در کیو اس به ترتیب 6-7-9 افزایش داشته‌ایم که این خبر خوبی است چون به معنای آن است که دانشگاه‌های کوچک ما نیز به این رتبه‌بندی‌ها وارد شده‌اند. گرچه تعداد دانشگاه‌های ما در رتبه‌بندی‌ها کاهش پیدا نکرده اما کیفیت و جایگاه برخی دانشگاه‌ها افت داشته است.مثلا در رتبه‌بندی تایمز در سال 2023، 10 دانشگاه در رتبه‌های زیر 500 و در سال 2024، 4 دانشگاه زیر 500 بوده‌اند. یا در لایدن 2023، 11 دانشگاه زیر 500 بوده‌اند و در سال 2024، 9 دانشگاه. این درحالی است که در برنامه هفتم گفته شده که در یک رتبه بین‌المللی 20 دانشگاه به رتبه زیر 500 برسند. یکی از دلایل اصلی این موضوع به مسائل مالی باز می‌گردد. وزارت‌ علوم درسال1390به ارز امروز، دومیلیارددلاربودجه داشته است امادرسال1402مجموع بودجه این وزارتخانه و زیرمجموعه‌هایش یعنی 127 دانشگاه، 59 پارک علم و فناوری و 28 موسسه تحقیقاتی و پژوهشگاه به یک میلیارد دلار رسیده است! علت این‌که مبالغ را به دلار حساب می‌کنم به این دلیل است که پژوهش، فناوری و حقوق دلاری است چون تجهیزات تحقیقاتی است. 
یکی دیگر ازدلایل افت ما فرسودگی زیرساخت‌های فناوری و عدم جایگزینی آن است. گرچه برخی از تجهیزات توسط ایران ساخت، ساخته می‌شود اما بسیاری از تجهیزات پیشرفته خارجی است و چون نمایندگی در ایران ندارند باید برای تهیه آن بیشتر هزینه کنیم. 
البته سال گذشته بااذن رهبرمعظم انقلاب100 میلیون یورو ازصندوق توسعه به مااختصاص داده شد که 10درصدآن برای پایگاه‌های اطلاعاتی صرف و بدهی‌های انباشته 11 ساله آنها تسویه شد و مابقی آن به مبلغ 2700 میلیارد تومان به بودجه تجهیزاتی دانشگاه‌ها اختصاص پیدا کرد اما با توجه به نرخ تجهیزات ممکن است این عدد فقط یک مرهم باشد. بنابراین اکنون زیرساخت‌های ما چه مواد مصرفی و چه تجهیزات غیر مصرفی فرسوده شده است. علاوه برآن یک سری سیاست‌گذاری‌ها از نظر روحی بر اعضای هیات علمی اثر می‌گذارد.مثلا قرار دادن سقف حقوق طی امسال و پارسال که قبل از آن هم مالیات پلکانی بود، بسیار آسیب زد. در سال 2023 تعداد مقالات وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد نسبت به سال قبل‌تر کاهش داشته است. طبیعی است وقتی مالیات پلکانی بر حق‌التدریس اساتید گذاشته می‌شود و 30 درصد آن برداشته می‌شود این موضوع اثر دارد. ما دوسال پیش وبعد از یک‌سال پیگیری با سازمان امور مالیاتی جلسه‌ای گذاشتیم تا این30درصد تسری پیدا نکندوبه 10درصدبرسد.ماباید در سیاستگذاری‌ها مراقب باشیم. اعضای هیات علمی که متاسفانه درمعیشت خود مشکل دارندونیروهای جدیدکه جذب می‌شوندحقوق‌شان350دلار است.درحالی که در همین کشورهای اطراف ما حداقل میزان حقوق آنها 8 تا 10 برابراست. این فقط حقوق پایه آنهاست و گرنت‌های آنها جداست. بنابراین اعضای هیات علمی ما با همین شرایط و امکانات معجزه می‌کنند یعنی علی‌رغم کمبود امکانات خروجی آنها معادل خروجی اساتید قطر و عربستان است. بنابراین ما در نسبت منابع مالی با خروجی‌های علمی رتبه اول دنیا را داریم. 

دکتر پیمان صالحی | معاون پژوهشی وزارت علوم