نگاهی به زندگی داوود میرباقری، نویسنده و كارگردانی كه نقش مهمی در نگاه تصویری ما به تاریخ اسلام دارد
تاریخ به روایت داوود
پنجشنبه 8 خرداد 1337 روز مهمی برای خانواده میرباقری بود، خانواده‌ای سید و كشاورز كه در روستای خیج در حوالی شاهرود زندگی می‌كرد. آن روز، این خانواده در آن روز صاحب اولین پسرشان شدند و اسمش را سید محمد داوود گذاشتند. خانواده‌ای كه بعدا صاحب پنج پسر و سه دختر دیگر شد. آن زمان كسی فكرش را نمی‌كرد این نوزاد، 61 سال بعد به یكی از موثرترین چهره‌های حوزه نمایش بدل شود و او را متخصص نمایش تصویری تاریخ اسلام در قاب تلویزیون لقب بدهند. پسری كه بعد‌ها با ساخت سریال‌های امام علی، مختارنامه، مسافر ری و... نشان داد از معدود كسانی است كه بلد است تاریخ و هنر را درست و به اندازه به هم بیامیزد.
سید محمد داوود میرباقری به واسطه صبغه مذهبی حاصل از پرورش در خانواده‌ای سنتی و مذهبی، حضور در حوزه علمیه از یك‌سو، علاقه به هنر تعزیه و نمایش از سویی دیگر و ذهن منظم شده برگرفته از دیپلم ریاضی و لیسانس معدن پلی‌تكنیك از سوی سوم و تمرین با خواندن و نوشتن فراوان از سوی چهارم، توانسته آثاری ماندگار خلق كند. آثار او شاید از نظر كمی، كم باشند اما باكیفیت و متنوعند و سر حوصله ساخته شده‌اند.
سریال‌های تلویزیونی گرگ ها، رعنا، امام علی(ع) و معصومیت از دست رفته، فیلم‌های سینمایی آدم برفی، ساحره، مسافر ری، تئاترهای معركه در معركه، عشق آباد و دندون طلا و همین طور سریال‌های شبكه نمایش خانگی شاهگوش و دندون طلا محصول حدود چهل سال فعالیت هنری او هستند. آنچه در این دو صفحه می‌بینید، نگاهی به زندگی هنری او با توجه بیشتر به سریال‌های تاریخی اوست.
احسان ناظم بكایی
تولد در روستای خیج شاهرود
ورود به دبستان در خیج ۷ سالگی
ورود به حوزه علمیه شاهرود ۱۱ سالگی
ورود به مدرسه ملی جعفری شاهرود برای كلاس ششم ۱۳ سالگی
ورود به دبیرستان محمدرضا پهلوی شاهرود در رشته ریاضی ۱۴ سالگی
ورود به دانشگاه پلی تكنیك (امیركبیر) تهران در رشته معدن ۱۸ سالگی
تعطیلی دانشگاه‌ها در انقلاب فرهنگی و آغاز كارآموزی در تئاترشهر ۲۱ سالگی
معلم امورتربیتی در مدرسه اسلامی چهارصد دستگاه تهران. تولد الهام، اولین فرزند و اولین دختر ۲۳ سالگی
ورود به تلویزیون، نوشتن مجموعه ایوان مدائن (قاسم سیف) و بازی در آن. تولد حامد، دومین فرزند و اولین پسر ۲۴ سالگی: در این سال پای میرباقری به تلویزیون باز شد. ایوان مدائن را نوشت كه حجت سیف آن را ساخت. جالب این‌كه خود میرباقری در این كار بازی كرد. با انقلاب به روایت تصویر و ده نمایش كوتاه فضای تلویزیون را بیشتر شناخت.
نویسندگی تله تئاترهای سایه خیال و اسكندر، شاه مغلوب ۲۵ سالگی: تله‌تئاتر آئینه خیال را با بازی بیوك میرزایی و پرویز پورحسینی نوشت و ساخت. اسكندر، شاه مغلوب تله تئاتر بعدی او بود. داستانی درباره حمله اسكندر به روستایی كه مردمش ترسی از مرگ نداشتند. علیرضا مجلل، رضا بابك، جمشید لایق و احمد آقالو در این كار بازی كردند .
ساخت سریال حكایت مسافر گمنام ۲۶ سالگی: این سریال، سریالی 4 قسمتی و جمع وجور بود. سیاوش تهمورث، بهرام شاه‌محمد‌لو، محمد‌علی احمدی، هوشنگ توكلی، راضیه و مرضیه برومند درآن بازی می‌كردند. ماجرای تاجری به اسم مصیب كه پسرش در دوران انقلاب گم شده و شهید می‌شود.
