درباره سریال «دفتر حقوقی» که روی آنتن شبکه تماشا رفته است
رمزگشایی پروندههای مجهول
سریالهایی چون «دفتر حقوقی» پیش از آنکه بهنام بازیگران یا کارگردانان خود شناخته و مشهور شوند، بهواسطه نام نویسندگانشان است که بین مردم شهرت پیدا میکنند.
این درام دادگاهی دلهرهآور و جنایی با نگاهی به یکی از نوولهای معروف و پرخواننده جان گریشام، جنایینویس مشهور دنیای ادبیات نوشته شده و اقتباسی تصویری از آن است. گریشام قبل از ورود به دنیای نویسندگی و کسب موفقیت کلان در آن، یک وکیلدعاوی بود. او تصمیم گرفت پروندههای حقوقی مربوط به وکالتهای مختلف خود را بهصورت داستانهایی بلند بنویسد و انتشار آن خیلی زود نامش را در دنیای قصهنویسی مطرح و پرآوازه کرد. از آنجا که گریشام طبع و ذائقه داستانسرایی داشت، پروندههای خشک حقوقی او در برگردان ادبی بهصورت داستانها و ماجراجوییهایی خواندنی و جذاب درآمدند. دو صنعت سینما و تلویزیون هم که همواره بهدنبال داستانهایی جذاب برای فیلمنامههای خود هستند، در نوولهای گریشام، پتانسیل عظیمی برای تولید فیلمها و سریالهایی سرگرمکننده و پرمخاطب پیدا کردند.
سریال دفتر حقوقی هر شب، ساعت ۱۹:۳۰و تکرار آن ساعت ۲، ۹:۳۰ و ۱۴:۳۰ روز بعد از شبکه تماشا پخش میشود.
درام حقوقی پرطرفدار
سریال دفتر حقوقی در ژانر درامهای حقوقی دلهرهآور قرار میگیرد که تماشاگران و طرفداران بسیار زیادی دارد. این محصول قابکوچک کانادا سال 2012 روی آنتن رفت و جالب اینکه داستان آن دنبالهای بر فیلم بسیار موفقی به همین نام است که سال 1993 با بازی تام کروز نمایش موفقیتآمیزی در سالن سینماها داشت. گریشام، نوول خود را سال 1991 منتشر کرد. داستان سریال، دنبالکننده فعالیتهای میشل مکدیر با نام مخفف میچ (با بازی جاش لوکاس، چهره مطرح سینما و تلویزیون) و خانواده اوست. این داستان 10سال بعد از اتمام فیلمسینمایی دفتر حقوقی اتفاق میافتد. میچ در شهر ممفیس در کنار چند وکیل دیگر در یک دفتر وکالت کار میکند. پروندههای مختلف جنایی معمولا به این دفتر عودت داده میشوند. بهزودی میچ تصمیم میگیرد دفتر وکالت خودش را بازگشایی کند. نظارتهایی که بر شیوه کار دفتر میچ وجود دارد، او را به این نتیجه میرساند که باید مراقب فعالیتهایش باشد. او دختری 10ساله بهنام کلر (با بازی ناتاشا کالیس) دارد که باید از او نیز مراقبت کند. میچ برای احیای کار و فعالیتش راهی شهر واشنگتن میشود و برادر و نامزد برادرش هم به یاری او میآیند. در فصل اول سریال، دفتر وکالت میچ با پرونده متهمی روبهروست که گفته میشود قتلی انجام داده است. درعینحال، پسر یک خلافکار پرقدرت هم بهخاطر زندانیشدن پدر خلافکارش، بهدنبال انتقامگرفتن از میچ است.
همکاری گریشام با فیلمنامه
تهیهکنندگان دفتر حقوقی برای چند سال بهدنبال تولید آن بهصورت یک سریال بودند. آنها با گریشام تماس گرفته و درخواست کردند که بهعنوان تهیهکننده و مدیر تولید با سریال همکاری کند. نویسنده در کار نگارش فیلمنامه چهار اپیزود اول سریال با سازندگانش همکاری کرد و بعد از اطمینان از اینکه فیلمنامهنویسان اقتباسی دقیق از نوول او را بازنویسی میکنند، از همکاری دستکشید و بقیه کار را به تهیهکنندگان آن واگذار کرد. واحد تلویزیونی شرکت سونی در همان ابتدای کار، دستور تولید 24 اپیزود را برای فصل اول سریال صادر کرد. همان ابتدای کار قرار شد سریال بهصورت همزمان در کانادا، انگلستان و بیش از 140کشور دیگر دنیا روی آنتن برود. کل صحنههای دفتر حقوقی در شهر تورنتو فیلمبرداری شد، که از اوایل آگوست 2011 آغاز گردید و در آخر آوریل 2012 خاتمه یافت. برای کارگردانی پایلوت سریال دیوید استریتون دعوت به همکاری شد. لوکاس ریتر، خالق سریال که نویسنده اصلی فیلمنامهاش هم بود، ازجمله برنامهسازان بسیار موفق قاب جادو است که برای تولید چند درام دادگاهی دیگر شهرت فراوانی دارد.
