printlogo


زنبورها علیه فیل‌ها!
کشاورزان با بهره‌گیری از زنبورها به شکلی خلاقانه، راهی پیدا کرده‌اند تا فیل‌ها را از نزدیک شدن به محصولات‌شان بازدارند. در بسیاری از نقاط جهان، توسعه مزارع باعث هم‌پوشانی بیشتر با زیستگاه‌ فیل‌ها شده و این مسأله اغلب به درگیری‌های خطرناک ختم می‌شود؛ چراکه فیل‌ها وارد زمین‌های کشاورزی می‌شوند اما در کنیا، پژوهشگران پس از سال‌ها بررسی، راه‌حلی ساده و مبتکرانه یافته‌اند: استفاده از حصارهایی که از کندوهای زنبور تشکیل شده‌ است.

با بهره‌گیری از دانشی دیرینه در میان جوامع محلی درباره نفرت فیل‌ها از کندوهای زنبور، وزوز این حصارها به راه‌حلی نرم اما اثربخش برای کاهش تنش‌های میان فیل‌ها و کشاورزان تبدیل شده‌؛ و این راه‌حل اکنون از موزامبیک تا تایلند در حال گسترش است اما چه چیزی در زنبورهاست که این‌ چنین فیل‌ها را می‌ترساند؟ و آیا واقعا می‌توان روی این موجودات کوچک برای حفظ آرامش در دنیایی که هر روز شلوغ‌تر و متراکم‌تر می‌شود، حساب کرد؟ 
   
تقابل تاریخی با فیل‌ها 
دربسیاری از مناطق جهان،تقابل میان انسان وفیل به مسأله‌ای بزرگ تبدیل شده است.درکنیا، باافزایش مداوم جمعیت ورشد تقاضا برای منابع طبیعی، سکونتگاه‌های انسانی هرچه بیشتر بازیستگاه‌های فیل‌ها هم‌پوشانی پیدا کرده‌اند. این تداخل، در کنار بازیابی جمعیت برخی گله‌های فیل، احتمال برخورد و درگیری میان انسان‌ها و این موجودات عظیم‌الجثه را به‌شدت افزایش داده است. گرتا فرانچسکا یوری،مشاور حفاظت ازفیل‌ها وتعارض میان انسان وفیل که با چندین دولت وسازمان غیردولتی مستقر در اتیوپی همکاری دارد، می‌گوید: «گسترش زمین‌های کشاورزی، قطع درختان، شهرسازی و کوچک و تکه‌تکه شدن زیستگاه فیل‌ها، که به قلمروهای پهناور نیاز دارند، آنها را ناگزیر کرده تا برای یافتن غذا و آب به مناطق مسکونی انسان‌ها وارد شوند. هر جا فیل باشد، دیر یا زود مواردی از تعارض میان انسان و فیل هم گزارش می‌شود.»
   
جنگ غذا
اما آب ومحصولات زراعی سرسبز و سرشار از موادمغذی می‌تواند برای فیل‌هابسیار جذاب باشد وهمین مسأله آنهارا به نزدیکی سکونتگاه‌های انسانی می‌کشاند. امانوئل موامبا، کشاورزی که در مواکومای کنیا و در دهکده‌ای در خط مقدم تعارض انسان و فیل زندگی می‌کند، می‌گوید: «افراد زمان زیادی راصرف مراقبت از زمین خود می‌کنند.وقتی که محصولات را کاشته‌اید و تقریبا آماده برداشت شده‌، فیل‌ها می‌آیند…وهمه چیز از بین می‌رود.» موامبا ادامه می‌دهد:«برای بسیاری ازما، این محصولات تنها راه تأمین معاش‌مان است. فکرش را بکن، اگر یک‌شبه همه‌اش از بین برود، چه فاجعه‌ای می‌شود.»