پیشنهاد برای شبهای بهار
وقت ملاقات با كمان راه شیری
اواخر بهار زمانی است كه میتوان در آغاز شب به تماشای طلوع بخش مركزی نوار راه شیری نشست و یكی از شكوهمندترین مناظر طبیعت آسمان شب را نظاره كرد. احتمالا در جریان سفر به طبیعت و در مناطقی با آسمان تاریك و به دور از آلودگی نوری یا در بسیاری از عكسهایی كه از آسمان شب گرفته شده است (مانند نمونهای كه در همین ستون میبینید) نواری شبحگون و ابرمانند را دیده باشید. شاید از خود بپرسید این چگونه ابری است كه ظاهرش نهتنها طی یك شب كه حتی با گذشت شبهای متمادی ثابت باقی میماند و تغییر نمیكند؟!
از گذشتههای دور تعابیر مختلفی برای توصیف ماهیت این ناحیه رویایی در آسمان شب به كار برده میشد. از یونان باستان گرفته كه این نوار را همان شیر مقدسی توصیف میكردند كه روزی كه مادر هركول به او شیر میداده قطره شیری از دهان هركول در آسمانها چكیده و این نوار زیبا را پدید آورد (و از همین رو آن را راه شیری نامیدند) تا توصیف معروف به «شاهراه علی» و «راه مكه» كه به قول دكتر علی شریعتی در كتاب كویر، مردم روستاهای كویری از آنجا كه مسیر راه شیری در تابستان را رو به قبله میدیدند گمان میكردند این راهنمای آسمانیای است كه حاجیان را به سوی مكه رهنمون میكند تا روزگار كنونی كه ماهیت فیزیكی نوار رویایی راه شیری برای اخترشناسان عیان شده است.
راه شیری دقیقا چیست؟
امروز میدانیم وقتی نوار راه شیری را در آسمان شب تماشا میكنیم، در حقیقت در حال تماشای میلیاردها ستاره كهكشان خودمان از پهلو و در كنار هم هستیم. دانش نجوم امروز به ما میگوید خورشید، یك ستاره از قریب به 200 میلیارد ستارهای است كه در جزیره بسیار عظیمی از ستارگان در كنار هم در فضا قرار گرفتهاند. به چنین جزایری در عالم كهكشان میگویند. با توجه به سابقه تاریخی نامگذاری این ناحیه شبحگون آسمان شب در یونان باستان، اخترشناسان نام كهكشانی كه ما و منظومه شمسی در آن هستیم را «راه شیری» (Milky Way) نهادهاند. مطالعات نجومی و شبیهسازیهای رایانهای نشان میدهد ساختار كهكشان ما از نوع مارپیچی- میلهای است. یعنی اگر بتوانیم از بالا به كهكشان خودمان نگاه كنیم، نمایی مارپیچی با ساختاری شبیه یك میله متشكل از انبوهی از ستارگان در مركز آن دیده خواهد شد. با این حال ما از موقعیتی كه سیاره زمین و خورشید در راه شیری واقع شدهاند، ستارههای صفحه كهكشان راه شیری را از پهلو و به صورت لایههایی قرار گرفته در امتداد یكدیگر میتوانیم ببینیم. این در حالی است كه مجموعهای از هزاران سحابی تاریك در بازوهای كهكشان راه شیری، مسیر نفوذ نور مرئی بسیاری از ستارگان راه شیری را به سوی ما بستهاند.این شبها حدود ساعت 22 تا 24 زمان خوبی است تا رو به افق مشرق و جنوب شرقی زیر آسمانی تاریك بنشینید و برآمدن كمان راه شیری را نظارهگر باشید و با بهرهگیری از دوربینهای حرفهای و با به كار بردن فنون عكسبرداری در شب، از این ناحیه زیبا در طبیعت عكس بگیرید. در این باره با جستوجویی در اینترنت نكات مهمی
خواهید آموخت.