رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور در گفت‌وگوی اختصاصی با «جام‌جم» مطرح کرد
نیمی از هزینه‌ها بر دوش مالیات
مالیات یکی از درآمدهای پایدار برای تامین هزینه‌های جاری کشورهاست و نقش مهمی در رشد و توسعه آنها ایفا می‌کند. در کشور ما به‌دلیل درآمدهای نفتی، این موضوع مغفول مانده بود. اما با کاهش درآمدهای نفتی، نقش مالیات‌ها در تأمین منابع عمومی بودجه کشور بیشتر شد و در چند سال اخیر شاهد افزایش درآمدهای مالیاتی بوده‌ایم.
درحالی‌که برخی مالیات‌ستانی را عامل کاهش تولید عنوان می‌کردند، اما طی سه سال گذشته نه‌تنها مالیات این بخش افزایش نیافت، بلکه دولت نرخ مالیاتی آن را 7درصد کاهش داد. در عوض، دولت در راستای تحقق عدالت مالیاتی، اقدام به شناسایی فراریان مالیاتی کرد. این اقدام سبب رشد درآمدهای مالیاتی شد، به‌طوری‌که هم‌اکنون 56 درصد از هزینه‌های کشور از محل مالیات‌ها تامین می‌شود. رشد درآمدهای مالیاتی، علاوه بر کاهش وابستگی به نفت، موجب شده است که دولت از چاپ پول (افزایش تورم) پرهیز کند. وصول و همچنین افزایش درآمدهای مالیاتی در سه سال گذشته با تکیه بر اطلاعات شفاف و دقیق، بدون اعمال فشار بر مؤدیان فعلی و خوش‌حساب، و از طریق شناسایی مؤدیان جدید، تمرکز بر پایه‌های مالیاتی نوین و مقابله بیشتر با فرار مالیاتی، با استفاده از هوشمندسازی نظام مالیاتی و تقویت مالیات‌ستانی عادلانه انجام شده است. از این رو با سیدمحمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور درباره تحول در بخش مالیات‌ستانی و رشد این درآمدها به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه مشروح آن را می‌خوانید.
تقریبا سه سالی است سهم مالیات در بودجه عمومی کشور افزایش چشمگیری داشته است. اکنون چند درصد از هزینه‌های کشور از طریق مالیات تامین می‌شود؟
خوشبختانه هم‌اکنون 56درصد از هزینه‌های کشور به مالیات اتکا دارد و این نشان‌دهنده رشد 15درصدی این مورد نسبت به سالیان گذشته است که این نشان از کاهش وابستگی بودجه به نفت دارد. با وصول حدود 1066میلیارد در آبان‌ماه سال‌جاری سازمان امور مالیاتی رشدی 53درصدی در این خصوص را تجربه کرده است، البته تا آبان‌ماه سال‌جاری نیز توانسته‌ایم 7131 میلیارد و 176میلیون تومان وصولی داشته باشیم که نشان از رشد 45 درصدی است.
چندی پیش سازمان امور مالیاتی اعلام کرد برای مقابله با فراریان مالیاتی اقداماتی انجام داده و قصد دارد آنها را در تور بیندازد. تاکنون چه میزان از فراریان مالیاتی اکنون مؤدی شده‌اند؟
فقط طی ماه‌های مردادتا آبان‌ماه سال‌جاری مجموعابیش از790هزارمؤدی جدید اشخاص حقیقی وحقوقی شناسایی شده‌اند، این درحالی‌است که این میزان تا مهرماه 582هزار مؤدی بود که نشان‌دهنده جهش یک‌ماهه در این مورد است. طی این مدت سازمان امور مالیاتی مجموعا مبلغ 830.8640میلیاردریال عوارض پرداختی موضوع مالیات بر ارزش‌افزوده به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، فرمانداری‌ها وادارات کل امورعشایر سراسرکشور لغایت آذرماه سال‌جاری واریز کرده است. از سوی دیگرپیگیری وتامین منابع استردادبه صادرکنندگان152.365میلیارد ریال تا مهرماه سال‌جاری و وصول معوقات مجموعا به مبلغ 143.832میلیارد ریال تا مهرماه سال‌جاری از دیگر اقدامات سازمان امور مالیاتی بوده است.