ساخت سریال گرگ‌ها. تولد الهه، سومین فرزند و دومین دختر ۲۸ سالگی: نام اولیه این سریال 12 قسمتی« گرگ‌ها خاكستری رنگند» بود. این سریال ویژگی خاصی داشت و آن هم این‌كه سریالی غیر‌مستند، ولی تاریخی بود چون نه زمان فیلم معلوم بود و نه مكانش. فقط دكورها، شخصیت‌ها ودیالوگ‌ها، فضایی از تاریخ گذشته ایران را در ذهن تداعی می‌كرد. داستان سر راست پیروزی خیر بر شر در یك شهر فرضی. یك طرف مردم بودند و یك طرف حاكم. همه اسامی عام بودند مثل حكیم، قاضی، خاتون، داروغه و... علی نصیریان نقش حكیم را داشت. ثریا قاسمی، خاتون بدجنس و همسر حاكم بود و سیاوش تهمورث هم داروغه ماندگاری ساخت. موسیقی گرگ‌ها كه كار مجید انتظامی بود هم كاملا در ذهن‌ها حك شد.
ساخت سریال رعنا ۳۰ سالگی: دو سال برای ساخت این سریال هفت قسمتی وقت صرف شد. رعنا با این‌كه فقط
12 مکان فیلمبرداری داشت اما داستانش پیچیده و مملو از فلش بك بود كه برای بینندگانی كه در بهار 70، آن را از شبكه اول تلویزیون می‌دیدند، اتفاق عجیبی بود. رعنا سینایی (گلچهره سجادیه) كه شوهرش جواد دانایی(سعید نیكپور) چندسال قبل به دلیل فعالیت سیاسی اعدام شده بود و حالا پسرش سهراب (پرویز پرستویی) هم گم شده. سریال گفت‌وگوی رعنا و جواد را نشان می‌داد كه درگیر ماجرای سهراب بودند. جوادی كه در خیال رعنا بود.
نویسندگی و كارگردانی تئاتر معركه در معركه ۳۲ سالگی
آغاز ساخت سریال امام علی(ع)
۳۳ سالگی: سومین سریال میرباقری به یكی از ماندگارترین و جریان سازترین سریال‌های مذهبی تبدیل شد. فیلمبرداری این سریال 21 آبان 1370 با حضور محمد هاشمی، رئیس وقت سازمان صداوسیما و با صحنه رجز خوانی مروان بر شورشیان در شهرك سینمایی غزالی آغاز شد. كنار دست او علیرضا افخمی و سیروس مقدم نشسته بودند. دو دستیاری كه سال‌ها بعد در تلویزیون به وزنه‌های مهمی تبدیل شدند. فیلمبرداری این سریال22 قسمتی، 18ماه و 14 روز طول كشید و مازیارپرتو،1400 دقیقه به روش 35 میلی‌متری، فیلمبرداری كرد و بیشتر از 122 بازیگرجلوی دوربینش رفتند.
ساخت فیلم سینمایی آدم برفی
۳۶ سالگی: اولین فیلم سینمایی میرباقری كه پرحاشیه بود. با اكثر بازیگران سریال امام علی(ع) به استانبول رفت و ماجرای تلاش عباس خاكپور (اكبرعبدی) برای پناهندگی را به تصویر كشید. میرباقری برای اولین بار در سینمای بعد از انقلاب، زن پوشی بازیگر مرد را باب كرد برای همین فیلم، سه سال توقیف شد. سال 1376، اكران نصف و نیمه‌ای داشت اما بیشتر از چهار میلیون نفر را به سینما كشاند. این فیلم اگر با نرخ امروز (20 هزار تومان)، بلیت می‌فروخت حدود
80 میلیارد تومان فروش می‌داشت.
نویسندگی و كارگردانی تئاتر عشق آباد ۳۷ سالگی
پایان ساخت سریال امام علی(ع)
۳۸ سالگی: سریال امام علی(ع) با دیالوگ‌های شیوا، بازی‌های موثر و موسیقی شنیدنی از مرداد آن سال تا بهمن كه با رمضان و سالگرد شهادت امام علی مصادف بود،روی آنتن شبكه یک رفت. نكته عجیب درباره این سریال این است كه 22 بازیگر این سریال فوت كرده اند؛ جمشید مشایخی، داوود رشیدی، مهدی فتحی، انوشیروان ارجمند، عباس امیری و ....
