دربرجام فرصتی پیش آمدکه اروپایی‌هادستاوردی داشته باشندوتمرین استقلال کنندامادیدیم که حتی درزمانی که اوباما رئیس‌جمهور آمریکا بود، برجام برای ما و اروپایی‌ها دستاورد اقتصادی نداشت و حتی بعد از خروج آمریکا از برجام، اروپایی‌ها ادعا ‌کردند می‌توانند به تنهایی جای آمریکا را پر کنند تا مشکلی پیش نیاید و در این مسیر سامانه‌ای هم برای جایگزین تبادل مالی با ایران به‌راه انداختند ولی آن هم سرانجامی نداشت. به این ترتیب، برجام تجربه عملی روشنی بود که اثبات کرد اروپا در سطح دوم قدرت قرار دارد و نمی‌تواند سیاست‌های خود را مستقل از آمریکا طراحی کند. اروپایی‌ها نقش یک عامل سیاست خارجی آمریکا را بازی می‌کنند و باتوجه به عملکردشان در برجام، در جایگاهی نیستند که ایران را متهم به نقض تعهدات هسته‌ای کنند. ادعاها و ایرادات اروپا علیه ایران اصلا وارد نیست؛ زیرا ما هم اعلام کرده بودیم اگر آنها به تعهدات‌شان عمل نکنند، دلیلی ندارد که ما به تعهدات‌مان پایبند باشیم. توافق معنایش کاملا روشن است، توافق یعنی این‌که دو طرف با همدیگر اقداماتی را انجام دهند و طبیعی است پذیرش محدودیت‌ در مدت زمان مشخص در برابر اقدام آنها برای رفع تحریم‌ها بود که با خلف وعده طرف مقابل روبه‌رو شد. این در حالی است که ایران در عمل نشان داد که به تعهداتش عمل می‌کند و گزارش‌های سازمان بین‌المللی انرژی هم اگرچه لحنی سیاسی دارد اما هیچ‌گاه انحرافی از فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران را گزارش نکرده است. به طوری که حالا اروپا از فعال‌سازی مکانیسم ماشه هم نفعی که نخواهد برد بلکه بیش ازاین متضرر خواهد شد و ازاین نظر تهدید ایران از سوی اروپایی‌ها، واکنش قاطع کشورمان را در پی خواهد داشت.به طورخاص درباره رفتار و عملکرد آمریکا باید گفت آنها در دولت‌های مختلف رفتارهای متفاوتی دارند. مثلا دموکرات‌ها سعی می‌کنند موذیانه از ابزارهای اقتصادی علیه کشورهای غیرهمسو با غرب استفاده ‌کنند و البته در عین حال ژست محترمانه و بشردوستانه می‌گیرند و سعی می‌کنند یک اجماع جهانی علیه کشوری که می‌خواهند با آن مقابله کنند درست کنند. دشمنی آنها با ایران هم در این سال‌ها عیان شده است. در مقابل جمهوریخواهان صریح‌تر و تهاجمی‌تر برخورد می‌کنند و شاید از این نظر نسبت به رقبای دموکرات‌شان ساده‌تر به نظر برسند. البته ترامپ سعی می‌کند با بلوف زدن و دیوانه‌نمایی، بازی آمریکا را پیچیده نشان دهد. با این‌حال، تجربه به‌‌خوبی نشان داده است که سیاست‌ آنها درمورد ایران از اشتباهات اساسی و اصولی رنج می‌برد. بزرگ‌ترین اشتباه آمریکایی‌ها این است که ایران را با کشورهای دیگری مقایسه می‌کنند؛ کشورهایی که با یک تشر، تسلیم خواسته آنها می‌شوند. شاید در ذهن آقای ترامپ، ایران جایی مثل پاناما، اردن یا مکزیک باشد که با بلوف یا تهدید، معمولا کوتاه می‌آمدند. هرچند الان مشاهده می‌کنیم حتی کشورهای کوچک هم با سیاست‌های آمریکا مقابله می‌کنند. آمریکایی‌ها و آقای ترامپ به‌خصوص در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش باید متوجه باشند که وقتی می‌خواهند با ایران مذاکره کنند، باید در بالاترین سطح یک رویکرد طراحی کنند، باید از موضوع برابر و محترمانه اقدام کنند.  
متن کامل یادداشت را در جام‌جم‌آنلاین بخوانید.

رامین مهمانپرست | سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه