وفاق ملی برای خدمت حداکثری
کلیدواژه «وفاق ملی»، این روزها با بسامد بالایی در سپهر سیاسی ایران از سوی نیروهای مختلف دیده و شنیده میشود. تمام چهرههای مستقر در نهادهای حکومتی و در سطحی پایینتر، قاطبه نیروها و فعالان سیاسی، متحد و یگانه شدهاند که تنها راه عبور کشور از محدودیتها، وفاق ملی است.
این یگانگی بر موضع وفاق، در عین اینکه میتواند نشانه مثبتی برای ساختار کلان باشد و دلها را برای حل مسائل و مشکلات گرم کند، دربردارنده مخاطرهای است که نباید از نظر دور نگاه داشته شود. این مخاطره، تبدیل امر وفاق ملی به موضوعی انتزاعی، شعاری و غیرعملی است.اساسا تکرارهر مفهوم بدون درنظرگرفتن پشتوانههای عملی آن، بالذات زیستجمعی را شعارزده و دور از هر گونه پیوستار عملی میکند. تکراربیوقفه وفاق ملی نیز بدون نظرداشت زمینه وضمائم عملی آن، بالقوه میتواند امر ذیقیمت وفاق راتبدیل به کلیشه کندومتعاقبا از اهمیت واعتبار بیندازد.برای اینکه راهبرد وفاق ملی، تبدیل به امر تزئینی و پشتویترینی نشود، لازم است که این امر مهم، ناظر بر عملکرد و معطوف به افزایش کارآمدی سیستم تعریف شود. درصورتیکه وفاق ملی با توجه به افزایش کارآمدی با هدف حل مسائل و مشکلات مردم تعریف شود،جلوی برخی ستیزوسایشهای بیهوده سیاسی گرفته و بهاینصورت، دکان سیاستبازان و تمامیتخواهان کساد خواهد شد.به بیان دیگروفاق ملی بایددرگام اول، موجب ظهور وحدتکلمه در میان مسئولان ردهبالا و نیروهای سیاسی شده و در گام بعدی، تمام همت و توانش برای افزایش خیر عمومی بسیج شود. وقتی وفاق ملی با عطف به خیر عمومی جلو برده شود، بساط محفلگرایی بسیاری از نیروهای گریز از مرکز برچیده میشود. از طرف دیگر، بسط امر وفاق در قالبهای عملی،موجب میشودکه موضوع گرفتن مسئولیت وپست برای افراد معنای تازه بگیرد ومحدودبه خدمتگزاری شود. درنهایت اینکه اگر وفاق ملی بهعنوان شعار صرف باقی بماند و هیچ دورنمای عملی از آن حاصل نشود، دولت چهاردهم با مشکل مواجه خواهد شد و توان حل مسأله را از دست خواهد داد.
دولت نباید به شکل جزیرهای عمل کند
حسین کنعانیمقدم، تحلیلگر مسائل سیاسی در گفتوگو با جامجمآنلاین، درباره اینکه دولت چگونه میتواند بحث وفاق ملی را از مقام شعار فراتر ببرد، اظهار کرد: زمانی ما وحدت، انسجام و وفاق ملی را در حد هیات دولت مطرح میکنیم که ترکیبی از جناحها و گروههای مختلف سیاسی حضور داشته باشند. در این خصوص میتوان گفت معرفی وزرا از سوی آقای پزشکیان و رای اعتمادی که مجلس به آنها داد، تا حدودی حاوی این پیام بود.وی ادامه داد: البته مهم این است که هیات دولت نیز مظهری از وحدت و انسجام باشد و بهصورت جزیرهای عمل نکند. درواقع کابینه هم باید وفاق داشته باشد، زیرا ممکن است برخی وزرا خطمشی سیاسی و سیاستی متفاوتی داشته باشند، چون از جناحهای مختلف وارد کابینه شدهاند. دبیرکل حزب سبز ایران تاکید کرد: اگر وزرا با یکدیگر همافزایی داشته باشند و کار تیمی منسجمی انجام دهند، میتوان ابتدا در حد دولت شاهد وحدت و انسجام بود و پس از آن، نتایج این وفاق را در ساختار اجرایی کشور نیز مشاهده کرد. کنعانیمقدم با بیان اینکه نباید اجازه داد که جامعه به سیاهچاله دوقطبی سقوط کند، اظهار کرد: دوقطبیکردن جامعه سبب آسیبدیدن انسجام و وحدتملی میشود. وی ادامه داد: بنابراین آقای پزشکیان باید تلاش کند تا در سطح عمومی کشور، وحدت و انسجام ایجاد شود وبا افزایش وفاق، جامعه ازبحث دوقطبی عبور کند. دبیرکل حزب سبز ایران درباره اینکه برای واردشدن بحث وفاق ملی به فاز عملی باید چه شرایطی فراهم شود، گفت: قطعا تصمیمهای هیات دولت در این خصوص تاثیرگذار است. مصوبات دولت، همراهی دولت با مجلس و دیگر ارکان و همچنین حمایت مردم از تصمیمهای دولت، میتواند نشاندهنده وفاق ملی باشد. وی با اشاره به اینکه نباید وفاق ملی را فقط در هیات دولت دید، تصریح کرد: باید کل جامعه را در مسیر وفاق ملی قرار بدهیم تا وحدت و انسجام ملی شکل بگیرد. کارشناس مسائل سیاسی اظهار کرد: وقتی دولت کارآمد باشد، سرمایه اجتماعی نیز افزایش خواهد یافت و این مسأله به دولت کمک میکند تا راحتتر بتواند از مشکلات و موانع عبور کند و در مجامع بینالمللی نیز از قدرت چانهزنی بیشتری برخوردار باشد. وی ادامه داد: رسیدن به این اهداف، منوط به این است که مردم از اقدامات دولت حمایت کنند. این درحالیاست که دولت زمانی میتواند ازحمایت مردم بهعنوان سرمایه اجتماعی برخوردار باشد که به مطالبات مردم نیز پاسخ دهد. کنعانیمقدم درباره اینکه چگونه میتوان مانع آسیبدیدن شعار وفاق ملی شد، گفت: برای این مهم دولت باید بهگونهای عمل کند که این مفهوم در عملکرد و موضعگیریهایی که انجام میدهد، خود را نشان بدهند. در همین زمینه، دولت نباید به شکل جزیرهای عمل کند. وی ادامه داد: به عبارت دیگر میتوان گفت مهمترین عامل اصلی وفاق ملی یکصدایی دولت، دولت و مجلس و درنهایت تمام نهادها و افرادی است که در مسیر تحقق وفاق ملی هستند. کنعانیمقدم خاطرنشان کرد: درواقع مردم به افرادی که مدعی این مسأله هستند نگاه میکنند و متوجه میشوند که آیا این افراد به وحدت و انسجام تعهد دارند یا خیر.
