printlogo


سود میلیاردی با جلوگیری از ضایع‌شدن محصولات
بازهم آمار و ارقامی از تولید محصولات کشاورزی ایران و میزان هدررفت آن، از زمین کشاورزی تا سفره هموطنان منتشر شده که با شنیدن‌شان، آه از نهاد هر شنونده‌ای بلند می‌شود.به‌طور متوسط در ایران، حدود ۳۰درصد از محصولات کشاورزی به دلایل مختلف به ضایعات تبدیل می‌شود.

اگر این مقدار ۱۰درصد کاهش یابد، نه‌تنها در برخی محصولات به خودکفایی خواهیم رسید، بلکه با توجه به صادرات، امکان کسب ارزآوری خوب برای کشور فراهم می‌شود.آن‌طور که آمارها نشان می‌دهند فقط در حوزه تولید غلات شامل گندم، جو، شلتوک و ذرت دانه‌ای ۲۱میلیون تن محصول از بین می‌رود که اگر قیمت میانگین این محصولات را کیلویی 15هزار تومان محاسبه کنیم و فقط یک‌درصد از تلفات این بخش کاهش یابد، بیش از 3000میلیارد تومان صرفه‌جویی در سال صورت می‌گیرد.حالا تصور کنیم اگر این صرفه‌جویی 10درصد شود به رقم 30هزار میلیارد تومان می‌رسیم.با این تفاسیر نه‌تنها سرمایه‌گذاری مورد نیاز در حوزه فناوری صورت نمی‌گیرد، بلکه خسارت‌های ناشی از سوخت اضافه و تبدیل‌شدن محصولات کشاورزی به ضایعات را هم باید به این آمار افزود که زیان بسیاری را به اقتصاد کشور تحمیل کرده است. وقتی می‌گوییم در حوزه کشاورزی حدود ۳۰درصد محصولات به ضایعات تبدیل می‌شود، به این معنی است که 30درصد از آب این سرزمین، ۳۰درصد منابع مالی، ۳۰درصد نیروی کار و 30درصد از هرآنچه در تولید این محصولات نقش داشته از بین رفته‌اند.آمار و ارقام نشان می‌دهد با کمی درایت و برنامه‌ریزی و مواخذه مدیرانی که اصلا نمی‌دانند کشاورزی چیست ولی صندلی‌های تصمیم‌گیری برای این صنعت عظیم را اشغال کرده‌اند، می‌توان تحولی بزرگ رقم‌زد.
گزارش‌ها نشان می‌دهد عمده دورریز گندم، هنگام برداشت یا حتی در زمان کاشت است. با توجه به این‌که در ایران، بخش زیادی از کشاورزان خرده‌مالک هستند و به شکل سنتی گندم کشت می‌کنند، این اتفاق سال‌هاست می‌افتد. آنها بذر را می‌پاشند و دیسکی می‌زنند که ۳۰درصد بذر روی زمین و ۳۰درصد زیر خاک می‌رود که سبز نمی‌شود و ۳۰درصد هم در وسط قرار می‌گیرد. به‌همین‌خاطر، به‌جای این‌که درهرهکتار ۲۵۰کیلوگرم بذر گندم پاشیده شود، به‌ناچار۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلوگرم گندم مورد استفاده قرار می‌گیرد.دورریز بعدی در زمان داشت است که دما، رطوبت، مبارزه با علف‌های هرز و حشرات بخشی از محصول را از بین می‌برد.اگر کشاورز توان مالی نداشته باشد، نمی‌تواند به‌موقع سم بزند. در گذشته به محض اعلام به اداره کشت و صنعت و در قالب کشت قراردادی، هواپیماهایی عملیات سمپاشی را انجام می‌دادند. اما امروز دیگر این اتفاق نمی‌افتد و حتی اگر پهپاد هم باشد، کشاورز خرده‌مالک توان مالی ندارد.
موضوع دیگر به تجهیزات و ماشین‌آلات بازمی‌گردد.جایی که بیش از نیمی ازتراکتورها عمر بالای ۱۳سال دارند. بررسی‌های کارشناسی نشان داده متوسط سوخت تراکتورهای سبک تقریبا دو لیتر در ساعت و نیمه‌سنگین 2.4لیتر در ساعت است که فرسودگی ماشین‌آلات تقریبا ۴۰۲میلیون لیتر سوخت اضافه را تحمیل کرده است. خسارت مالی ناشی از این میزان سوخت اضافه با مبلغ هر لیتر ۳۵۰تومان عددی بین ۱۴۰ تا ۱۵۰میلیارد تومان است.

محمدرضا هادیلو | دبیر گروه ایران