داریوش ارجمند از خاطرات سریال «امام علی» می‌گوید؛
برای ایفای نقش مــالك اشتــــر مبعوث شده بودم
داریوش ارجمند، بازیگر پیشكسوت سینما و تلویزیون از سال 1365 و با نقش‌آفرینی در فیلم سینمایی «ناخدا خورشید» به كارگردانی ناصر تقوایی پا به عرصه سینما گذاشت و پس از آن با نقش‌آفرینی‌های مختلف خود در فیلم‌ها و سریال‌های گوناگون به چهره‌ای مشهور و محبوب در زمان خود مبدل شد. از ماندگارترین نقش آفرینی‌های این هنرمند پیشكسوت و با‌سابقه می‌توان به بازی او در نقش مالك اشتر سریال «امام علی» نخستین سریال تاریخی ـ مذهبی تلویزیون ساخته داوود میرباقری اشاره كرد كه سال 1375 روی آنتن شبكه یك سیما رفت. در این شماره از قاب كوچك، داریوش ارجمند به مرور خاطرات وناگفته‌های حضورخود درنقش مالك اشتر سریال امام علی(ع) می‌گوید.
زهرا دمزآبادی
چه شد که برای بازی در نقش مالک جواب مثبت دادید؟
پس از پیشنهاد این نقش از طرف داوود میرباقری و ترس از بازی درآن، سراغ یكی از دوستانم كه آدم معتقدی است رفتم و از او خواستم استخاره‌ای برایم بگیرد تا ببینیم پس از مشورت با خدا نتیجه چه می‌شود كه درنهایت جواب استخاره بد بود و من پس از بازگشت به تهران به داوود میرباقری گفتم كه نمی‌توانم این نقش را بپذیرم که او از این جواب بسیارمتعجب شد.
با این اوصاف چطور شد كه درنهایت ایفای نقش در این سریال را پذیرفتید؟
پس از چند ماه یكی از همكارانم در مشهد به من گفت از این كه پیشنهاد نقش مالك اشتر را رد كرده‌ای خجالت نمی‌كشی؟ این حرف او باعث شد من مجدد بروم و استخاره‌ای بگیرم. بار دوم جواب استخاره بسیار خوب آمد و بلافاصله به تهران آمدم و به داوود میرباقری گفتم كه می‌خواهم در این سریال نقش‌آفرینی كنم. به حرم امام رضا(ع) رفتم و گفتم می‌خواهم نقش غلام پدر شما را بازی كنم، نمی‌دانم از پس آن برمی‌آیم یا خیر، ولی شما به من كمك كنید، چون اگر نتوانم به خوبی از پس آن بربیایم لعنت همیشگی را برایم درپی دارد. این‌گونه شد كه در نهایت من برای بازی در نقش مالك انتخاب شدم.
بازی کردن در این نقش ساده بود؟
شاید باورتان نشود، ولی در تمام مدتی كه این سریال را بازی می‌كردم هنگام ایفای نقش بدنم می‌لرزید و به عاقبت كار فكر می‌كردم، چون می‌دانستم كار مذهبی حساسیت‌های بالایی دارد.لحظاتی كه نقش مالك را بازی می‌كردم به خاطر نمی‌آورم چه می‌كردم، پنج سال در پاریس بازیگری آموخته بودم و دو لیسانس در ایران گرفته بودم، ولی هیچ‌كدام از این دانسته‌ها به كارم نیامد و به این نتیجه رسیدم كه باید با قلبم بازی كنم. در تمام این مدت ارادتم به حضرت علی(ع) را جمع كردم و به این موضوع رسیدم كه فقط با ایمان می‌توانم این نقش را به درستی بازی كنم نه با تجریبات و آموخته‌های بازیگری‌ام.
فكر می‌كنید به چه دلیل نقش مالك اشتر به شما پیشنهاد شد؟
پس از گذشت سالیان زیاد كه خیلی از كارها را رد كرده بودم، در آن مقطع به این نتیجه رسیدم كه مبعوث شدم كه مالك اشتر، اولین نقش جدی مذهبی تلویزیون را بازی كنم. بابت این نقش و انتخاب من برای ایفای آن، تا لحظه مرگم ممنون سیدداوود میرباقری هستم وهیچ غروری هم در این زمینه ندارم. شنیده می‌شود كه شما دستمزد بالایی برای ایفای این نقش گرفته‌اید، این موضوع صحت دارد؟
مدت زمان فیلمبرداری سریال امام علی(ع)، 19 ماه به طول انجامید و كل بودجه ساخت این سریال حدود 250میلیون تومان شد، ولی در حال حاضر می‌بینیم كه سرمایه سریال‌های مذهبی زیر پنج یا شش میلیارد نیست.
