ناچیز مثل سهم فرهنگ
«سهم ۴۵صدم درصدی از بودجه برای فرهنگ و هنر بسیار اندک است، این بودجه به انضمام حوزه دین به ۶۵صدمدرصد میرسد. در واقع سرانه بودجه ما برای فرهنگ تنها ۱۶ دلار است، درحالیکه در آمریکا این سهم ۱۸۴ دلار و در رژیم اشغالگر صهیونیستی ۷۲۶ دلار است، پس دولتها برای فرهنگ خرج میکنند.» اینها جدیدترین گفتههای سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم معارفه دیروز خود است.
اگرچه مقایسه دلاری پیرامون سهم فرهنگ از بودجه به تایید گفتههای او میانجامد اما بررسی سهم درصدی فرهنگ در بودجه کشور طی سالهای گذشته و در منابع رسمی دادههای دیگری را پیش روی ما میگذارد، هرچند بدون شک در کمبودن سهم فرهنگ در بودجه کشور هیچ شبههای وجود ندارد. اساسا در نظام بودجهریزی کشور، فرهنگ یکی از ارکان ثابت آن بوده اما ترکیب آن به مرور زمان و با توجه به تجربیات بهدستآمده دچار تحولاتی شده است.نسبت بودجه فرهنگی به بودجه عمومی کشور دراین40سال تفاوت چشمگیری را نشان نمیدهد. نسبت بودجه فرهنگی در این سالها از سطح مشخصی فراتر نرفته و همواره میان یک تا چهار درصد در نوسان بوده است. کمترین آن 1.26درصد درسال١٣۶٠وبیشترین آن 3.6درصد درسال١٣٩١بود. بودجه فرهنگی درحالیکه در سال ١٣٧٢ بیشترین رشد را داشته اما نتوانسته سهم خود را بیش از 2.7درصد بالا ببرد.در مقابل، وقتی شاهد کاهش بودجه فرهنگی هستیم، سهم بودجه فرهنگی هم از بودجه عمومی کشور کاهش مییابد.چنانکه درسال١٣٩٢وقتی بودجه عمومی افزایش داشت و بودجه فرهنگی کاهش یافت، سهم بودجه فرهنگی نتوانست بیشتر از2.1درصد باشد.درسنوات دیگرهم که رشد بودجه عمومی راشاهدیم، سهم بودجه فرهنگی تفاوت چندانی را نشان نمیدهد. درسال١٣٨١رشدقابل توجهی رادربودجه عمومی کشور میبینیم، اما سهم بودجه فرهنگی تنها 2.2درصد است. این بیارتباطی میان رشد بودجه عمومی کشور و سهم بودجه فرهنگی درشکل دیگری هم صادق است. درسال١٣٩١در حالی که بودجه عمومی کشور دارای رشدی منفی است، سهم بودجه فرهنگی در بالاترین سطح خود طی این40سال قرار دارد. درمجموع میتوان گفت ارتباط قطعی میان افزایش یا کاهش بودجه فرهنگی و عمومی کشور با افزایش یا کاهش سهم بودجه فرهنگی از بودجه عمومی کشور وجود نداشته است. صحت این مدعارامیتوان بابررسی روابط میان آنها بهصورت دقیقتر بیان کرد. در 53.8درصد از تغییرات مربوط به بودجه فرهنگی، تاثیر مثبتی بر سهم آن از بودجه عمومی کشور نداشته است.همچنین در69.2درصد از تغییرات مربوط به بودجه عمومی کشور، تاثیر مثبتی بر سهم بودجه فرهنگی نداشته است.