ساخت فیلم سینمایی ساحره ۳۹ سالگی
داوری هفدهمین جشنواره فیلم فجر ۴۰ سالگی
نویسندگی و كارگردانی تئاتر دندون طلا. نوشتن فیلمنامه مردبارانی (ابوالحسن داوودی) ۴۱ سالگی
ساخت فیلم سینمایی و سریال مسافر ری ۴۲ سالگی: میرباقری سراغ عبدالعظیم حسنی رفت كه از نوادگان امام حسن(ع) و شاگرد امام هادی(ع) به شمار می‌رفت و ضمنا بارگاهش در ری بود. مسافرری، اثر پرهزینه بود كه تهیه‌كننده تلویزیونی داشت اما علاوه بر سریالی چهار قسمتی، نسخه سینمایی‌اش هم ساخته شد. فیلم سینمایی دو ساعته آن كه با توجه به سانس‌های سینما، فیلم طولانی ای بود در نوزدهمین جشنواره فیلم فجر، اكران شد و فقط یك سیمرغ در بخش چهره پردازی شكاركرد. فیلم در اكران موفقیت چندانی نداشت اما در تلویزیون بیشتر
دیده شد.
ساخت سریال معصومیت از دست رفته ۴۵ سالگی: میرباقری فیلمنامه این سریال 14 قسمتی را چهار ماهه نوشت. آن هم براساس تخیل چون چنین شخصیتی در طول تاریخ وجود خارجی نداشت. شوذب با بازی درخشان امین تارخ و گریم‌های متفاوت عبدا... اسكندری، در كاخ ابن زیاد بود، اما عملا كاری كه مسیر تاریخ را در واقعه عاشورا عوض كند، نمی‌كرد. سریال، زمستان 81 ساخته شد اول قرار بود نوروز 82 كه با محرم مقارن شده بود پخش شود اما خبرهای جنگ عراق، پخش آن را به تاخیر انداخت.
آغاز ساخت سریال مختارنامه ۴۶ سالگی: ششمین سریال میرباقری، حدود 30 میلیارد تومان هزینه داشت. مختارنامه به 20 سال پایانی زندگی مختار و سال‌های پرآشوب بعد از عاشورا می‌پرداخت. اولین سكانس‌های سریال كه صحنه ورود مسلم به كوفه بود در فروردین 83 دركویر آران وبیدگل كلید خورد.
پایان ساخت سریال مختارنامه. داوری بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر ۵۱ سالگی: آخرین سكانس‌های سریال مختارنامه كه سكانس‌های كربلا بود بهار 88 در طرود در 120 كیلومتری جنوب شاهرود در دل كویرمركزی ایران فیلمبرداری شد. این سریال جمعه شب‌ها روی آنتن شبكه یك رفت. در مختارنامه، 200 بازیگر (60 اصلی و 140 فرعی) به همراه بیشتر از 2000 سیاهی لشکر جلوی دوربین رفتند و بیشتر از 1430 نفر هم پشت دوربین بودند. 122 محل فیلمبرداری و بیشتر از 700 سكانس برای 2400 دقیقه این سریال استفاده شد.
ساخت سریال ویدئویی شاهگوش ۵۵ سالگی
آغاز پیش تولید سریال سلمان فارسی 60 سالگی
ورود به دبستان در خیج ۷ سالگی
ورود به حوزه علمیه شاهرود ۱۱ سالگی
ورود به مدرسه ملی جعفری شاهرود برای كلاس ششم ۱۳ سالگی
ورود به دبیرستان محمدرضا پهلوی شاهرود در رشته ریاضی ۱۴ سالگی
ورود به دانشگاه پلی تكنیك (امیركبیر) تهران در رشته معدن ۱۸ سالگی
تعطیلی دانشگاه‌ها در انقلاب فرهنگی و آغاز كارآموزی در تئاترشهر ۲۱ سالگی
معلم امورتربیتی در مدرسه اسلامی چهارصد دستگاه تهران. تولد الهام، اولین فرزند و اولین دختر ۲۳ سالگی
ورود به تلویزیون، نوشتن مجموعه ایوان مدائن (قاسم سیف) و بازی در آن. تولد حامد، دومین فرزند و اولین پسر ۲۴ سالگی: در این سال پای میرباقری به تلویزیون باز شد. ایوان مدائن را نوشت كه حجت سیف آن را ساخت. جالب این‌كه خود میرباقری در این كار بازی كرد. با انقلاب به روایت تصویر و ده نمایش كوتاه فضای تلویزیون را بیشتر شناخت.
