حبهانگورهایی که شراب شدند
یکی از دوستان دیپلمات که در دوره نخست وزیری نجمالدین اربکان در ترکیه بود، سالها بعد دریک مهمانی رسمی با حضور مقامات ارشدترکیه، ازرئیس دفتر وقت آقای اربکان حال ایشان را میپرسدو این احوالپرسی به تماس تلفنی با او که دربستر بیماری بود میانجامد.
در این تماس، آقای اربکان میپرسد کجا هستید و آن دوست من میگوید در یک مهمانی رسمی با حضور شاگردان شما هستم. در اینجا آقای اربکان پس از مکث کوتاه، آهی میکشد و میگوید: «بله حبهانگورهای من که متاسفانه شراب شدند.»
عبدا...گل، رئیسجمهور وقت و رجب طیب اردوغان، نخستوزیر وقت ترکیه که ازشاگردان اسلامگرای اربکان بودند،هردو بعد از فوت اربکان با صدور بیانیههایی از اربکان بهعنوان فردی که عمر خود را وقف یادگرفتن و یاددادن کرد و بهعنوان یک شخصیت اسلامگرا و مبارز تقدیر کردند، اما اظهارات کوتاه اربکان در آن تماس تلفنی در مورد حبهانگورهایی که تبدیل به شراب شدند، نشان از نارضایتی او از شاگردان سابق و انحراف آنان از اسلام و گرفتارشدن در دام صهیونیسم دارد.
نجمالدین اربکان که درانتخابات سال۱۹۶۹میلادی بهعنوان نامزد مستقل از قونیه به مجلس راه یافت، پیش از انتخابات در مصاحبهای با روزنامه «ملیت» گفته بود: «در جهان سه راه وجود دارد: کمونیسم، صهیونیسم و ملیگرایی مبتنی بر احترام به مقدسات ملت و ما موظف به انتخاب راه سوم هستیم.» او پس از آنکه به مجلس رفت، حزب «نظام ملی» را در ژانویه ۱۹۷۰ میلادی تاسیس کرد و در مراسم تاسیس این حزب اعلام کرد که «صهیونیستها» و «فراماسونها» در آن حزب جایی نخواهند داشت. اربکان حتی ایده پیوستن ترکیه به بازار مشترک که ایدهای مهم در دهه۱۹۷۰ میلادی بود را یک «بازی صهیونیستی» با هدف نهایی تسلط صهیونیسم بر ترکیه قلمداد کرده بود.اربکان دردوران حیات خود تنها راهحل چالشهای جهان اسلام را اتحاد اسلامی، تاسیس سازمان دفاع مشترک (ناتوی اسلامی)، تاسیس بازار مشترک مخصوص مسلمانان، ضرب پول واحد برای مسلمانان (دینار) و تاسیس یونسکوی اسلامی مخصوص مسلمانان میدانست.
سلسله اصلاحات اسلامگرایانه نجمالدین اربکان در ترکیه سبب خشم ارتش لائیک یا دولت پنهان ترکیه شد و در اثر فشارهای ارتش و تهدید به کودتایی جدید در کشور، اربکان از سمت نخستوزیری استعفا داد. اتهامات او گنجاندن برخی نکات و مطالب دینی در کتب درسی ترکیه، آمدورفت چهرههای دینی در ساختمان نخست وزیری، ارتباط شخص نخستوزیر با سران طریقتها و گرایشهای عرفانی بود؛ اما واقعیت این است که در پشت پرده، ناتو و غرب حامی ژنرالهایی بودند که موجب استعفای اربکان شدند.
اظهارات اسلامگرایانه و ضدصهیونیستی اربکان که بدعتی تازه در فضای سیاسی سکولار ترکیه بود، موجب جدایی رجب طیب اردوغان، عبدا...گل و دهها تن از شاگردان او شد و شاگردان اردوغان بهعنوان شاخه متجددین و لیبرالهای حزب فضیلت، از او جدا شدند و در سال 2001 میلادی حزب عدالت و توسعه را تاسیس کردند. رویکردهای سالهای اخیر دولت ترکیه در همراهی با آمریکا علیه سوریه که بالاخره منجربه همراهی این کشور با توطئه آمریکایی-صهیونیستی و سقوط بشار اسد شد، نشان داد که پیشبینی اربکان در مورد عمق نفوذ صهیونیسم در ارکان نظامی و سیاسی ترکیه، درست و دارای مبنای شناختی بوده است.
فاتح اربکان، فرزند ارشد مرحوم نجمالدین که با همراهی گروهی از شاگردان پدر، مجددا حزبی بهنام رفاه تاسیس کرده و ترجیح میدهد در کنار مردم و جهان اسلام بماند، اخیرا در افشاگری علیه دولت ترکیه گفته است: «علاوه بر ادامه صادرات نفت جمهوری آذربایجان از خاک ترکیه به اسرائیل، تجارت ما همچنان بهشکل مخفیانه با اسرائیل ادامه دارد و فقط در آمار بهجای اسرائیل، اسم فلسطین ثبت میشود.»
ترکیه دوست و همسایه ایران است و ما نگران از اینکه حبهانگورهای اربکان پس از عبور از شادی موقت، هشیار نشوند و بقا در عالم مستی، همیشه خسارتبار بوده است.
محسن پاکآیین | تحلیلگر مسائل بینالملل