قلب شاعری در میدان اصلی شهر
در روزگاری که شعر نوجوان مهجور و مظلوم واقع شده و اغلب ناشران به‌بهانه کمبود مخاطب ونداشتن بازار فروش ازپذیرش وچاپ کتاب‌های شعر نوجوان استقبال چندانی نمی‌کنند،انتشار مجموعه شعری دراین حوزه راباید به فال‌نیک گرفت.
کتاب «خط‌خطی روی نیمکت سنگی»اثر حسین تولائی به‌تازگی ازسوی انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان روانه بازار شده است.«خط‌خطی روی نیمکت سنگی» شامل 19شعر سپید کوتاه ویک شعر نیمایی است. حسین تولائی پیش از این شعرهای موزون موفقی برای نوجوانان سروده است اما چندین سال است تمرکز و توجه خود را بر سرودن شعر سپید برای این دسته از مخاطبان گذاشته است، ازاین رو به شگردها و تکنیک‌های این قالب کم‌کاربرد برای نوجوانان آگاه و مسلط است. شعرهای او برخلاف بسیاری از شعرهای به‌ظاهر سپید، نثر شاعرانه، قطعه ادبی یا کاریکلماتور و جملات قصار نیست بلکه شعرهایی ساختارمند و برخوردار از اصول و قواعد خاص شعر سپید است. با توجه به خالی‌بودن شعر سپید از وزن عروضی، شاعر در این مجموعه از شگردهای مختلفی برای ایجاد موسیقی درونی استفاده کرده است. به‌عنوان مثال استفاده از ظرفیت قافیه در این شعر:
افتادم/ از قله‌ی کوه/ به ارتفاع دیگرِ باشکوه/ به قلب شاعری/ در میدان اصلی شهر
و یا شگرد جا‌به‌جایی ارکان جمله برای ایجاد موسیقی در این شعر: «بلند شو!/ بال بزن/ پرواز کن!»/ زیر لب تکرار می‌کرد/ سنگی که پرتاب شده بود/ به سوی پرنده روی شاخه‌ی درخت
و یا به کارگیری عنصر غافلگیری به‌ویژه در پایان‌بندی شعرها مثل این نمونه: خستگی‌ام / برای شانه‌های تو/ شانه‌هایم/ برای گریه‌های او/ چه‌خوب که همیشه اینجا نشسته‌ای/ نیمکت سیمانی پارک!
هم‌چنین استفاده از موسیقی حروف یا واج‌آرایی حرف س در شعر زیر که تداعی‌کننده سکوت و سنگینی است:
گفتند: «سنگی!/ ساکت و سنگین/ همین!»/ رفتند و / رد حوصله‌ی قدم‌هایش را دنبال نکردند/ تا رودخانه‌ها.
از دیگر تکنیک‌هایی که نقش مهمی در ایجاز شعر دارد حذف فعل‌ها به‌قرینه‌ی
معنایی است: بگوچند بال پرنده را.../ شیشه‌ی چند پنجره را.../ کجا/ پیشانی گردوها/و بادام‌ها را...؟/ بگو/ سنگ/ سکوت
استفاده از ظرفیت‌های متنوع واژگان، توجه به معانی چندگانه کلمات و آرایه‌هایی نظیر ایهام تناسب، جناس و... از دیگر نقاط قوت شعرهای این مجموعه است. یکی از کارهای ارزشمند و قابل تأمل شاعر در این کتاب، انتخاب موتیف «سنگ» و مضمون‌آفرینی‌های متنوع براساس این موتیف است.