تهیه‌كننده این سریال محمد بیك‌زاده به من گفتند كه هنرپیشه‌های زیادی در این سریال حضور دارند و ما می‌توانیم این میزان دستمزد را به شما بدهیم، چون اگر قیمت بالایی بگویی، نمی‌توانیم هنرپیشه دیگری را سر صحنه بیاوریم. من هم به او گفتم هرچقدر كه فكر می‌كنید صلاح است همان مقدار برایم بنویسید. من برای ایفای این نقش ماهی 90هزار تومان گرفتم و این شایعاتی كه برای دستمزد بالای من در این سریال منتشر شده است صحت ندارد. من در عوض دستمزد مالی بالا، لطف و عنایت حضرت علی(ع) را به همراه
داشتم.
شما با آقای میرباقری تجربیات دیگری هم داشتید. سریال امام علی(ع) با آنها متفاوت بود؟
برای ایفای نقش در این سریال از هیچ فوت و فن كوزه‌گری استفاده نكردم، بلكه تلاشم جلوه‌گری برای حضرت علی(ع) بود. اكثر بازیگران این سریال به لطف علی ابن ابیطالب محبوب القلوب شدند و از مسائلی كه سریال امام علی(ع) را از سایر كارهای داوود میرباقری، اعم از «مسافر ری» و «مختار» متمایز می‌كرد نیت پاك، خلوص و قلب پاكی بود كه افراد حاضر دراین سریال داشتند.
با توجه به این‌كه پیش از ساخت این سریال داوود میرباقری را نمی‌شناختید و او در آن زمان سن و سال كمی داشت، چطور به او اعتماد كردید تا در این سریال حضور داشته باشید؟
این مسأله هم یكی از معجزات حضرت علی(ع) بود، زمانی كه فیلمنامه را خواندم متوجه شدم متنی بسیار قوی است و بسیاری از افراد به دلیل مذهبی بودن زیاد آن، حضور در آن را نپذیرفته بودند، ولی من از آن لذت می‌بردم. لحظات ایمانی و احساسی كه در سریال امام علی(ع) است در كارهای دیگر داوود میرباقری تكرار نشده و معتقدم دیگر هم تكرار نخواهد شد، مگر آن كه آن ایمان و اعتقادی كه در سریال امام علی(ع) بود در كارهای دیگراو هم جمع شود.
خاطره‌ای از زمان نقش‌آفرینی در این سریال دارید؟
به یاد دارم زمانی كه در یكی از سكانس‌ها باید از یك رودخانه با اسبم بیرون می‌آمدم كه آن رودخانه یك حوض ماهی بود، متاسفانه به دلیل حركتی كه اسب با پایش به دیوار آن حوض زد باعث شد حادثه‌ای برایم به وجود بیاید كه مهره‌های گردن من شكست، ولی با عنایت حضرت علی(ع) من پس از مدتی سرپا شدم. از این دست اتفاقات در مدت ساخت این سریال برایم افتاد، ولی به لطف علی ابن ابیطالب(ع) همه آنها به خیر گذشت و این برایم از هر دستمزدی مالی با‌ارزش‌تر بود.
در حال حاضر از داوود میرباقری خبری دارید؟
مدت زیادی است كه او را ندیده‌ام، بسیار درگیر است. در این مدت سریال‌های مختلفی ساخته كه به دلیل مشغله كاری نتوانستم درهیچ‌كدام از آنها حضور داشته باشم. شنیده‌ام سریال «سلمان فارسی» را می‌خواهد بسازد و امیدوارم از همه سریال‌های او بهترشود.
نزدیك تولد او هستیم، پیامی برای او ندارید؟
آرزوی توفیق و سلامتی برای خودش و خانواده‌اش دارم و امیدوارم در كار آخرش موفق باشد و این كارش مانند سریال مختار نباشد.
احتمال دارد كه در سریال سلمان فارسی نقش‌آفرینی كنید؟
گمان نمی‌كنم. سن و سال من به سریال سلمان فارسی نمی‌خورد. در حال حاضر هم سر آقای میرباقری بسیار شلوغ شده و ما مانند گذشته دیگر اولویت او نیستیم. سینما بسیار بی‌رحم شده و پس از پایان بازی در فیلم یك كارگردان، دیگر او تو را نمی‌شناسد و البته این موضوع شامل حال داوود میرباقری نمی‌شود و او این‌گونه نبود. من با او خاطرات زیادی دارم و كارهای زیادی برایش بازی كردم كه همه آنها بسیار موفق بوده است.