شکایت در شکایت!
جاش لوکاس، اوایل ماه ژوئن 2011 به جمع سازندگان سریال پیوست. او قبل از آنکه فیلمنامه را مطالعه کند، بازی در آنرا پذیرفت. دلیل اصلی امر هم شناخت او از داستانهای جذاب و معروف گریشام بود. در همان ابتدای همکاری با سریال، لوکاس به سازندگانش گفت که نوول دفتر حقوقی را چندین بار مطالعه کرده و از طرفداران نسخه سینمایی آن نیز بوده است. به گفته خالق سریال، لوکاس حتی چندین پیشنهاد جالب برای کاراکتری که بازی میکرد هم به سازندگان آن داد که تقریبا تمامی آنها مورد تایید قرار گرفته و زمان فیلمبرداری هم از آنها استفاده شد. منتقدان تلویزیونی که بازی لوکاس در دفتر حقوقی را تحسین کردهاند، از آن بهعنوان نقطهعطفی در کارنامه هنری بازیگر یاد میکنند. از اتفاقات جالب پشت صحنه سریال، یکی هم شکایت قانونی شبکه سیبیاس (تهیهکننده مشترک سریال) از لوکاس ریتر، خالق سریال است. مدیران شبکه او را متهم به کارشکنی در امر تولید سریال کرده و به دادگاه شکایت بردند. رسانههای گروهی همزمان با این اتفاق به شوخی نوشتند که جان گریشام باید وکالت حقوقی این پرونده را به عهده بگیرد!
موفقیت در همه زمینهها
به نوشته رسانهها، نوول گریشام هفتمیلیون نسخه فروش داشت و فیلمی که تام کروز براساس داستان آن بازی کرد، در آن زمان به فروش 270میلیوندلاری جهانی دست پیدا کرد که رقم بالایی برای آن دهه به حساب میآید. تماشاگران قابجادو هم استقبال بسیار خوبی از سریال کردند، که باعث شد دفتر حقوقی، لقب یکی از پربینندهترین آثار تلویزیونی سال درآید. نکته جالب این است که همزمان با پخش سریال، یک نوول دیگر گریشام در انتخاب بهترین کتابهای هفته نشریه نیویورکتایمز، در بین پنج کتاب اول فهرست قرار گرفت.
گزینش بخشهای کتاب
نقدهای منتقدان هم عموما در تایید سریال و فضاسازی آن بود. برای مثال منتقد یواسآ تودی دراینباره نوشت: «پایان کتاب با فرار کاراکتر میچ است و ظاهرا به نظر میرسد که کار وکالت برای او خاتمه یافته است. برخلاف نسخه سینمایی، داستان سریال بیشتر به محتویات کلی کتاب وفادار است و از این نظر، میتواند کار اصیلتر و قابلقبولتری به نظر بیاید.» منتقد نیویورکتایمز هم نوشت: «طبیعی است که یک سریال تلویزیونی در مقایسه با فیلمی سینمایی، توانایی بیشتری برای بهنمایشگذاشتن بخشهای مختلف کتاب گریشام را دارد. اما نکته اصلی و جالب این است که سازندگان سریال دست به انتخاب بخشهای بسیار جذاب و لازم نوول زدهاند و بخشهایی را که چندان لازم و ضروری نبوده در دل داستان خود نگنجاندهاند. این انتخاب درست باعث میشود تا روال منطقی ماجراها حفظ و از کلیگویی پرهیز شود. از این بابت باید به سازندگان سریال تبریک گفت.»
آشنایی با صداپیشگان
در دوبله این مجموعه که با سرپرستی علیرضا باشکندی انجام شده، وی صداپیشه جاش لوکاس، بازیگر نقش میچ نیز هست. فریبا رمضانپور بهجای همسر وی (ابی) و پانتهآ رهنمون بهجای دخترش (کلر) صحبت میکند. گویندگان دیگر عبارتند از: مریم جلینی (جولیت لوییس/ تمی)، علی همت مومیوند (ری)، سعید مقدممنش (مارتین)، کسری کیانی (مارشال لوییس)، بیژن علیمحمدی (ترنس و کوین)، امیر حکیمی (اندی)، منوچهر زندهدل (دیمیتری)، آزیتا یاراحمدی (سارا)، صنم نکواقبال (الکس)، امیرمحمد صمصامی (تامی و جویی)، ناصر نظامی (قاضی ترات)، اکبر منانی (قاضی)، حسن کاخی (برادلی)، آرزو روشناس (دایان)، نسرین اسنجانی (کارولین)، امیر منوچهری (هنری)، سحر اطلسی (لویی)، حسین سرآبادانی (دانا و کارآگاه کوربت)، زهرا سوهانی (قاضی برانت)، امیربهرام کاویانپور (فارادی)، ظفر گرایی (راهنمای تور و نقشهای دیگر)، علیمحمد اشکبوس (نگهبان)، بابک اشکبوس (پلیس)، ناصر احمدی، محمد یاراحمدی و
کوروش فهیمی.
مهکامه درودی - مترجم