پیلاتس و تی.آر.ایكس كه این روزها برخی خانمها به آن اقبال نشان دادهاند آیا برای همه مناسب است؟
ورود زیر ۱۵ سال ممنوع!
به جرأت میتوان گفت بسیاری از افراد نسبت به ورزشی كه انتخاب میكنند، آگاهی كافی ندارند و تحت تاثیر تبلیغات و بر سر زبان افتادن نام ورزشی خاص به آن روی میآورند. در چنین شرایطی نه تنها ورزش نمیتواند كمكی به سلامت افراد كند، بلكه میتواند با آسیبهای جدی نیز همراه باشد. پیلاتس و تی.آر.ایكس، هر دو ورزشی است كه این روزها طرفداران زیادی به ویژه در بین خانمها پیدا كردهاست. شاید كمتر كسی در رابطه با این ورزشها و تاثیراتی كه روی بدن میگذارد، بداند به همین دلیل دكتر علیرضا پاكقلب، فیزیوتراپیست، نكات بسیار مهمی را در اینباره میگوید.
بهاره جلاوند
آشنایی با تی.آر.ایكس
ورزش تی.آر.ایكس (TRX) یك ورزش مقاومتی است و تا حدودی به بدنسازی شباهت دارد. در واقع حركات ورزشی به گونهای طراحی میشود كه در برابر آنها مقاومت وجود دارد، یعنی از وزن خود فرد به عنوان مقاومت بهره گرفته میشود. وزن بدن به نوعی مانند وزنه در بدنسازی است و از طنابهایی برای انجام تمرینات كمك گرفته میشود. تمرینهای این ورزش به گونهای است كه كل وزن بدن متناسب با آن حركت روی یكاندام فشار وارد میكند. این ورزش مانند بدنسازی به تقویت عضلات كمك میكند، ولی هدف آن فقط تقویت عضلات نیست و تحرك و انعطافپذیری نیز در تی.آر.ایكس مد نظر قرار میگیرد ضمن اینكه اندام را زیبا هم میكند.
پا به سن گذاشتهها بخوانند
ورزش تی.آر.ایكس، مناسب افراد سالم و جوان است و برای افرادی كه پا به سن گذاشتهاند یا هر فردی كه مشكلات اسكلتی-عضلانی یا مشكل در مفاصل خود دارد، مناسب نیست. برای افرادی كه آمادگی بدنی لازم را داشته باشند، سه جلسه یك ساعته به صورت یك روز درمیان مناسب است.
كسی كه میخواهد این ورزش را شروع كند، باید از آمادگی جسمانی برخوردار باشد، چون همانطور كه گفته شد در حركتهای مختلف، كل وزن بدن روی اندامهای بدن قرار میگیرد.
شاید برخی افراد تصور كنند تی.آر.ایكس، برای كاهش وزن گزینه مناسبی بهشمار میآید در حالیكه این ورزش مناسب افراد چاق نیست. در واقع تا زمانی كه فرد وزن خود را پایین نیاورده باشد، نباید سراغ این ورزش برود. حتی پس از كاهش وزن از طریق رژیم غذایی، فرد باید ابتدا ورزشهای هوازی مانند پیادهروی، دویدن، دوچرخه سواری و شنا را انجام بدهد و به تناسب اندام برسد، سپس تی.آر.ایكس را به عنوان ورزش انتخاب كند. به غیر از افراد چاق، آن دسته از افرادی كه سالها ورزش نكردهاند و بدنشان در تناسب اندام نیست، نباید تی.آر.ایكس را انتخاب كنند، چون احتمال آسیب به مفاصل و تاندونها در چنین شرایطی
زیاد است.
تی.آر.ایكس جرو آن دسته از ورزشهایی است كه برای كودكان و نوجوانان ممنوعیت دارد و تا حدود
15 سالگی نباید این ورزش را شروع كرد. استخوانها در سنین كم، حالت غضروفی دارند و نرم هستند و كلسیم هنوز رسوب نكرده است، ضمن اینكه كشكك زانو تا پنج سالگی وجود ندارد، در نتیجه ورزش تی.آر.ایكس در سنین كم نهتنها فایده ندارد، بلكه ضرر نیز به همراه دارد. محدودیتهای سنی كه برای تی.آر.ایكس یاد شد، برای پیلاتس نیز وجود دارد.
اهمیت انتخاب مربی
انتخاب مربی خوب در تمام رشتههای ورزشی حائز اهمیت است، ولی اهمیت انتخاب مربی در ورزشهایی چون پیلاتس و بهویژه تی.آر.ایكس، دوصد چندان خواهد شد. فردی كه مربی
تی.آر.ایكس است، علاوه بر داشتن خلاقیت در طراحی تمرینات، باید به آناتومی بدن، فیزیولوژی و دستگاه
اسكلتی ـ عضلانی، آشنایی داشته باشد و حركت شناسی را نیز بداند. فیزیوتراپیستها یا فارغ التحصیلان رشته تربیت بدنی كه آموزش مربیگری تی.آر.ایكس را دیده باشند، گزینه خوبی بهعنوان مربی محسوب میشوند. چنانچه فرد دچار مشكلات ساختار قامتی، مانند گودی كمر و افتادگی شانه باشد، مشكلات او توسط مربی با ویژگیهای یاد شده قابل تشخیص است.