موتیف یا نشانه یاایده اصلی،عنصرتکرار‌شونده و برجسته در یک اثر ادبی است. موتیف‌ها یک وجه ظاهری و بیرونی دارند و یک وجه درونی یا سمبلیک. تولائی در شعرهای این کتاب، هم معنای ظاهری و مرسوم سنگ را در نظر داشته و هم وجه نمادین و سمبلیک آن‌را؛ سنگ در نگاه نخست یادآور سکون، سختی، بی‌تحرکی و گاهی نیز نشانه ضربه‌زدن و زخم وجراحت است؛ اما در سروده‌های این کتاب، سنگ راوی حرکت و تلاش و دوری از انفعال و رخوت است و مخاطب نوجوان را هم به حرکت و تغییر دعوت می‌کند. کتاب «خط خطی روی نیمکت سنگی» در شمارگان 1000 نسخه با قیمت 40000 تومان از سوی انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان روانه بازار شده است. شعر کوتاهی از این مجموعه را می‌خوانیم:
صخره‌ی سخت صبور/آبی آرام دریا را می‌شناسد/ و در برابر موج‌ها/همیشه/ کوتاه می‌آید
انسیه موسویان | شاعر و پژوهشگر
افتادم/ از قله‌ی کوه/ به ارتفاع دیگرِ باشکوه/ به قلب شاعری/ در میدان اصلی شهر
و یا شگرد جا‌به‌جایی ارکان جمله برای ایجاد موسیقی در این شعر: «بلند شو!/ بال بزن/ پرواز کن!»/ زیر لب تکرار می‌کرد/ سنگی که پرتاب شده بود/ به سوی پرنده روی شاخه‌ی درخت
و یا به کارگیری عنصر غافلگیری به‌ویژه در پایان‌بندی شعرها مثل این نمونه: خستگی‌ام / برای شانه‌های تو/ شانه‌هایم/ برای گریه‌های او/ چه‌خوب که همیشه اینجا نشسته‌ای/ نیمکت سیمانی پارک!
هم‌چنین استفاده از موسیقی حروف یا واج‌آرایی حرف س در شعر زیر که تداعی‌کننده سکوت و سنگینی است:
گفتند: «سنگی!/ ساکت و سنگین/ همین!»/ رفتند و / رد حوصله‌ی قدم‌هایش را دنبال نکردند/ تا رودخانه‌ها.
از دیگر تکنیک‌هایی که نقش مهمی در ایجاز شعر دارد حذف فعل‌ها به‌قرینه‌ی
معنایی است: بگوچند بال پرنده را.../ شیشه‌ی چند پنجره را.../ کجا/ پیشانی گردوها/و بادام‌ها را...؟/ بگو/ سنگ/ سکوت
استفاده از ظرفیت‌های متنوع واژگان، توجه به معانی چندگانه کلمات و آرایه‌هایی نظیر ایهام تناسب، جناس و... از دیگر نقاط قوت شعرهای این مجموعه است. یکی از کارهای ارزشمند و قابل تأمل شاعر در این کتاب، انتخاب موتیف «سنگ» و مضمون‌آفرینی‌های متنوع براساس این موتیف است.موتیف یا نشانه یاایده اصلی،عنصرتکرار‌شونده و برجسته در یک اثر ادبی است. موتیف‌ها یک وجه ظاهری و بیرونی دارند و یک وجه درونی یا سمبلیک. تولائی در شعرهای این کتاب، هم معنای ظاهری و مرسوم سنگ را در نظر داشته و هم وجه نمادین و سمبلیک آن‌را؛ سنگ در نگاه نخست یادآور سکون، سختی، بی‌تحرکی و گاهی نیز نشانه ضربه‌زدن و زخم وجراحت است؛ اما در سروده‌های این کتاب، سنگ راوی حرکت و تلاش و دوری از انفعال و رخوت است و مخاطب نوجوان را هم به حرکت و تغییر دعوت می‌کند. کتاب «خط خطی روی نیمکت سنگی» در شمارگان 1000 نسخه با قیمت 40000 تومان از سوی انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان روانه بازار شده است. شعر کوتاهی از این مجموعه را می‌خوانیم:
صخره‌ی سخت صبور/آبی آرام دریا را می‌شناسد/ و در برابر موج‌ها/همیشه/ کوتاه می‌آید
انسیه موسویان | شاعر و پژوهشگر