10میلیون نفر در صف حذف یارانه
بررسیها نشان میدهد دولت درحذف دهکهای ۸ تا۱۰درآمدی از جمع دریافتکنندگان یارانه نقدی مصمم بوده وتا پایان سال به رقم هدفگذاریشده حذف ۱۸میلیون یارانهبگیر دست خواهد یافت.
بر اساس بندهای «پ» و «ت» تبصره ۱۳ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با همکاری سازمان هدفمندسازی یارانهها مکلف به حذف یارانه دهکهای بالای درآمدی جامعه شامل ۸، ۹ و ۱۰ شده است. همچنین براساس این قانون، منابع درآمدی حاصل از حذف دهکهای پُردرآمد باید برای تأمین منابع کالابرگ الکترونیکی دهکهای یک تا سه هزینه شود. این در حالی است که وزارت رفاه با همکاری سازمان هدفمندسازی یارانهها شاخصهایی برای تعیین دهکهای بالای درآمدی تعیین و بر اساس آن نسبت به حذف سه دهک پردرآمد اقدام کردهاند. برآوردها نشان میدهد که مجموع افراد مشمول این بند از قانون بودجه امسال به حدود ۱۸ میلیون نفر میرسد. باتوجه به اینکه تاکنون هشت میلیون نفر از یارانهبگیران پردرآمد حذف شدهاند و احتمال میرود تا پایان مهرماه به ۱۰ میلیون نفر برسند، هشت میلیون نفر باقیمانده از اقشار با درآمد بالا تا پایان سال به جمع حذفشدگان خواهند پیوست.
احد رستمی، رئیس مرکز اطلاعات و رفاه ایرانیان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هفته گذشته اعلام کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون یارانه نقدی حدود هشت میلیون نفر از افراد پردرآمد حذف شده و طبق قانون بودجه، حذف یارانه نقدی سه دهک بالای درآمدی در ماههای آینده ادامه خواهد داشت. وی تأکید کرد: ابتدای امسال، هر ماه یارانه حدود یک تا سه میلیون نفر از افراد پردرآمد حذف شده و تا پایان سال پیشبینی میشود مجموع حذفیها به حدود ۱۸ میلیون نفر برسد.
پردرآمدها براساس چه شاخصهایی شناسایی میشوند؟
شاخصهای تعیین اقشار مشمول دهک یک تا سه را بهطور کلی در شش بخش میتوان دستهبندی کرد؛ مجموع درآمد اعضای خانوار، تراکنشهای خرید ماهانه، داراییهای ملکی، خودروهای لوکس، سفرهای خارجی و اقامت در خارج از کشور.
آخرین مصوبه هیات وزیران درباره شاخصهای ارزیابی و تعیین دهکهای درآمدی خانوارها به اسفند سال گذشته باز میگردد که همچنان ملاک عمل است؛ به عنوان مثال در بخش شاخص مجموع درآمد خانوار، اگر خانوار یک نفره در سال جاری سه برابر حداقل حقوق (بالای ۳۰ میلیون تومان) درآمد داشته باشد، در ردیف حذف یارانه قرار میگیرد. اگر بعد خانوار دونفره باشد، مبنای حذف یارانه درآمدی معادل 3.75برابر حداقل حقوق سالِ تعیینشده(۳۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان) خواهد بود.
در خانوار سهنفره، مجموع درآمد برای حذف یارانه 4.5برابر حداقل حقوق در بودجه سال جاری که بیش از ۴۵ میلیون تومان برآورد شده است. در خانوار چهارنفره، 5.25برابر حداقل حقوق در سال جاری که بالای ۵۲میلیون تومان برآورد شده است. در خانوار پنجنفره، مبنای حذف یارانه، داشتن درآمدی معادل شش برابر حقوق که ۶۰میلیون تومان به بالاست. در بررسیهای اخیر، بسیاری از خانوارهای با سرانه درآمد ماهانه بالای ۱۰میلیون تومان شناسایی ویارانه آنها حذف شده است.(این رقم معادل روزانه ۳۳۳ هزار تومان است) این سرانه، هزینه اجاره مسکن را شامل نمیشود و براساس بُعد خانوار (تعداد اعضای خانواده) محاسبه شده است.
حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها نیز این رقم را تأیید کرده و گفته است در حال حاضر مرز ۱۰میلیون تومان پس از کسر اجارهبها (به ازای هر فرد از اعضای خانوار)، شاخص حذف است. احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در شهریور امسال گفته بود تنها ۵ درصد از حذفشدگان از یارانه نقدی، اعتراض داشتهاند که نشان میدهد ملاک تعیین اقشار پردرآمد، راه درستی را طی کرده است. آخرین یارانهای که در اسفند سال گذشته پرداخت شد، ۵۰ میلیون و ۴۰۹ هزار نفر در دهکهای چهار تا ۹ یارانه نقدی دریافت کردهاند اما آخرین یارانه نقدی پرداخت شده به دهکهای چهار تا ۹ در پایان شهریور امسال آنگونه که سازمان هدفمندسازی یارانهها اعلام کرد، ۴۳ میلیون و ۷۴۱ هزار نفر مشمول دریافت بودند که با این حساب شش میلیون و ۶۶۸ هزار نفر در نیمه نخست امسال از جمع یارانهبگیران حذف شدهاند. اگرچه میبایست تعداد حذفشدگان در نیمه نخست سال به ۹ میلیون نفر میرسید اما با توجه به اینکه در انتهای بهار و ابتدای تابستان امسال جنگ تحمیلی ۱۲ روزه را داشتیم، حذف حدود هفت میلیون نفر از یارانهبگیران پردرآمد، به معنی عقبماندگی محض دولت از اجرای بندهای «پ» و «ت» تبصره ۱۳ قانون بودجه ۱۴۰۴ نیست کمااینکه دولت نشان داد در دو ماه مرداد و شهریور حدود شش میلیون نفر را توانست حذف کند و این روند در ماههای آینده سرعت خواهد گرفت.