نویسندگی تله تئاترهای سایه خیال و اسكندر، شاه مغلوب ۲۵ سالگی: تله‌تئاتر آئینه خیال را با بازی بیوك میرزایی و پرویز پورحسینی نوشت و ساخت. اسكندر، شاه مغلوب تله تئاتر بعدی او بود. داستانی درباره حمله اسكندر به روستایی كه مردمش ترسی از مرگ نداشتند. علیرضا مجلل، رضا بابك، جمشید لایق و احمد آقالو در این كار بازی كردند .
ساخت سریال حكایت مسافر گمنام ۲۶ سالگی: این سریال، سریالی 4 قسمتی و جمع وجور بود. سیاوش تهمورث، بهرام شاه‌محمد‌لو، محمد‌علی احمدی، هوشنگ توكلی، راضیه و مرضیه برومند درآن بازی می‌كردند. ماجرای تاجری به اسم مصیب كه پسرش در دوران انقلاب گم شده و شهید می‌شود.
ساخت سریال گرگ‌ها. تولد الهه، سومین فرزند و دومین دختر ۲۸ سالگی: نام اولیه این سریال 12 قسمتی« گرگ‌ها خاكستری رنگند» بود. این سریال ویژگی خاصی داشت و آن هم این‌كه سریالی غیر‌مستند، ولی تاریخی بود چون نه زمان فیلم معلوم بود و نه مكانش. فقط دكورها، شخصیت‌ها ودیالوگ‌ها، فضایی از تاریخ گذشته ایران را در ذهن تداعی می‌كرد. داستان سر راست پیروزی خیر بر شر در یك شهر فرضی. یك طرف مردم بودند و یك طرف حاكم. همه اسامی عام بودند مثل حكیم، قاضی، خاتون، داروغه و... علی نصیریان نقش حكیم را داشت. ثریا قاسمی، خاتون بدجنس و همسر حاكم بود و سیاوش تهمورث هم داروغه ماندگاری ساخت. موسیقی گرگ‌ها كه كار مجید انتظامی بود هم كاملا در ذهن‌ها حك شد.
ساخت سریال رعنا ۳۰ سالگی: دو سال برای ساخت این سریال هفت قسمتی وقت صرف شد. رعنا با این‌كه فقط
12 مکان فیلمبرداری داشت اما داستانش پیچیده و مملو از فلش بك بود كه برای بینندگانی كه در بهار 70، آن را از شبكه اول تلویزیون می‌دیدند، اتفاق عجیبی بود. رعنا سینایی (گلچهره سجادیه) كه شوهرش جواد دانایی(سعید نیكپور) چندسال قبل به دلیل فعالیت سیاسی اعدام شده بود و حالا پسرش سهراب (پرویز پرستویی) هم گم شده. سریال گفت‌وگوی رعنا و جواد را نشان می‌داد كه درگیر ماجرای سهراب بودند. جوادی كه در خیال رعنا بود.
نویسندگی و كارگردانی تئاتر معركه در معركه ۳۲ سالگی
آغاز ساخت سریال امام علی(ع)
۳۳ سالگی: سومین سریال میرباقری به یكی از ماندگارترین و جریان سازترین سریال‌های مذهبی تبدیل شد. فیلمبرداری این سریال 21 آبان 1370 با حضور محمد هاشمی، رئیس وقت سازمان صداوسیما و با صحنه رجز خوانی مروان بر شورشیان در شهرك سینمایی غزالی آغاز شد. كنار دست او علیرضا افخمی و سیروس مقدم نشسته بودند. دو دستیاری كه سال‌ها بعد در تلویزیون به وزنه‌های مهمی تبدیل شدند. فیلمبرداری این سریال22 قسمتی، 18ماه و 14 روز طول كشید و مازیارپرتو،1400 دقیقه به روش 35 میلی‌متری، فیلمبرداری كرد و بیشتر از 122 بازیگرجلوی دوربینش رفتند.
