printlogo


رخ مادر؛ پرتره‌عاشقانه مادران شهدا
آنها که سلوک‌شان در این جهان و آن جهان به نهایت رسید و به معراج پرکشیدند، یادگارانی از خود به جا گذاشتند که پاسداری از آنها بر دوش ما بازماندگان است؛ مایی که با سینه سپر کردن آنان مقابل دشمن، امروز در امنیت روزگار می‌گذرانیم و این کمترین کاری است که می‌توانیم برای آنان انجام دهیم.

در این مسیر رادیو و تلویزیون نگاه ویژه‌ای داشته و با تولید آثاری با حال‌وهوای خانواده‌های شهدا سعی کرده راوی فضای پرفیضی باشد که این قهرمانان در آن بالنده شدند. یکی از این آثار، مجموعه تلویزیونی «رخ مادر» است که روایتگر زندگی و فعالیت‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و...مادران شهداست. اگر چند قسمتی ازاین مجموعه رادیده باشیداحتمالا می‌پذیرید که از زوایای مختلف و با دیدگاهی متفاوت نسبت به سایر برنامه‌ها به این مقوله می‌پردازد و در یک فرآیند جدید، تعریفی متفاوت از زیست و زندگی مادران و فرزندان‌شان دارد.از سوی دیگر حالا که پخش فصل جدید مجموعه رخ مادر مصادف با ایام ماه محرم و شهادت سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدا...الحسین(علیه‌السلام) و یاران باوفایش است، تلاش شده موضوع ایثار و شهادت که برگرفته از واقعه کربلا و عاشوراست، به‌طور خاص در قاب تلویزیون به تصویر کشیده شود. علاوه بر پرداختن به مولفه‌های تربیتی و فرهنگی مربوط به خانواده‌های شهدا که بینندگان شبکه یک سیما در این مجموعه شاهد آن بودند، مولفه‌هایی همچون ایثار، فداکاری و شهادت هم در ایام محرم برای مخاطبان به‌طور عینی تبیین می‌شود.دررابطه با پخش فصل جدید مجموعه رخ مادر با امیرحسین اکاتی، تهیه‌کننده آن گپ زدیم. 
 
روایتی متفاوت از زندگی مادران شهدا 
طرح تولید مجموعه رخ مادر در سال۱۴۰۰و درگروه تاریخ و فرهنگ و هنر شبکه یک به تصویب رسید و کار ساخت آن آغاز شد. امیرحسین اکاتی در رابطه با تولید این مجموعه به جام‌جم می‌گوید: در این مجموعه ما به‌طور متفاوت به مادران شهدا می‌پردازیم اما در قالب پرداخت ویژه به زندگی وزیست خودمادران، زندگی فرزندان‌شان را هم درسایه مادران تعریف می‌کنیم.فصل اول این مجموعه شش قسمت بود که با استقبال بسیار خوب مخاطبان روبه‌رو شد و در حال حاضر مخاطبان شاهد پخش فصل دوم آن از شبکه یک سیما هستند که ۲۶قسمت خواهد بود در دو فاز تولید شده است؛ فاز اول آن ۱۵قسمت بود که در ایام فاطمیه سال گذشته پخش شد. پخش ۱۱ قسمت باقیمانده از فاز دوم هم از شنبه ۱۶تیرماه مصادف با اولین شب ماه محرم آغاز شده که تا ۳۰ تیرماه ادامه خواهد داشت و ساعت پخش آن هرروز حوالی ساعت 18:30ازشبکه یک سیماست. بازپخش اول آن ساعت۳۰دقیقه بامداد و ساعت 13:15 روز بعد خواهد بود.
 
مادر؛ بنیان تربیت
هدف از تولید مجموعه رخ مادر نگاه اختصاصی به زندگی مادران شهداست؛ کسانی که در دامان آن قهرمانان کشور، بالنده شدند. اکاتی توضیح می‌دهد: با توجه به این‌که خیلی از مجموعه‌ها و برنامه‌های تک‌قسمتی در حوزه دفاع‌مقدس بیشتر به خود شهدا پرداخته شده است. ما مترصد شدیم سراغ مجموعه‌ای برویم که نگاه تخصصی مادرانه داشته باشد. علتش این بود که اساسا در تربیت و زیست فرهنگی و اجتماعی‌ای یک فرزند، مادر نقش اساسی و مهمی دارد. ما سعی کردیم سراغ شناخت سبک زندگی این مادران برویم و بتوانیم این سبک زندگی را از گذشته و حال به تصویر بکشیم. در نهایت به این موضوع بپردازیم که این نوع نگاه، سبک زندگی و این نوع جهان‌بینی و سبک زندگی تربیتی‌ای که یک مادر داشته است باعث تربیت چنین فرزندی شده است. در تمام این سال‌ها باتوجه به این‌که فرزندش را ازدست داده اماکاملا با‌ثبات وبامقاومت به زندگی‌اش ادامه می‌دهد. نشان دادن این فداکاری‌ها و از‌خود‌گذشتگی‌ها ارزش‌های ویژه‌ای را در جامعه ایجاد می‌کند.همان‌طور که گفتم معمولا در دیگر آثار تلویزیونی به خود شهدا پرداخته شده است و والدین شهدا کمتر دیده شده‌اند. به همین خاطر در این مجموعه ما مادران را اساس قصه قرار دادیم تا پرتره‌ای از این افراد باشند و در واقع سعی کردیم قصه مادران شهدا را روایت کنیم. توجه به مفهوم ایثار و شهادت کلیدواژه ما در رخ مادر بود.
 
ترویج فرهنگ دفاع
دوتا از مفاهیم مهم و کلید‌واژه‌ای که دراین مجموعه سعی شده به آن نگاه ویژه شود،مفهوم‌های بلند ایثار و شهادت هستند. اکاتی عنوان می‌کند: این دو کلیدواژه از مفاهیم مهم ماه محرم هستندبه همین خاطر ماتلاش کردیم علاوه برنگاه‌های تربیتی وفرهنگی، به مولفه‌هایی مثل ایثار، فداکاری، ازخودگذشتگی بپردازیم؛ چراکه کاری که این مادران شهدا برای سرزمین‌مان انجام دادند نشان‌دهنده مقام والای آنهاست. هدف ما این بوده که این فرهنگ ایثار و فرهنگ دفاع از میهن را ترویج و پرورش بدهیم؛ خصوصا برای نسل جدید، چراکه بسیاری از نسل جدید اطلاع چندانی از سبک زندگی، نوع زیست و فعالیت‌هایی که این افراد در گذشته داشتند ندارند. ما تلاش کردیم درانتخاب سوژه‌ها چنین مواردی رارعایت کنیم.سختگیری‌ام درانتخاب سوژه‌ها به‌حدی زیاد بود که حتی به شهرهاوروستاهای کوچک هم رفتیم.بخش اساسی این مجموعه درروستاها وشهرهای کوچک تولید شده است.در۱۴استان برای ضبط مجموعه رفتیم. سعی کردیم مادرانی را انتخاب کنیم که روایت‌ها وسرگذشت‌های بکروتازه‌ای دارند یا مادرانی که فعالیت‌های فرهنگی اجتماعی دارند.
   
قصه‌های ناگفته
در این مجموعه شاهد تصاویر بدیع و جدید و قصه‌های کمتر گفته شده از مادران شهدا هستیم که در مناطق مختلف کشور سکونت دارند. تهیه‌کننده بیان می‌کند: سعی ما این بوده که در این مجموعه از همه مادران شهدا در سراسر کشور جهت تولید با کیفیت این مستند بهره ببریم وکمک بگیریم وحتی به نقاطی رفتیم که تا حالا دوربین تلویزیون آنجانرفته وبه مناطق سخت وصعب‌العبور هم رفتیم و سعی کردیم به همه نقاط ایران اسلامی سفر کنیم تا کار به‌صورت ملی وفراگیر با جغرافیای گسترده ایران پهناورباشد. این تهیه‌کننده ادامه می‌دهد: خداراشکر، هم درفصل اول وهم در فاز اول فصل دوم بازخوردهای خوبی راازسوی خانواده‌های شهدا و مخاطبان داشتیم. ویژگی‌های این مجموعه این است که سراغ مادرانی رفته که دردورترین نقاط کشور زندگی می‌کردند. این امر برای مخاطبان این اثر بسیار چشمگیر و جذاب بود وموجب استقبال بسیارخوب ازمجموعه رخ مادرشد‌. چه برای مخاطب و چه برای خانواده شهدا این موضوع مهم بود. پرداخت ویژگی‌های شخصیتی در چنین برنامه تخصصی که تا حالا به این شکل در صداوسیما نبوده و همچنین ساخته شدن یک پرتره از مادربا توجه به این‌که مادران شهدامی‌توانند الگوی فرهنگی جامعه باشندباعث بازخورد‌های مثبت شد و این انگیزه را به ماداد که تولید رخ مادرراادامه بدهیم.خداراشکراین مجموعه توانست رضایتمندی مخاطبان، خانواده شهدا، روابط عمومی سازمان صداوسیما و روابط عمومی‌های سایر نهادهاوحتی رضایتمندی قشرهای مختلف جامعه را به همراه داشته باشد. 

خیز برای ساخت یک رخ مادر داستانی
اکاتی می‌گوید:من به‌عنوان تهیه‌کننده رخ مادر آمادگی خود را برای تولید فصل سوم به شبکه یک سیما اعلام کرده‌ام. البته منتظر اتمام پخش فصل دوم این مجموعه هستیم تا بازخوردهای مخاطبان و مردم را داشته باشیم و دقیق تصمیم‌گیری کنیم، چراکه در فصل سوم به سمت ساختاری خواهیم رفت که داستانی خواهد بود. این مجموعه درحال‌حاضر به‌صورت مستند ساخته شده است و در فصل سوم به سمت‌وسوی ژانر داستانی آن خواهیم رفت. علاوه بر مواردی که در بحث محتوایی کار با دقت و ظرافت انجام می‌دادیم در بحث فنی کار هم قصد داریم اثر را یک قدم به سمت داستانی‌تر شدن پیش ببریم تا بتوانیم در فصل جدید علاوه بر محتوا و سوژه‌های بکر از لحاظ فنی هم این مجموعه را ارتقا دهیم.

رسول شمالی ورزنده - گروه رسانه