وفاق برای افزایش رضایتمندی مردم
عباس مقتدایی، نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با جامجم آنلاین گفت: در پی رخدادهای مرتبط با حادثه شهادت رئیسجمهور فقید، یک بخش عملیاتی نشده قانون اساسی محقق شد و نشان داد جمهوری اسلامی به یک بلوغ سیاسی رسیده است و میتواند ظرف 50 روز رئیسجمهور تعیین کند و ساختار سیاسی ایران آنقدر سازمان یافته که خللی در مدیریت امور جاری کشور رخ نخواهد داد. وی افزود: این تجربه بزرگ با روی کار آمدن دولتی که شعار وفاق ملی داشته و دارد، بهگونهای رقم خورده که امروز همه نگاهها به سمت رئیسجمهور و هیات دولت چهاردهم است تا بتواند در عمل موضوع وفاق ملی را محقق کند. مقتدایی تصریح کرد: مجلس شورای اسلامی بالاترین سطح ممکن از همکاری با دولت را نشان داده است. اعتماد مجلس به وزرا البته ریشه در چینشی دارد که به مجلس معرفی شد و ریشه دیگر آن در وضعیت کشور و افق پیشروست. شرایط ویژه سبب شد تا امروز در یکی از مراحل نادر پس از انقلاب اسلامی، تمام کابینه رأی بیاورد. وی افزود: چینشهای رئیسجمهور از اکنون به بعد و سازماندهی وزارتخانه، در عمل ثابت خواهد کرد که آیا وفاق ملی به نفع مردم بهگونهای که سفرههای آنها را تحت تاثیر مثبت خود قرار بدهد، رخ خواهد داد یا اینکه در عمل، همه جریانهای صرفا سیاسی، احساس رضایت خواهند کرد. مقتدایی گفت: ما در روزهای آینده بیصبرانه بهدنبال آن هستیم که آقای رئیسجمهور در قالب آیندهپژوهی ایران، چالشپژوهی را سرلوحه آینده خود قرار بدهد و فهرستی ازمطالبات مردم را دربرنامههای خود درنظر بگیرد.مقتدایی تصریح کرد: مطالبات و نیازهای کارگران،پرستاران،فرهنگیان، کشاورزان،روستاییان،بازنشستگان وتولیدکنندگان درعرصههای مختلف وهمچنین نیازهای مجموعههای دانشبنیان، عرصه محیطزیست، موضوع کم آبی، توجه به مطالبات اصناف خرد، کمبودهای مربوط به حمل و نقل، مصرف برق و ناترازیهای انرژی و دهها مورد دیگر،چالشهایی هستندکه مطالبه نقددارند وباید درکانون توجه آقای رئیسجمهور،وزیران و معاونان آنها و سازمانهای کشور قراربگیرند.وی افزود: بر این باورم که اگر هیات دولت و شخص رئیسجمهور به چالشهایی که پیش روی آنهاست، توجه کنند و با عزم راسخ در پی حل مشکلات مردم باشند، حتما در شعار وفاق ملی خود موفق خواهند شد و کارنامهای مثبت ارائه خواهند کرد. درغیر این صورت، صرفا اتکا به شعار وفاق ملی نمیتواند در سفره تولید، فرهنگ و سیاست و اقتصاد کشور، آوردهای داشته باشد.نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تاکید کرد: ما بیصبرانه و بردبارانه و در عین حال امیدوارانه منتظریم رئیسجمهور در شعارها و وعدههای خود موفق باشد و مجلس هم در تحقق برنامههای آقای پزشکیان چنانچه که در جریان رأی اعتماد نشان داد، آماده همکاری است و در کنار آن، حتما به موضوع مطالبهگری نظارتی خود نیز ادامه میدهد.