ساخت فیلم سینمایی آدم برفی
۳۶ سالگی: اولین فیلم سینمایی میرباقری كه پرحاشیه بود. با اكثر بازیگران سریال امام علی(ع) به استانبول رفت و ماجرای تلاش عباس خاكپور (اكبرعبدی) برای پناهندگی را به تصویر كشید. میرباقری برای اولین بار در سینمای بعد از انقلاب، زن پوشی بازیگر مرد را باب كرد برای همین فیلم، سه سال توقیف شد. سال 1376، اكران نصف و نیمه‌ای داشت اما بیشتر از چهار میلیون نفر را به سینما كشاند. این فیلم اگر با نرخ امروز (20 هزار تومان)، بلیت می‌فروخت حدود
80 میلیارد تومان فروش می‌داشت.
نویسندگی و كارگردانی تئاتر عشق آباد ۳۷ سالگی
پایان ساخت سریال امام علی(ع)
۳۸ سالگی: سریال امام علی(ع) با دیالوگ‌های شیوا، بازی‌های موثر و موسیقی شنیدنی از مرداد آن سال تا بهمن كه با رمضان و سالگرد شهادت امام علی مصادف بود،روی آنتن شبكه یک رفت. نكته عجیب درباره این سریال این است كه 22 بازیگر این سریال فوت كرده اند؛ جمشید مشایخی، داوود رشیدی، مهدی فتحی، انوشیروان ارجمند، عباس امیری و ....
ساخت فیلم سینمایی ساحره ۳۹ سالگی
داوری هفدهمین جشنواره فیلم فجر ۴۰ سالگی
نویسندگی و كارگردانی تئاتر دندون طلا. نوشتن فیلمنامه مردبارانی (ابوالحسن داوودی) ۴۱ سالگی
ساخت فیلم سینمایی و سریال مسافر ری ۴۲ سالگی: میرباقری سراغ عبدالعظیم حسنی رفت كه از نوادگان امام حسن(ع) و شاگرد امام هادی(ع) به شمار می‌رفت و ضمنا بارگاهش در ری بود. مسافرری، اثر پرهزینه بود كه تهیه‌كننده تلویزیونی داشت اما علاوه بر سریالی چهار قسمتی، نسخه سینمایی‌اش هم ساخته شد. فیلم سینمایی دو ساعته آن كه با توجه به سانس‌های سینما، فیلم طولانی ای بود در نوزدهمین جشنواره فیلم فجر، اكران شد و فقط یك سیمرغ در بخش چهره پردازی شكاركرد. فیلم در اكران موفقیت چندانی نداشت اما در تلویزیون بیشتر
دیده شد.
ساخت سریال معصومیت از دست رفته ۴۵ سالگی: میرباقری فیلمنامه این سریال 14 قسمتی را چهار ماهه نوشت. آن هم براساس تخیل چون چنین شخصیتی در طول تاریخ وجود خارجی نداشت. شوذب با بازی درخشان امین تارخ و گریم‌های متفاوت عبدا... اسكندری، در كاخ ابن زیاد بود، اما عملا كاری كه مسیر تاریخ را در واقعه عاشورا عوض كند، نمی‌كرد. سریال، زمستان 81 ساخته شد اول قرار بود نوروز 82 كه با محرم مقارن شده بود پخش شود اما خبرهای جنگ عراق، پخش آن را به تاخیر انداخت.
آغاز ساخت سریال مختارنامه ۴۶ سالگی: ششمین سریال میرباقری، حدود 30 میلیارد تومان هزینه داشت. مختارنامه به 20 سال پایانی زندگی مختار و سال‌های پرآشوب بعد از عاشورا می‌پرداخت. اولین سكانس‌های سریال كه صحنه ورود مسلم به كوفه بود در فروردین 83 دركویر آران وبیدگل كلید خورد.
پایان ساخت سریال مختارنامه. داوری بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر ۵۱ سالگی: آخرین سكانس‌های سریال مختارنامه كه سكانس‌های كربلا بود بهار 88 در طرود در 120 كیلومتری جنوب شاهرود در دل كویرمركزی ایران فیلمبرداری شد. این سریال جمعه شب‌ها روی آنتن شبكه یك رفت. در مختارنامه، 200 بازیگر (60 اصلی و 140 فرعی) به همراه بیشتر از 2000 سیاهی لشکر جلوی دوربین رفتند و بیشتر از 1430 نفر هم پشت دوربین بودند. 122 محل فیلمبرداری و بیشتر از 700 سكانس برای 2400 دقیقه این سریال استفاده شد.
ساخت سریال ویدئویی شاهگوش ۵۵ سالگی
آغاز پیش تولید سریال سلمان فارسی 60 سالگی