چرا در سریال مختار حضور نداشتید؟
من هنرپیشه‌ام و باید انتخاب شوم و پس از آن و با خواندن فیلمنامه نقش را انتخاب كنم. اگر آقای میرباقری به من پیشنهاد بازی در سریال مختار را می‌داد قبول نمی‌كردم، چون مختار را قبول نداشتم، ولی مالك اشتر برایم به دلیل شناختی كه از او پیدا كرده بودم بسیار متفاوت و بزرگ بود. همیشه خدا را شكر می‌كردم كه مالك اشتر پیش از شهادت حضرت علی(ع) به شهادت رسید وگرنه نمی‌دانم اگر مالك اشتر زنده بود و شهادت حضرت علی(ع) را می‌دید چه بر سر كوفه می‌آورد.
در حال حاضر مشغول چه كاری هستید؟
در حال حاضر فیلمبرداری فصل سوم سریال «ستایش» را به پایان رساندم. این سریال نیز كار بسیار سنگینی بود. پیشنهادهای زیادی برای بازی در سریال‌ها و فیلم‌های مختلف دارم، ولی سطح سریال‌هاپایین آمده و بازیگران ما هنرپیشه‌های ژست و ادا شده‌اند و این بسیار
ناراحت‌كننده است.
شناخت مالک در مکتب شریعتی
دایوش ارجمند در مورد پچیدگی‌های نقش مالک می‌گوید:«پیشنهاد نقش مالك اشتر مانند سایر پیشنهاد‌هایی كه به من می‌شود، بسیار بزرگ بود. پیش از حضور در این سریال من داوود میرباقری را نمی‌شناختم ولی او با دیدن چند كار از من برای این نقش مرا انتخاب كرده بود كه مذاكراتی با او برای ایفای این نقش انجام دادم. از آن جایی كه من تاریخ اسلام می‌دانم و چند سال شاگرد استاد علی شریعتی بودم، از او موارد مختلفی را آموختم و یكی از شخصیت‌هایی كه بسیار عاشق او شده بودم مالك اشتراز وفادارترین یاران علی ابن ابیطالب بود، ولی برای ایفای این نقش با چالش‌های مختلفی روبه‌رو بودم، چون قرار بود برای اولین‌بار نقش یكی از سرداران بزرگ اسلام را بازی كنم و از ریسك بازی در این نقش می‌ترسیدم كه نتوانم دین نقش را آن‌طور كه باید ادا كنم. برایم پول و دستمز این نقش مهم نبود و مسائل اعتقادی اولویتم بود.»
پس از پیشنهاد این نقش از طرف داوود میرباقری و ترس از بازی درآن، سراغ یكی از دوستانم كه آدم معتقدی است رفتم و از او خواستم استخاره‌ای برایم بگیرد تا ببینیم پس از مشورت با خدا نتیجه چه می‌شود كه درنهایت جواب استخاره بد بود و من پس از بازگشت به تهران به داوود میرباقری گفتم كه نمی‌توانم این نقش را بپذیرم که او از این جواب بسیارمتعجب شد.
با این اوصاف چطور شد كه درنهایت ایفای نقش در این سریال را پذیرفتید؟
پس از چند ماه یكی از همكارانم در مشهد به من گفت از این كه پیشنهاد نقش مالك اشتر را رد كرده‌ای خجالت نمی‌كشی؟ این حرف او باعث شد من مجدد بروم و استخاره‌ای بگیرم. بار دوم جواب استخاره بسیار خوب آمد و بلافاصله به تهران آمدم و به داوود میرباقری گفتم كه می‌خواهم در این سریال نقش‌آفرینی كنم. به حرم امام رضا(ع) رفتم و گفتم می‌خواهم نقش غلام پدر شما را بازی كنم، نمی‌دانم از پس آن برمی‌آیم یا خیر، ولی شما به من كمك كنید، چون اگر نتوانم به خوبی از پس آن بربیایم لعنت همیشگی را برایم درپی دارد. این‌گونه شد كه در نهایت من برای بازی در نقش مالك انتخاب شدم.
