جشنواره اقتباس، جرقهای برای تئاتر ایرانی
درعصری که چالشهای هویتی و گسست نسلها به دغدغهای عمومی بدل شده،هنر تئاتر باردیگررسالت خود را در پیوند گذشته وحال به نمایش گذاشت.دومین جشنواره ملی تئاتر اقتباس درشاهینشهر،فراترازیک رویداد هنری صرف،به محملی برای گفتوگوی میان ادبیات غنی فارسی وزبان گویای هنرهای نمایشی تبدیل شد؛ میدانی که درآن،ازیکسو برضرورت شکستن انحصار پایتخت در فعالیتهای فرهنگی و هنری تأکید شد و ازسوی دیگر،زنگ خطر«رویدادمحوری»و لزوم تبدیل جشنوارهها به یک جریان پایدار و پویا به صدا درآمد تا چراغ تئاتر مبتنی برریشههای فرهنگی،همواره روشن بماند.
هاجر مقضی - خبرنگار جامجم اصفهان
پرده آخر در شاهینشهر
تالار بزرگ شیخبهایی شاهینشهر، شامگاه پنجشنبه 24مهرماه میزبان آیین اختتامیه دومین جشنواره ملی تئاتر اقتباس بود؛ رویدادی که با حضور چشمگیر اساتید برجسته، هنرمندان، مدیران فرهنگی و علاقهمندان به هنرهای نمایشی از سراسر کشور، به نقطه اوج خود رسید. فضای این مراسم ترکیبی از شور و هیجان اعلام نتایج و تأمل در باب آینده تئاتر ایران بود و سخنرانان، هر یک از زاویهای به اهمیت این رویداد و ضرورتهای پیش روی هنر نمایش پرداختند.
رضا مردانی، مدیرکل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با تأکید بر سیاست «عدالت فرهنگی»، برگزاری جشنوارههایی از این دست در شهرهایی چون لاهیجان، مریوان و شاهینشهر را گامی مهم در راستای تقویت هویت ایران اسلامی و نمایش عظمت هنر نمایش در سراسر ایران دانست. او با بیان جمله کلیدی «ایران فقط تهران نیست»، به ستایش از همافزایی مثالزدنی میان مسئولان شهری و هنرمندان در شاهینشهر پرداخت و خواستار الگوبرداری سایر شهرها از این مدل موفق شد. مردانی این جشنواره را پلی میان ادبیات کهن و هنرهای نمایشی توصیف کرد و با اشاره به دغدغههای استاد علی نصیریان درخصوص حمایت از متون ایرانی، اظهار کرد: «باید تمام تلاش خود را برای حمایت از متون و نمایشنامههای ایرانی بهکار بگیریم تا به آنها بها داده شود اما نباید ادبیات غرب را هم نفی کنیم.» وی در پایان با گرامیداشت یاد شهدا و هنرمندان فقید، از هیأت داوران خواست تا یک یا دو اثر برتر جشنواره را برای حضور در معتبرترین رویداد تئاتری کشور، یعنی جشنواره بینالمللی تئاتر فجر، معرفی کنند.
چالشی به نام استمرار
سعید اسدی، مشاور عالی معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی ایران، در سخنان خود به یک چالش بنیادین در تئاتر کشور پرداخت. او ضمن تاکید بر نقش وحدتبخش زبان و ادبیات فارسی بهعنوان حلقه اتصال جامعه، به نقد پدیده «رویدادمحوری» پرداخت. اسدی با بیان اینکه تعدد جشنوارهها شاید در ظاهر به تئاتر رونق دهد، هشدار داد: «تبدیل کردن چنین رخدادهایی به یک جریان پویا و مستمر که تولید تئاتر ما را با غنای ادبیات و فرهنگ ایرانی بیشتر کند، یک ضرورت است.» او با وامگیری از بیتی از فردوسی، «کهن گشته زین داستانها زمن / همی نو شود بر سر انجمن»، وظیفه هنرمندان را تجسمبخشیدن به سخنان ارزشمند دیروز در افق امروز دانست و ابراز امیدواری کرد که مدیران و هنرمندان، این حرکت آغاز شده در شاهینشهر را به جریانی پایدار، پویا و قابل اعتنا بدل سازند.
این نگاه تحلیلی، توسط قطبالدین صادقی، پیشکسوت برجسته تئاتر و از داوران جشنواره نیز تکمیل شد. او با تاکید بر مفهوم مرکزی جشنواره یعنی «اقتباس»، به تبیین هویت از دیدگاه جامعهشناسی پرداخت و گفت: «برای حفظ هویت باید داشتههای خود را شناسایی، دستهبندی، تولید و سپس بسط و تداوم داد.» صادقی با انتقاد از اقتباسهای صرفا مضمونی، تاکید کرد که اقتباس حقیقی باید براساس متون گرانسنگ تاریخی، حماسی، تغزلی وعرفانی صورت گیرد.او بابیان اینکه «ذات هنر در پیام و ارتباط است»، افزود: «تاریخ ادبیات چیزی جز تحول و پوستاندازی نیست. باید گذشته را شناخت و آن را به نمایش تبدیل کرد.»
معرفی برگزیدگان
هیجانانگیزترین بخش مراسم، طبق انتظار، اعلام نام برگزیدگان در بخشهای مختلف بود. هیأت داوران متشکل از چهرههای سرشناسی چون قطبالدین صادقی،داریوش مؤدبیان،شهره سلطانی،الیکا عبدالرزاقی ورضا کشانی،پس ازبررسی آثار، برترینها را در دو بخش اصلی «تئاتر صحنهای» و «تئاتر درفضای باز»وهمچنین بخش «نمایشنامهنویسی»معرفی کردند. در بخش نمایشنامهنویسی، کامران شهلایی از تهران با نمایشنامه«خوابوخون» رتبه نخست راکسب کرد.امین پناهی از اصفهان با «آغا محمد» دوم شد و امیر مهبودی از شیراز با «لب آب» در جایگاه سوم ایستاد. دربخش تئاتر در فضای باز، نمایش «آنچه بود نه آنچه بود» ازبوشهربه کارگردانی مهدی داوودی موفق به کسب رتبه اول کارگردانی شد،درحالیکه نمایش«کوران»از فلاورجان به کارگردانی سیدپویا امامی رتبه دوم کارگردانی و رتبه اول طرح و ایده را به خود اختصاص داد. سیدپویا امامی همچنین جایزه رتبه اول بازیگری مرد را دریافت کرد. دربخش بازیگری زن، مرجان قاسمی برای نمایش«چهلتیکه»ازدهلران اول شد.
متن کامل را در «جامجم» آنلاین بخوانید