این‌که نخواهیم بهارهای سال‌های گذشته را هم با یکدیگر مقایسه کنیم و تنها به آمار فروش و مخاطبان کل سینما از سال 97تا 1402 بپردازیم، این آمار بیش از پیش خودنمایی می‌کند. به عنوان مثال، این سه ماه کل فروش فصل بهار سال جاری از فروش کل سال ۹۷ که برابر با ۲۵۰ میلیارد تومان بوده، بسیار بیشتر است اما اگر بخواهیم فروش کل سینمای ایران در سال‌های 1400تا۱۴۰3 را بررسی کنیم، خواهیم دید که این آمار فروش، همواره صعودی بوده است. همان‌گونه که قبلا گفتیم این میزان فروش و مخاطبان به طور طبیعی در بهارهای دوسال 1402 و 1403 قابل مقایسه و تحلیل است. 

رشد دو برابری گیشه و مخاطب
آمار موجود در جدول زیر نشان می‌دهد که مجموع فروش فیلم‌ها در بهار 1403 که تازه در نیمه خرداد هستیم و به پایان فصل بهار نزدیک نشدیم، 136 میلیارد و 204 میلیون تومان بیشتر ازبهارسال1402 است که احتمالا این آمار در پایان فصل بهار به 200 میلیارد بیشتر از سال گذشته؛ یعنی فروش دوبرابری هم می‌رسد.همچنین میزان مخاطبان سینما حدود یک میلیون بیشتر از سال گذشته بوده است. 

فروش سینما و میزان مخاطب در بهار 1400 تا 1403

سال            کل فروش                                                                     تعداد مخاطبان 
1400        3 میلیارد و 637میلیون و 922هزار و 600 تومان                     164 هزار و 595
1401        یک میلیارد و 400 میلیون و 727 هزار تومان                          40 هزار و 715
1402        270 میلیارد و 708 میلیون و 774 هزار و 975 تومان               6 میلیون و 213 هزار و 641
1403       406 میلیارد و 912 میلیون و 803 هزار و 250 تومان                7 میلیون و 86 هزار و 262

نسرین بختیاری - گروه فرهنگ و هنر