بازی کردن در این نقش ساده بود؟
شاید باورتان نشود، ولی در تمام مدتی كه این سریال را بازی می‌كردم هنگام ایفای نقش بدنم می‌لرزید و به عاقبت كار فكر می‌كردم، چون می‌دانستم كار مذهبی حساسیت‌های بالایی دارد.لحظاتی كه نقش مالك را بازی می‌كردم به خاطر نمی‌آورم چه می‌كردم، پنج سال در پاریس بازیگری آموخته بودم و دو لیسانس در ایران گرفته بودم، ولی هیچ‌كدام از این دانسته‌ها به كارم نیامد و به این نتیجه رسیدم كه باید با قلبم بازی كنم. در تمام این مدت ارادتم به حضرت علی(ع) را جمع كردم و به این موضوع رسیدم كه فقط با ایمان می‌توانم این نقش را به درستی بازی كنم نه با تجریبات و آموخته‌های بازیگری‌ام.
فكر می‌كنید به چه دلیل نقش مالك اشتر به شما پیشنهاد شد؟
پس از گذشت سالیان زیاد كه خیلی از كارها را رد كرده بودم، در آن مقطع به این نتیجه رسیدم كه مبعوث شدم كه مالك اشتر، اولین نقش جدی مذهبی تلویزیون را بازی كنم. بابت این نقش و انتخاب من برای ایفای آن، تا لحظه مرگم ممنون سیدداوود میرباقری هستم وهیچ غروری هم در این زمینه ندارم. شنیده می‌شود كه شما دستمزد بالایی برای ایفای این نقش گرفته‌اید، این موضوع صحت دارد؟
مدت زمان فیلمبرداری سریال امام علی(ع)، 19 ماه به طول انجامید و كل بودجه ساخت این سریال حدود 250میلیون تومان شد، ولی در حال حاضر می‌بینیم كه سرمایه سریال‌های مذهبی زیر پنج یا شش میلیارد نیست.
تهیه‌كننده این سریال محمد بیك‌زاده به من گفتند كه هنرپیشه‌های زیادی در این سریال حضور دارند و ما می‌توانیم این میزان دستمزد را به شما بدهیم، چون اگر قیمت بالایی بگویی، نمی‌توانیم هنرپیشه دیگری را سر صحنه بیاوریم. من هم به او گفتم هرچقدر كه فكر می‌كنید صلاح است همان مقدار برایم بنویسید. من برای ایفای این نقش ماهی 90هزار تومان گرفتم و این شایعاتی كه برای دستمزد بالای من در این سریال منتشر شده است صحت ندارد. من در عوض دستمزد مالی بالا، لطف و عنایت حضرت علی(ع) را به همراه
داشتم.
شما با آقای میرباقری تجربیات دیگری هم داشتید. سریال امام علی(ع) با آنها متفاوت بود؟
برای ایفای نقش در این سریال از هیچ فوت و فن كوزه‌گری استفاده نكردم، بلكه تلاشم جلوه‌گری برای حضرت علی(ع) بود. اكثر بازیگران این سریال به لطف علی ابن ابیطالب محبوب القلوب شدند و از مسائلی كه سریال امام علی(ع) را از سایر كارهای داوود میرباقری، اعم از «مسافر ری» و «مختار» متمایز می‌كرد نیت پاك، خلوص و قلب پاكی بود كه افراد حاضر دراین سریال داشتند.
با توجه به این‌كه پیش از ساخت این سریال داوود میرباقری را نمی‌شناختید و او در آن زمان سن و سال كمی داشت، چطور به او اعتماد كردید تا در این سریال حضور داشته باشید؟
این مسأله هم یكی از معجزات حضرت علی(ع) بود، زمانی كه فیلمنامه را خواندم متوجه شدم متنی بسیار قوی است و بسیاری از افراد به دلیل مذهبی بودن زیاد آن، حضور در آن را نپذیرفته بودند، ولی من از آن لذت می‌بردم. لحظات ایمانی و احساسی كه در سریال امام علی(ع) است در كارهای دیگر داوود میرباقری تكرار نشده و معتقدم دیگر هم تكرار نخواهد شد، مگر آن كه آن ایمان و اعتقادی كه در سریال امام علی(ع) بود در كارهای دیگراو هم جمع شود.
