printlogo


زخم به آسمان آبی
موتورسیکلت‌های کاربراتوری که بخش عمده‌ای از موتورسیکلت‌های ایران را تشکیل می‌دهد، به‌دلیل استفاده از فناوری قدیمی و ناکارآمد در سیستم سوخت‌رسانی واحتراق،به یکی ازبزرگ‌ترین منابع آلودگی هوای شهری تبدیل شده‌ است.مطالعات و گزارش‌های معتبر نشان می‌دهد که یک موتورسیکلت کاربراتوری می‌تواند تا 15 برابر بیشتر از یک خودروی سواری استاندارد یورو5، آلاینده تولید کند.

در برخی شرایط، این میزان انتشار برای آلاینده‌هایی مانند مونوکسید کربن و هیدروکربن‌های نسوخته حتی به 20 برابر خودروهای استاندارد نیز می‌رسد.از نظر آلایندگی درهر کیلومتر پیمایش،هر موتورسیکلت کاربراتوری به‌طور متوسط حدود 40 گرم هیدروکربن نسوخته تولید می‌کند، این در حالی است که خودروهای استاندارد یورو5 کمتر از دو گرم آلاینده در هر کیلومتر تولید می‌کنند،این تفاوت قابل‌توجه به‌دلیل احتراق ناقص درموتورسیکلت‌های قدیمی و نبود فناوری‌های مدرن کنترل آلایندگی است.علاوه بر هیدروکربن‌ها، موتورسیکلت‌های فرسوده حجم قابل‌توجهی از مونوکسید کربن و دی‌اکسید کربن را نیز منتشر می‌کنند که تأثیرات مخربی بر کیفیت هوا دارد. از سوی دیگر، سهم موتورسیکلت‌ها در تولید ذرات معلق نیز به‌ویژه در محیط‌های شهری چشمگیر است.براساس آمارهای رسمی، موتورسیکلت‌ها حدود 30 درصد از آلودگی هوای کلانشهرهایی مانند تهران را به خوداختصاص می‌دهند.این سهم عمدتا به‌دلیل فرسودگی بالای موتورسیکلت‌ها، نبود سیستم‌های کنترل آلایندگی مانند کاتالیست و استفاده از سوخت باکیفیت پایین است، این عوامل کنار هم نشان می‌دهد که موتورسیکلت‌های کاربراتوری به‌مراتب بیشتر ازخودروها برتشدید آلودگی هواتأثیرمی‌گذاردو نیازمند اقدامات جدی در زمینه نوسازی و بهبود فناوری است.
بر اساس آمارهای مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، حدود 13میلیون موتورسیکلت در کشور تردد دارد که از این بین پنج میلیون مربوط به تهران است. نکته قابل توجه اینجاست که از این 13میلیون تنها دارندگان6000دستگاه موتورسیکلت به معاینه فنی مراجعه کرده‌اند. وضعیت زمانی بحرانی‌تر می‌شودکه بدانیم به‌گفته جانشین رئیس‌پلیس راهورفراجا، 90 درصد این موتورسیکلت‌ها فرسوده است.در سطح جهانی، کشورهای مختلف با چالش آلودگی ناشی از موتورسیکلت‌ها مواجه بوده‌اند، به‌عنوان مثال، در ویتنام، 80 درصد از وسایل نقلیه را موتورسیکلت‌ها تشکیل می‌دهند که منجر به مشکلات جدی آلودگی هوا شده است. در پاسخ به این معضل، دولت ویتنام برنامه‌هایی را برای محدود کردن تردد موتورسیکلت‌ها و ترویج استفاده از وسایل نقلیه عمومی و برقی اجرا کرده است.در هند نیز با توجه به تعداد بالای موتورسیکلت‌ها، دولت اقدام به اجرای استانداردهای سختگیرانه‌تر آلایندگی و ترویج استفاده از موتورسیکلت‌های برقی کرده است، با این حال، چالش‌های زیرساختی و هزینه‌های بالای تولید موتورسیکلت‌های برقی، اجرای کامل این برنامه‌ها را با مشکلاتی مواجه کرده است.تخمین‌ها نشان می‌دهدکه هند حدود100میلیون موتورسیکلت دارد و باتوجه به این‌که بسیاری از موتورسیکلت‌ها در هند بدون پلاک است، ممکن است تعداد واقعی بیشتر از این مقدار باشد.