حملونقل نیازمند مدیریت یکپارچه
کافی است سری به آمار وضعیت جادههای استانها بزنیم تا مشخص شودبه دلیل زیرساختهای ضعیف وعدم مدیریت یکپارچه،با مشکلات زیادی درحوزه حملونقل مواجه هستند. در ایران، بیشترین ترانزیت بار در حملونقل جادهای صورت میگیرد که بهدلیل بالا بودن تردد کامیون و خودروهای شخصی و کاهش سالانه تقاضای سفر با حملونقل عمومی باعث افزایش تصادفات جادهای بوده و تعداد کشتهها در این سوانح بالاست.
باید بپذیریم که وضعیت راهها و جادههای کشور مطلوب نیست و این مسأله یکی از موضوعاتی است که تمامی شهروندان بهنوعی هر روز آن را تجربه کرده و با آن درگیرند. ضعف سازهها و خرابی جادهها ازجمله مهمترین عوامل بروز تصادفات رانندگی بهشمار میرود و زمانی که تردد خودروها دشوار میشود، مشکلات حملونقل جادهای نیز نمود بیشتری پیدا میکند. خرابیهایی که میتواند افت کیفیت پوشش روسازی، نشت و ترک خاک، ترکیدگی و سایش آسفالت و سایرمشکلات مرتبط با سازههای جاده را در بر بگیرد. جادهها بهعنوان یک منبع تغذیه مهم برای سایر روشهای حملونقل مانند راهآهن، کشتی و مسیر هوایی عمل میکند. اختلال در سیستم حملونقل جادهای بهطور زنجیرهوار باعث آسیب به اقتصاد یک منطقه خواهد شد.همه میدانیم بیشترین بار ترافیک، ترانزیت بارو مسافردرکشور برعهده جادههاست.بهگونهای که بیشترین میزان مصرف سوخت نیزدربخش حملونقل جادهای صورت میگیرد.مهم نیست در چه فصلی باشیم، چون هرچند روز یکبار آماری ازافزایش میزان مصرف سوخت توسط خودروها ارائه میشود.شواهد نشان میدهد صنعت حملونقل در همه گونههای آن بهدلیل عدم مدیریت یکپارچه، غیراقتصادی بودن و بهرهوری پایینی که دارد در آستانه سقوط بوده و تنها با یارانههای دولتی سرپاست. هرچند برطرفکردن این نقاط ضعف درحوزه زیرساخت نیازمند سرمایهگذاری کلانی است اما در بخش اجرا میتوان با مدیریت بهینه، بسیاری از مشکلات را برطرف کرد. یکی از بزرگترین مشکلات حملونقل جادهای، به بالا بودن سن ناوگان باری برمیگردد. با اینکه تلاشهای زیادی برای نوسازی ناوگان شده اما بهدلیل آنچه غیراقتصادیبودن سرمایهگذاری در صنعت حملونقل و همچنین سنگینبودن اقساط تسهیلات بانکی این حوزه عنوان میشود، این تلاشها هر بار با شکست مواجه شده است. در یک کلام حملونقل جادهای در ایران بهدلیل زیرساختهای ضعیف، افزایش ترافیک و نبود سیستمهای مدیریت یکپارچه، با چالشهای متعددی روبهروست و برای رفع این مشکلات به سرمایهگذاری در زیرساختها، بهبود قوانین و مقررات و یک عزم ملی نیاز داریم.
دکتر تورج حاجی رحیمیان | کارشناس راه و شهرسازی