در بودجه سال آینده سازمان امور مالیاتی چه پیشنهادی داده است؟
مهم‌ترین پیشنهادهای ماافزایش سقف معافیت حقوق بخش خصوصی وعمومی درسال1404به‌مبلغ دومیلیاردو 880میلیون ریال (از12میلیون تومان به 24میلیون تومان در ماه)، افزایش معافیت موضوع اشخاص حقیقی از صدمیلیون تومان به 300میلیون تومان، پیش‌بینی 1.700هزار میلیارد تومان برای درآمدهای مالیاتی لایحه بودجه سال 1404، کاهش 5واحد درصدی نرخ اشخاص حقوقی تولیدی برای عملکرد سال 1403 و پیشنهاد ساماندهی معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی در لایحه بودجه سال 1404 از طریق تعیین سقف میزان معافیت برای اشخاص حقوقی تا رقم 7500میلیارد ریال و اشخاص حقیقی تا رقم 750 میلیارد ریال از مهم‌ترین این موارد بوده است.ما برای افزایش رضایتمندی و تسهیل امور مؤدیان اقداماتی انجام داده‌ایم. رونمایی از برنامه تحول روابط‌عمومی سازمان امور مالیاتی کشور، تمدید مهلت تسلیم اظهارنامه دوره دوم سال 1403 ارزش‌افزوده با هدف تسهیل و بهره‌مندی مؤدیان از تسهیلات، افزایش سقف اعطای تسهیلات بدون نیاز به اخذ گواهی موضوع ماده186برای اشخاص حقوقی تا سقف 1.365میلیون تومان و برای اشخاص حقیقی تا سقف 735میلیون تومان، بخشودگی صددرصد جرائم موضوع ماده22 قانون پایانه‌های فروشگاهی وسامانه مؤدیان و جریمه‌های موضوع بند (ب)ماده36 وماده37 قانون مالیات بر ارزش‌افزوده، ایجاد فرصت برای ارسال و اصلاح اظهارنامه مالیات برارزش‌افزوده بابت‌دوره‌های‌زمستان سال1402وبهارسال1403به ترتیب تاتاریخ‌های 1403.09.10 و 1403.09.20 و پرداخت مالیات متعلقه تا تاریخ1403.09.26وبهره‌مندی از بخشودگی صددرصدی جرائم قانون مالیات بر ارزش افزوده، حسابرسی سیستمی و صدور و پرداخت قبوض اوراق مالیاتی مستغلات اجاره‌ای از مهم‌ترین اقدامات سازمان امور مالیاتی در راستای مؤدی‌مداری بوده است.
یکی از مشکلاتی که برخی پرداخت‌کنندگان مالیات عنوان می‌کنند این است پولی که به‌عنوان مالیات پرداخت می‌کنند کجا هزینه می‌شود؟ آیا سازمان امور مالیاتی می‌تواند اعلام کند که محل دقیق پرداخت‌ها کجاست؟
برای تحقق این مهم باید سطح تمکین مردم را برای پرداخت مالیات افزایش دهیم. به‌همین‌دلیل مردم باید بدانند که مالیات پرداختی آنها صرف چه هزینه‌هایی می‌شود. یکی از اقداماتی که اخیرا در این راستا صورت گرفت، فراهم‌کردن امکان انتخاب محل هزینه‌کرد مالیات برای اشخاص حقیقی بود؛ به این معنا که افراد می‌توانند انتخاب کنند مالیاتی که می‌دهند، در کدام شهر و در کدام پروژه عمرانی هزینه شود. در سال گذشته ۳۵۰ الی۴۰۰هزارنفردر این طرح شرکت و خودشان انتخاب کردند که مالیات‌شان در کجا هزینه شود. تقریبا حدود ۴۰۰هزار نفر محل هزینه‌کرد مالیات خود را تعیین کردند و حدود 7000میلیارد تومان در این زمینه جمع‌آوری شده است. این اقدام نیازمند همراهی بدنه اجتماعی سازمان‌هاست. مالیات یک پدیده اجتماعی است و با میزهای خدمتی که برگزار می‌کنیم متوجه می‌شویم طرف آرامش پیدا کرده است.
