چرا خورشید را نمی‌بینیم!
از همان دوران انسان‌های اولیه، این موجود دوپا به تاثیر انرژی درگرم‌کردن وروشن نگه‌داشتن زندگی‌اش پی‌برده و بدون این‌که خودش بداند از نور خورشید درزمینه‌های مختلف استفاده می‌کرداما به‌صورت رسمی درسال۱۸۹۱ اولین آب گرم‌کن خورشیدی توسط کلارنس آمریکایی ثبت اختراع شد و این اختراع مقدمه‌ای بر کاربرد انرژی خورشیدی در سطح گسترده‌تر شد.
حدود شش‌دهه پس از این اختراع یعنی در سال۱۹۵۴میلادی سه دانشمند آمریکایی، اولین سلول فتوولتائیک سیلیکونی را توسعه دادند. اولین سلول خورشیدی توانایی این را داشت که برق کافی را از طریق خورشید برای تجهیزات الکترونیکی فراهم کند.از آن زمان تاکنون، استفاده از انرژی خورشیدی کاربرد بسیاری یافته و درایران نیزازدهه۱۹۹۰ پنل‌های تولید برق از انرژی خورشیدی به‌تدریج وارد فضای آزمایشگاهی و سپس بازار شد.با این‌حال هنوز انرژی خورشیدی نتوانسته جایگاه اصلی و کاربرد زیادی در ایران داشته باشد و در حال‌حاضر نیز بیش از ۹۰درصد از برق کشور همچنان به‌وسیله نیروگاه‌هایی با سوخت فسیلی تامین می‌شود.اگر از ایران و توانمندی‌های آن در زمینه تولید انرژی‌سبز صحبت می‌شود به این دلیل است که بیش از دو‌سوم این سرزمین ۳۰۰ روز آفتابی دارد و متوسط تابش 5.5- 4.5کیلووات ساعت بر متر‌مربع در روز، آن را به یکی از کشورهای با پتانسیل بالا در زمینه انرژی خورشیدی تبدیل کرده است.با وجود مناطق مختلفی که زیر تابش نور مستقیم خورشید قرار دارند و همچنین بیابان لوت و دشت کویر، برخی کارشناسان این حوزه در یک نگاه آرمانی مدعی شدند ایران درصورت تجهیز مساحت بیابانی خود به سامانه‌های دریافت انرژی تابشی می‌تواند به‌غیر از نیاز داخلی‌اش، انرژی مورد نیاز بخش‌های گسترده‌ای از کشورهای منطقه را نیز تأمین و در زمینه صدور انرژی برق فعال شود.بر اساس آمارهای بین‌المللی میزان تابش خورشید و کریدورهای بادی متعدد موجود در ایران بالاتر از میانگین کشورهای اروپایی فعال در این حوزه است که نشان‌دهنده استعداد فوق‌العاده ایران در تامین انرژی‌های نو است.چندی پیش مطالعه‌ای در آلمان انجام شده که نتایج آن نشان می‌دهد در مساحتی بیش از ۲۰۰۰ کیلومترمربع، امکان نصب بیش از MW ۶۰۰۰۰ نیروگاه حرارتی خورشیدی وجود دارد و براین اساس و به گفته سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر وزرات نیرو، اگر مساحتی معادل ۱۰۰×۱۰۰ کیلومترمربع زمین را به ساخت نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک اختصاص دهیم، برق تولیدی آن معادل کل تولید برق ایران در سال ۱۳۸۹ خواهد بود.
از سوی دیگر، باتوجه به این‌که هنوز اقدامات زیربنایی از جمله برق‌رسانی به روستاها در نقاط مختلف کشور ادامه دارد و انتقال انرژی در مناطق دورافتاده دشوار و هزینه‌بر است،استفاده ازمنبع خورشیدبرای تولید برق، مقرون‌به‌صرفه است. همچنین اشتغال‌زایی ودرآمدزایی به‌ویژه درمناطق کم‌برخوردار یکی ازثمرات تولید انرژی تجدیدپذیر خورشیدی با استفاده از امکانات محلی است.بالابودن هزینه‌های اولیه پنل‌های خورشیدی وپیچیدگی نسبی فناوری آن، نیاز به سرمایه‌گذاری‌های کلان در مقابل سایر انرژی‌ها همچنین رقابت‌پذیر بودن سرمایه‌گذاری در این حوزه نسبت به دیگر بخش‌های اقتصادی و زمانبر بودن بازدهی پنل‌های خورشیدی مهم‌ترین عواملی هستند که بر عدم‌توسعه این نوع از انرژی تجدیدپذیر در ایران تأثیر گذاشته است.
محمدرضا هادیلو | دبیر گروه ایران
از سوی دیگر، باتوجه به این‌که هنوز اقدامات زیربنایی از جمله برق‌رسانی به روستاها در نقاط مختلف کشور ادامه دارد و انتقال انرژی در مناطق دورافتاده دشوار و هزینه‌بر است،استفاده ازمنبع خورشیدبرای تولید برق، مقرون‌به‌صرفه است. همچنین اشتغال‌زایی ودرآمدزایی به‌ویژه درمناطق کم‌برخوردار یکی ازثمرات تولید انرژی تجدیدپذیر خورشیدی با استفاده از امکانات محلی است.بالابودن هزینه‌های اولیه پنل‌های خورشیدی وپیچیدگی نسبی فناوری آن، نیاز به سرمایه‌گذاری‌های کلان در مقابل سایر انرژی‌ها همچنین رقابت‌پذیر بودن سرمایه‌گذاری در این حوزه نسبت به دیگر بخش‌های اقتصادی و زمانبر بودن بازدهی پنل‌های خورشیدی مهم‌ترین عواملی هستند که بر عدم‌توسعه این نوع از انرژی تجدیدپذیر در ایران تأثیر گذاشته است.
محمدرضا هادیلو | دبیر گروه ایران