یک گام تا خودکفایی گندم
گندم یکی ازتولیدات استراتژیک واساسی کشور محسوب میشودوخودکفایی در میزان برداشت و تولید این محصول برای وزارت جهادکشاورزی ازاهمیت وافری برخورداراست.به همین دلیل دولت سیزدهم تلاش کرد تا طی سالیان اخیر با افزایش 250 درصدی در نرخ خریدتضمینیگندم نسبت به دولتقبل بهسمت خودکفایی درتولیداین محصول اساسی برود.
آخرین آمارهای اعلام شده درخصوص میزان خرید تضمینی این محصول اساسی نشان میدهد تا 8 تیرماه حدود پنج میلیون و 500 هزار تن گندم از کشاورزان سراسر کشور خریداری شده و این درحالی است که این میزان در سال آخر دولت دوازدهم تنها چهار میلیون و 700 هزار تن گندم خریداری شد.این امر سبب شد که در همان برهه بیش از هفت میلیون تن گندم به ارزش دو میلیارد دلار وارد شده و کشورمان به وابسته صرف محصولات کشاورزی خصوصا گندم تبدیل شده بود و با اینحال در سال گذشته 10 میلیون و 400 هزار تن گندم از کشاورزان خریداری شد. یک دلیل مهم این توفیق آن است که با روی کار آمدن دولت سیزدهم، قیمت خرید تضمینی گندم از کیلویی 5000تومان به7500تومان و در ابتدای سال1401 به 11هزار و500 تومان و مجدد این رقم به 13هزار تومان افزایش یافت تا کشاورزان متضرر نشوند. در نهایت نیز قیمت خرید تضمینی گندم برای سال 1403 به 17 هزارو500 تومان افزایش یافت که میتوانست بالاتر هم باشد.البته مهمتر ازآن،پرداخت بهموقع مطالبات گندمکاران بود که با پیگیری و جدیت شهید جمهور در دولت سیزدهم صورت گرفت و موجب اعتمادسازی در کشاورزان شد. این اعتمادسازی در سالهای 1402 و امسال نتیجه داد و پیشبینیها از رشد تولید گندم در کشور، حکایت دارد؛ در نتیجه اقدامات انجام شده از ابتدای دولت سیزدهم تا پایان سال 1402، خرید تضمینی گندم 121درصد افزایش یافته است. بهطوریکه آمارهای گمرک نیز مؤید آن است که با توجه به تولید 13.5میلیون تن گندم در سال گذشته تاکنون گندمی وارد کشورمان نشده و از طرف دیگر میزان تولید گندم بهعنوان قوتلایموت مردم در سالجاری با افزایشی 1.5میلیون تنی به بیش از 15 میلیون تن خواهد رسید.
تضمین خرید گندم
با نگاهی اجمالی به خرید تضمینی گندم قبل از سال ۱۴۰۰و پس از آن نشان میدهد که این نرخ با افزایش ۲۵۰ درصدی همراه بوده است.دولت در بودجه 1403 پیشبینی کرده که میزان خرید تضمینی گندم از 10میلیون و 400هزار تن به 11میلیون و500 هزار تن برسد تا کشورمان علاوه بر خودکفایی در تولید آرد و نان در سال گذشته، در سالجاری گندم صنایع را نیز تأمین کند و در این زمینه هم خودکفا شود، به همین دلیل برای رسیدن به آن بیش از201هزار میلیارد تومان بودجه پیشبینی شده است. اما بد نیست بدانیم درسال۱۴۰۲، مبلغ ۲۵همت ازمطالبات گندمکاران ازطریق مالیات دریافتشده از۹۰شرکت حقوقی که جزو بزرگترین بدهکاران مالیاتی بودند، پرداخت شد. این رویکرد نشان میدهد که با اخذ صحیح و عادلانه مالیات از درآمدهای بالا و استفاده از آن برای حمایت از اقشار کمدرآمدوتولیدکنندگان داخلی، میتوان به توسعه پایدارومتوازن اقتصادی دست یافت.در سال جاری نیز بخشی از بودجه خرید گندم از این محل تامین خواهد شد.
پرداخت مطالبات گندمکاران
عطاءا... هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران گفت: براساس آخرین آمار از ابتدای فصل برداشت پنج میلیون و ۵۰۰ هزار تن گندم با ارزش ۹۶ همت از کشاورزان ۲۸استان کشور خریداری شده است. به گفته وی، میزان خرید تضمینی گندم نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۵۰ هزار تن معادل ۷درصد رشد داشته است.هاشمی ازپرداخت ۴۴درصد مطالبات گندمکاران خبر دادو گفت: بنابر آمار تاکنون ۴۰ همت از مطالبات کشاورزان پرداخت شده و۵۶همت معادل ۵۶درصد وجه گندم خریداری شده به حساب کشاورزان واریز نشده است.رئیس بنیاد ملی گندمکاران ادامه داد: برآوردها حاکی از آن است که میزان تولید گندم به 14.5میلیون تن و خرید تضمینی 11.5 تا ۱۲میلیون تن برسد که بر این اساس نیازی به واردات نداریم. به گفته وی بهرغم پیگیریهای مکرر و وعدهوعیدهای متعدد سازمان برنامه و بودجه و سازمان هدفمندی یارانهها مبنی بر پرداخت مطالبات کشاورزان و تسویهحساب با کشاورزان در هفته گذشته، این امر محقق نشد. هاشمی درباره آخرین پیگیریها برای اعلام قیمت خرید تضمینی گندم در سال زراعی جدید گفت: جلسات کمیسیون تخصصی برای نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی برای سال زراعی جدید در مرکز پژوهشهای وزارت جهاد برگزار و نرخ تمامی محصولات قطعی شد که پس ازبررسی درکمیسیون تخصصی شورا،به صحن میروداما انتظارمیرودکه حداقل به اندازه تورم، نرخ گندم افزایش یابد.
امین محمودی - گروه اقتصاد