فراریان مالیاتی راه فرار ندارند
سیدمحمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور می‌گوید: مبارزه با فرار مالیاتی با هدف برقراری عدالت مالیاتی کشور مورد توجه این سازمان است. در نیمه اول امسال، تعداد ۵۱۷۲ برگ مطالبه مالیات از محل کشف فرار مالیاتی صادر شده که میزان مالیات مطالبه‌شده در آنها حدود ۲۰هزارمیلیارد تومان اصل مالیات و 9000میلیارد تومان جرائم متعلقه آنها بوده است. این میزان کشف فرار مالیاتی از تعداد ۸۱۳۹ مؤدی مالیاتی و بیش از ۹۵۰ فقره بازرسی صورت گرفته است. اکنون فرصت را مغتنم می‌شمارم و می‌خواهم خیلی کوتاه درباره آخرین وضعیت سامانه مؤدیان و پایانه‌های فروشگاهی بگویم. درصد تحقق پروژه استقرار سامانه مؤدیان و پایانه‌های فروشگاهی به‌عنوان یک پروژه در سطح ملی استانی تاکنون 65 درصد است. در این زمینه مسیر خود را پیدا کرده‌ایم و به سمت شفافیت مالیاتی حرکت می‌کنیم. اقدامات گسترده‌ای که در این زمینه انجام شده تکیه بودجه به درآمدهای پایدار کشور است.
زینب صفری - گروه اقتصادتقریبا سه سالی است سهم مالیات در بودجه عمومی کشور افزایش چشمگیری داشته است. اکنون چند درصد از هزینه‌های کشور از طریق مالیات تامین می‌شود؟
خوشبختانه هم‌اکنون 56درصد از هزینه‌های کشور به مالیات اتکا دارد و این نشان‌دهنده رشد 15درصدی این مورد نسبت به سالیان گذشته است که این نشان از کاهش وابستگی بودجه به نفت دارد. با وصول حدود 1066میلیارد در آبان‌ماه سال‌جاری سازمان امور مالیاتی رشدی 53درصدی در این خصوص را تجربه کرده است، البته تا آبان‌ماه سال‌جاری نیز توانسته‌ایم 7131 میلیارد و 176میلیون تومان وصولی داشته باشیم که نشان از رشد 45 درصدی است.
چندی پیش سازمان امور مالیاتی اعلام کرد برای مقابله با فراریان مالیاتی اقداماتی انجام داده و قصد دارد آنها را در تور بیندازد. تاکنون چه میزان از فراریان مالیاتی اکنون مؤدی شده‌اند؟
فقط طی ماه‌های مردادتا آبان‌ماه سال‌جاری مجموعابیش از790هزارمؤدی جدید اشخاص حقیقی وحقوقی شناسایی شده‌اند، این درحالی‌است که این میزان تا مهرماه 582هزار مؤدی بود که نشان‌دهنده جهش یک‌ماهه در این مورد است. طی این مدت سازمان امور مالیاتی مجموعا مبلغ 830.8640میلیاردریال عوارض پرداختی موضوع مالیات بر ارزش‌افزوده به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، فرمانداری‌ها وادارات کل امورعشایر سراسرکشور لغایت آذرماه سال‌جاری واریز کرده است. از سوی دیگرپیگیری وتامین منابع استردادبه صادرکنندگان152.365میلیارد ریال تا مهرماه سال‌جاری و وصول معوقات مجموعا به مبلغ 143.832میلیارد ریال تا مهرماه سال‌جاری از دیگر اقدامات سازمان امور مالیاتی بوده است.
