ترکمن‌ها تا آن روز چیزهای جالبی از مأموران حکومتی نشنیده بودند برای همین دچار وحشت می‌شوند.» آنچه خواندید شروع قصه کتاب ماتی خان است که اینجا درباره آن نوشته‌ایم. کتابی به قلم عبدالرحمان اونق که سریالی از آن ساخته می‌شود.

برگ اول

ماتی خان که بود و چه کرد؟
به گفته نویسنده، این شخصیت کاملا تخیلی است؛ اتفاق و کوچ مردم خایر خوجه واقعی‌ امارهبر آنها نامعلوم است، چرا که هیچ‌کسی از آنها باقی نمانده بود. او در مصاحبه‌ای بیان کرده: من ماتی خان را برحسب تخیل و فراخور روایت داستانی به عنوان رهبر انتخاب کردم. ماتی‌ خان از ریش‌سفیدان یکی از قبایل است که پس از شنیدن این خبر به یاد سابقه بسیار بد نیروهای نظامی حکومت می‌افتد؛ سکوت نمی‌کند و با واکنش او، داستان پا به عرصه پرهیجانی می‌نهد که بر اساس حقیقت نگاشته شده‌است.البته همان‌طور که اونق گفته قصه به یک واقعیت تاریخی اشاره دارد. در واقع سرکوب و اسکان قبایل ترکمن، یکی از اقدامات رضاشاه است. او در طرحی که داشت نیروهای خود را مأمور می‌کرد تا مردم را زیر نظر بگیرند. درباره این واقعه تا به امروز روایت‌های کمی نوشته شده است وبه همین خاطرمی‌توان رمان ‌ماتی خان‌ رایک اثر درخور توجه در ادبیات داستانی ایران دانست. 

برگ دوم

درباره نویسنده
عبدالرحمان اونق متولد۱۳۳۹در ترکمن‌صحرا و ازنویسندگان مطرح این دیاراست که از وی تاکنون آثاری چون: مجموعه قصه‌های ترکمن، سورتیک، در عمق شب‌های تار، چوپان کوچک، راز خایر خوجه، آوای صحرا، حماسه گوراوغلی و سماجت، روانه بازار نشر شده است.رمان ‌ماتی خان‌ به همت انتشارات سوره مهر در ۴۱۶ صفحه و قطع رقعی و جلد شومیز برای نخستین بار در سال ۱۳۹۸ روانه بازار کتاب شد و در دومین دوره جایزه ادبی اندرزگو به‌عنوان اثر برگزیده در بخش رمان بزرگسال شناخته و اونق نویسنده گلستانی ترکمن به‌واسطه این اثر تاریخی - حماسی خود به‌ عنوان چهره سال هنر انقلاب معرفی شد.

برگ سوم

به زودی در تلویزیون
مدتی پیش اعلام شد که تلویزیون قصد دارد سریالی با اقتباس از این کتاب را ساخته و روی آنتن ببرد. سریالی که قرار است از روی کتاب ماتی خان ساخته شود را مرکز سریال سازمان سینمایی سوره تولید خواهد کرد. موضوع مرزنشین‌ها و اهمیت آنها در کشور باعث شده سازمان سینمایی سوره برای ساخت سریال به این مسأله بپردازد. فیلمنامه سریال به صورت گروهی نوشته می‌شود. از آنجا که سریال به زمان رضاخانی بازمی‌گردد و مجموعه‌ای پرهزینه محسوب می‌شود، باید با مشارکت ساخته شود. این چندمین سریال اقتباسی ساخته‌شده توسط سازمان سینمایی سوره از روی رمان‌های انتشارات سوره مهر است. در این اثر با مجموعه‌ای از اسم‌ها و آداب و رسوم ترکمن‌ها و شیوه زندگی آنها در دوران قبل از انقلاب آشنا می‌شویم که نشان از تسلط نویسنده به این اقلیم فرهنگی است.

برگ چهارم

​​​​​​​خبر مهمی در راه است
دربخشی ازاین کتاب می‌خوانیم: عروس یاشماق خودش را محکم‌تر کرد و مشغول شستن برنج شد. آی جمال برای این‌که نگرانی‌اش را نشان ندهد، صدایش را بلندتر کرد و گفت: «ان‌شاءا...که خیره. ماتی خان آدمی نیست که شب را بی‌جهت جایی بمانه. خبر مهمی باید باشه که این همه معطل کرده.»  بعد، نگاهی به آسمان انداخت و با خود گفت: «تا غروب وقت زیادی نمانده. یعنی امروز هم نمیاد؟ او که میدانه ما اینجا چقدر نگرانش می‌شیم.»
در بخش دیگری از کتاب آمده است: ماتی‌‌خان کلاه پوستی‌اش را که تا روی ابروانش پایین آمده بود، عقب‌تر گذاشت و با دستمال، عرق پیشانی‌اش را پاک کرد و گفت: «نایب چیز دیگری هم گفت. اوگفت ما را یک سال از دادن مالیات معاف می‌کنه اما در عوض خرج ساختن برج مرزبانی بر‌عهده ماست. نایب حتما از روی حساب این کار را کرده. درهر صورت فرقی نمی‌کرد؛ اگر مالیات را معاف هم نمی‌کردند، باز هم مجبور بودیم خودمان ساختمان مرزبانی را بسازیم.»
بعد نگاهش را به جوان‌ها دوخت و گفت: کار از فردا شروع می‌شه. ملاطاغی با صدای بلند صلوات فرستاد و به مردم اجازه داد که به خانه‌های‌شان بروند. مردم، اندیشناک ومشوش به خانه‌های‌شان برگشتند. ماتی خان به دیواره آق اوی تکیه داد و نشست. ملاطاغی بعد از رفتن همه، در کنار ماتی خان نشست و گفت: ان‌شاءا... که طوری نمی‌شه… .