printlogo


تحقق کامل درآمدهای مالیاتی در سال ۱۴۰۳
اصلی‌ترین منبع درآمدی دولت در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور، درآمدهای مالیاتی به‌شمار می‌رود. درفرآیند تدوین لایحه بودجه سال۱۴۰۳،دولت با لحاظ ظرفیت‌های اقتصادی کشور، شرایط کلان مالی و شاخص‌های موثر بر درآمدهای پایدار، رقم ۱۱۲۲ هزار میلیارد تومان را به‌عنوان پیش‌بینی درآمدهای مالیاتی در لایحه به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد داد. در ادامه فرآیند تصویب، این رقم در قانون بودجه مصوب سال۱۴۰۳ کل کشور به ۱۲۲۲هزارمیلیارد تومان افزایش یافت. این رقم حاکی از رشد۵۱درصدی نسبت به درآمدهای مالیاتی وصول‌شده درسال۱۴۰۲ است.

این در حالی است که تحقق درآمدهای مالیاتی در سال ۱۴۰۲ نیز نسبت به عملکرد سال ۱۴۰۱، رشد قابل‌توجهی معادل ۷۲ درصد را تجربه کرده بود. بنابراین، پیش‌بینی درآمد مالیاتی در سال ۱۴۰۳ بر پایه روندی تصاعدی و در عین حال با اتکا به اصلاحات ساختاری و ظرفیت‌های بالفعل و بالقوه نظام مالیاتی صورت گرفته است.
   
دستاورد سازمان امور مالیاتی در ۱۴۰۳
افزایش رقم پیش‌بینی‌شده در بودجه سال۱۴۰۳ کل کشور برای درآمدهای مالیاتی، با توجه به رشد چشمگیر تحقق درآمدهای سال۱۴۰۲، در آغاز سال جاری از منظر بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی، هدفی بلندپروازانه و دشوار ارزیابی می‌شد. برخی نیز تحقق این میزان درآمد مالیاتی را در تعارض با حفظ ثبات و آرامش در فضای اقتصادی و بازارها می‌دانستند.باوجود چنین دیدگاه‌هایی و در شرایطی که اقتصاد کشور در سال گذشته با رخدادهای کم‌سابقه و پیش‌بینی‌ناپذیری مواجه بود، سازمان امور مالیاتی کشور با تکیه بر برنامه‌ریزی دقیق، تصمیم‌گیری هوشمندانه و اجرای اقدامات سنجیده و به‌موقع، موفق شد درآمدهای مالیاتی تحقق‌یافته را از سقف تعیین‌شده در قانون بودجه فراتر ببرد و عملکردی فراتر از انتظارات ثبت کند.
در همین راستا، یکی از اقدامات موثر سازمان، بهره‌برداری هدفمند از ظرفیت تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم بود که با اتکا بر اشراف اطلاعاتی سازمان به فعالیت‌های اقتصادی و داده‌های مالی مؤدیان، امکان محاسبه و تشخیص مالیات صاحبان مشاغل خرد و پردرآمد را به‌صورت سیستمی فراهم ساخت. این اقدام، ضمن بهینه‌سازی فرآیند مالیات‌ستانی در این گروه از مؤدیان، زمینه‌ساز افزایش دقت، عدالت و سرعت در تعیین مالیات متعلق شد و نقش بسزایی در ارتقای درآمدهای مالیاتی ایفا کرد. فراهم کردن زمینه امکان انتخاب محل مصرف مالیات توسط مؤدیان مالیاتی منجر به افزایش رضایتمندی و مشارکت آنها در پرداخت مالیات شده و در نتیجه تمکین مالیاتی و افزایش 83 درصدی مالیات ابرازی صاحبان مشاغل نسبت به سال گذشته را به دنبال داشته است.با هوشمندسازی نظام مالیاتی در جهت جلوگیری از فرار مالیاتی، امکان شناسایی و ثبت‌نام حدود چهار میلیون مؤدی جدید فاقد پرونده فراهم شد و از این طریق تعداد مؤدیان مالیاتی از حدود هشت میلیون مؤدی در سال1401 به حدود 12میلیون مؤدی در سال 1403 رسیده است.پیاده‌سازی عملیاتی قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان و تولید اظهارنامه مالیات ارزش افزوده به‌صورت پیش‌فرض براساس اطلاعات خود مؤدیان منجر به افزایش تسلیم تعدادی اظهارنامه و همچنین ابراز مثبت، به ارزش اسمی بالغ بر 456همت شد. این رقم در مقایسه با سال قبل رشد 73 درصدی داشته است. این میزان رشد در سال 1402 (نسبت به 1401) معادل 52درصد بوده و افزایش این ارقام حکایت از رشد تصاعدی ابرازی مؤدیان در اظهارنامه با اجرایی شدن قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مؤدیان داشته است.
   
عبور از سقف بودجه
سازمان امور مالیاتی کشور باوجود اتفاق افتادن شرایط غیرقابل پیش‌بینی در سال1403، توانست با بهره‌گیری از تدابیر نوآورانه و اقدامات بی‌سابقه در حوزه توسعه پایگاه‌های داده‌ای، هوشمندسازی فرآیندها، اصلاح روش‌های مالیات‌ستانی و ایجاد شفافیت مالی، تحولی چشمگیر در عرصه مالیاتی کشور رقم بزند. این اقدامات که با هدف تسهیل تمکین مالیاتی و ایجاد فرهنگ پذیرش مالیات در میان آحاد جامعه صورت گرفت، منجر به تحقق درآمدهای مالیاتی به میزان قابل‌توجهی فراتر از پیش‌بینی‌های موجود در بودجه کل کشور شد.در این راستا، میزان درآمدهای مالیاتی کشور در سال 1403 به رقم 1229 همت رسید که این امر نشان‌دهنده رشد چشمگیر 52 درصدی نسبت به سال 1402 است. از مجموع این درآمد، مبلغ 801 همت از طریق مالیات‌های مستقیم حاصل شد؛ درحالی‌که 428 همت دیگر از طریق مالیات بر کالا و خدمات تامین شد.این دستاورد نشان‌دهنده اراده راسخ دولت و سازمان امور مالیاتی در تحقق شفافیت اقتصادی و تقویت منابع مالی کشور بوده و نویدبخش تحولی اساسی در نظام مالیاتی و اقتصاد کشور در آینده‌ای نه‌چندان دور است.