تهدید آمریکا برای تجارت با روسیه
کشورهایی که به تجارت با روسیه ادامه میدهند، با فشار فزاینده آمریکا، بهخصوص به واسطه تهدید تحریمهای ثانویه، مواجه هستند که یک بازدارنده موثر برای استفاده بیشتر از یوان بوده است.
الکس ایزاکوف، اقتصاددان روسیه در بلومبرگ اکونومیکس در اینباره گفت: مسکو ممکن است بیش از آنچه بانکهای چینی مایل باشند، مشتاق به استفاده از یوان باشد اما تهدید تحریمهای ثانویه آمریکا، بانکها را میترساند. بازار، کمبود یوان در روسیه و همچنین اجتناب از تامین نقدینگی در میان بانکهای چینی را نشان میدهد.پس از آنکه جانت یلن، وزیر خزانهداری آمریکا در دسامبر اعلام کرد آمریکا، در اقدامی قاطع علیه موسسات مالی که تامین ماشین جنگی روسیه را تسهیل میکنند، تردید نخواهد کرد، شکاف در نرخ استقراض یکشبه یوان در روسیه و چین، بهشدت افزایش یافت. آمریکا همچنین در دسامبر با تحریمهای ثانویه علیه شرکتهای مالی خارج از این کشور موافقت کرد و بانکهای دولتی چین، محدودیتهای مالی برای مشتریان روسی را تشدید کردند.
دادههای گمرک چین نشان میدهد در مدت دو سال، روسیه از نظر حجم تجارت با چین، از آلمان، استرالیا و ویتنام پیشی گرفته است. حجم تجارت در سال۲۰۲۳، بیش از۶۰درصد افزایش یافت و به ۲۴۰ میلیارد دلار رسید. چین از خرید تخفیفدار نفت و سایر کالاهای روسیه سود میبرد و روسیه به نوبه خود، به طیف گستردهای از محصولات مصرفکننده و دارای فناوری پیشرفته دست پیدا میکند.در نتیجه، چین به شریک تجاری اصلی روسیه تبدیل شده و یوان، اکنون حدود ۴۰ درصد از پرداختهای صادراتی و وارداتی روسیه و بیش از نیمی از گردش مالی بازار ارز خارجی روسیه را تشکیل میدهد. گستردگی استفاده از یوان در روسیه با در نظر گرفتن اینکه در ابتدای سال ۲۰۲۲ استفاده از این ارز در حد صفر بوده، کاملا چشمگیر است. این امر روسیه را به بزرگترین مشارکتکننده در اقدامات پکن برای افزایش نقش یوان در پرداختهای بینالمللی تبدیل کرده است.
سهم تجارت چین
طبق برآورد بلومبرگ اکونومیکس، سهم تجارت چین به یوان، در سهماهه اول سال میلادی جاری، همچنان افزایش یافت و ۲۹ درصد از این افزایش از سال ۲۰۲۱، مربوط به روسیه بود. برآوردها نشان میدهد تجارت روسیه با چین تقریبا بهطور کامل با یوان صورت میپذیرد و صادرات مبتنی بر یوان روسیه، از آنچه به چین میفروشد بیشتر است، یعنی سایر کشورها، پول به روسیه را به یوان پرداخت میکنند.با این حال، بر اساس محاسبات بلومبرگ مبتنی بر دادههای گمرک چین، رشد سالانه مجموع تجارت بین چین و روسیه در پنج ماه اول سال ۲۰۲۴، به سه درصد در مقایسه با حدود 5/۴۲ درصد در سال گذشته کاهش یافت. برآورد بانک روسیه نشان میدهد سهم تجارت روسیه با ارزهای کشورهای دوست، در مقایسه با سال گذشته، افزایش نیافت.چندین بانک بزرگ چین، قبول یوان از روسیه را متوقف کردند و این مسأله، واردات را به مدت چندین ماه تحت تاثیر قرار داد. شرکتهای روسی به رسانههای محلی گفتند پس از دیدار پوتین با شیجین پینگ، رئیسجمهور چین، در ماه می، این مشکل با استفاده از بانکهای کوچک منطقهای حل شد اما مقامات این کشور اعلام کردند که نگرانیها همچنان به قوت خود باقی است.