در بودجه سال آینده سازمان امور مالیاتی چه پیشنهادی داده است؟
مهم‌ترین پیشنهادهای ماافزایش سقف معافیت حقوق بخش خصوصی وعمومی درسال1404به‌مبلغ دومیلیاردو 880میلیون ریال (از12میلیون تومان به 24میلیون تومان در ماه)، افزایش معافیت موضوع اشخاص حقیقی از صدمیلیون تومان به 300میلیون تومان، پیش‌بینی 1.700هزار میلیارد تومان برای درآمدهای مالیاتی لایحه بودجه سال 1404، کاهش 5واحد درصدی نرخ اشخاص حقوقی تولیدی برای عملکرد سال 1403 و پیشنهاد ساماندهی معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی در لایحه بودجه سال 1404 از طریق تعیین سقف میزان معافیت برای اشخاص حقوقی تا رقم 7500میلیارد ریال و اشخاص حقیقی تا رقم 750 میلیارد ریال از مهم‌ترین این موارد بوده است.ما برای افزایش رضایتمندی و تسهیل امور مؤدیان اقداماتی انجام داده‌ایم. رونمایی از برنامه تحول روابط‌عمومی سازمان امور مالیاتی کشور، تمدید مهلت تسلیم اظهارنامه دوره دوم سال 1403 ارزش‌افزوده با هدف تسهیل و بهره‌مندی مؤدیان از تسهیلات، افزایش سقف اعطای تسهیلات بدون نیاز به اخذ گواهی موضوع ماده186برای اشخاص حقوقی تا سقف 1.365میلیون تومان و برای اشخاص حقیقی تا سقف 735میلیون تومان، بخشودگی صددرصد جرائم موضوع ماده22 قانون پایانه‌های فروشگاهی وسامانه مؤدیان و جریمه‌های موضوع بند (ب)ماده36 وماده37 قانون مالیات بر ارزش‌افزوده، ایجاد فرصت برای ارسال و اصلاح اظهارنامه مالیات برارزش‌افزوده بابت‌دوره‌های‌زمستان سال1402وبهارسال1403به ترتیب تاتاریخ‌های 1403.09.10 و 1403.09.20 و پرداخت مالیات متعلقه تا تاریخ1403.09.26وبهره‌مندی از بخشودگی صددرصدی جرائم قانون مالیات بر ارزش افزوده، حسابرسی سیستمی و صدور و پرداخت قبوض اوراق مالیاتی مستغلات اجاره‌ای از مهم‌ترین اقدامات سازمان امور مالیاتی در راستای مؤدی‌مداری بوده است.
یکی از مشکلاتی که برخی پرداخت‌کنندگان مالیات عنوان می‌کنند این است پولی که به‌عنوان مالیات پرداخت می‌کنند کجا هزینه می‌شود؟ آیا سازمان امور مالیاتی می‌تواند اعلام کند که محل دقیق پرداخت‌ها کجاست؟
برای تحقق این مهم باید سطح تمکین مردم را برای پرداخت مالیات افزایش دهیم. به‌همین‌دلیل مردم باید بدانند که مالیات پرداختی آنها صرف چه هزینه‌هایی می‌شود. یکی از اقداماتی که اخیرا در این راستا صورت گرفت، فراهم‌کردن امکان انتخاب محل هزینه‌کرد مالیات برای اشخاص حقیقی بود؛ به این معنا که افراد می‌توانند انتخاب کنند مالیاتی که می‌دهند، در کدام شهر و در کدام پروژه عمرانی هزینه شود. در سال گذشته ۳۵۰ الی۴۰۰هزارنفردر این طرح شرکت و خودشان انتخاب کردند که مالیات‌شان در کجا هزینه شود. تقریبا حدود ۴۰۰هزار نفر محل هزینه‌کرد مالیات خود را تعیین کردند و حدود 7000میلیارد تومان در این زمینه جمع‌آوری شده است. این اقدام نیازمند همراهی بدنه اجتماعی سازمان‌هاست. مالیات یک پدیده اجتماعی است و با میزهای خدمتی که برگزار می‌کنیم متوجه می‌شویم طرف آرامش پیدا کرده است.
فراریان مالیاتی راه فرار ندارند
سیدمحمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور می‌گوید: مبارزه با فرار مالیاتی با هدف برقراری عدالت مالیاتی کشور مورد توجه این سازمان است. در نیمه اول امسال، تعداد ۵۱۷۲ برگ مطالبه مالیات از محل کشف فرار مالیاتی صادر شده که میزان مالیات مطالبه‌شده در آنها حدود ۲۰هزارمیلیارد تومان اصل مالیات و 9000میلیارد تومان جرائم متعلقه آنها بوده است. این میزان کشف فرار مالیاتی از تعداد ۸۱۳۹ مؤدی مالیاتی و بیش از ۹۵۰ فقره بازرسی صورت گرفته است. اکنون فرصت را مغتنم می‌شمارم و می‌خواهم خیلی کوتاه درباره آخرین وضعیت سامانه مؤدیان و پایانه‌های فروشگاهی بگویم. درصد تحقق پروژه استقرار سامانه مؤدیان و پایانه‌های فروشگاهی به‌عنوان یک پروژه در سطح ملی استانی تاکنون 65 درصد است. در این زمینه مسیر خود را پیدا کرده‌ایم و به سمت شفافیت مالیاتی حرکت می‌کنیم. اقدامات گسترده‌ای که در این زمینه انجام شده تکیه بودجه به درآمدهای پایدار کشور است.