خاطره‌ای از زمان نقش‌آفرینی در این سریال دارید؟
به یاد دارم زمانی كه در یكی از سكانس‌ها باید از یك رودخانه با اسبم بیرون می‌آمدم كه آن رودخانه یك حوض ماهی بود، متاسفانه به دلیل حركتی كه اسب با پایش به دیوار آن حوض زد باعث شد حادثه‌ای برایم به وجود بیاید كه مهره‌های گردن من شكست، ولی با عنایت حضرت علی(ع) من پس از مدتی سرپا شدم. از این دست اتفاقات در مدت ساخت این سریال برایم افتاد، ولی به لطف علی ابن ابیطالب(ع) همه آنها به خیر گذشت و این برایم از هر دستمزدی مالی با‌ارزش‌تر بود.
در حال حاضر از داوود میرباقری خبری دارید؟
مدت زیادی است كه او را ندیده‌ام، بسیار درگیر است. در این مدت سریال‌های مختلفی ساخته كه به دلیل مشغله كاری نتوانستم درهیچ‌كدام از آنها حضور داشته باشم. شنیده‌ام سریال «سلمان فارسی» را می‌خواهد بسازد و امیدوارم از همه سریال‌های او بهترشود.
نزدیك تولد او هستیم، پیامی برای او ندارید؟
آرزوی توفیق و سلامتی برای خودش و خانواده‌اش دارم و امیدوارم در كار آخرش موفق باشد و این كارش مانند سریال مختار نباشد.
احتمال دارد كه در سریال سلمان فارسی نقش‌آفرینی كنید؟
گمان نمی‌كنم. سن و سال من به سریال سلمان فارسی نمی‌خورد. در حال حاضر هم سر آقای میرباقری بسیار شلوغ شده و ما مانند گذشته دیگر اولویت او نیستیم. سینما بسیار بی‌رحم شده و پس از پایان بازی در فیلم یك كارگردان، دیگر او تو را نمی‌شناسد و البته این موضوع شامل حال داوود میرباقری نمی‌شود و او این‌گونه نبود. من با او خاطرات زیادی دارم و كارهای زیادی برایش بازی كردم كه همه آنها بسیار موفق بوده است.
چرا در سریال مختار حضور نداشتید؟
من هنرپیشه‌ام و باید انتخاب شوم و پس از آن و با خواندن فیلمنامه نقش را انتخاب كنم. اگر آقای میرباقری به من پیشنهاد بازی در سریال مختار را می‌داد قبول نمی‌كردم، چون مختار را قبول نداشتم، ولی مالك اشتر برایم به دلیل شناختی كه از او پیدا كرده بودم بسیار متفاوت و بزرگ بود. همیشه خدا را شكر می‌كردم كه مالك اشتر پیش از شهادت حضرت علی(ع) به شهادت رسید وگرنه نمی‌دانم اگر مالك اشتر زنده بود و شهادت حضرت علی(ع) را می‌دید چه بر سر كوفه می‌آورد.
در حال حاضر مشغول چه كاری هستید؟
در حال حاضر فیلمبرداری فصل سوم سریال «ستایش» را به پایان رساندم. این سریال نیز كار بسیار سنگینی بود. پیشنهادهای زیادی برای بازی در سریال‌ها و فیلم‌های مختلف دارم، ولی سطح سریال‌هاپایین آمده و بازیگران ما هنرپیشه‌های ژست و ادا شده‌اند و این بسیار
ناراحت‌كننده است.
شناخت مالک در مکتب شریعتی
دایوش ارجمند در مورد پچیدگی‌های نقش مالک می‌گوید:«پیشنهاد نقش مالك اشتر مانند سایر پیشنهاد‌هایی كه به من می‌شود، بسیار بزرگ بود. پیش از حضور در این سریال من داوود میرباقری را نمی‌شناختم ولی او با دیدن چند كار از من برای این نقش مرا انتخاب كرده بود كه مذاكراتی با او برای ایفای این نقش انجام دادم. از آن جایی كه من تاریخ اسلام می‌دانم و چند سال شاگرد استاد علی شریعتی بودم، از او موارد مختلفی را آموختم و یكی از شخصیت‌هایی كه بسیار عاشق او شده بودم مالك اشتراز وفادارترین یاران علی ابن ابیطالب بود، ولی برای ایفای این نقش با چالش‌های مختلفی روبه‌رو بودم، چون قرار بود برای اولین‌بار نقش یكی از سرداران بزرگ اسلام را بازی كنم و از ریسك بازی در این نقش می‌ترسیدم كه نتوانم دین نقش را آن‌طور كه باید ادا كنم. برایم پول و دستمز این نقش مهم نبود و مسائل اعتقادی اولویتم بود.»