از دانشمند فیزیك پلاسما تا مرد جنگ‌های نامنظم
حسام آبنوس / دبیر قفسه
سال‌ها از آرام گرفتن چمران می‌گذرد. روزهای تكاپو و از پشت صخره‌ای پشت صخره دیگر پریدن و پناه گرفتن و روزهای جنگ‌های سرنوشت‌ساز پایان یافته‌اند و دیگر خبری از مرد جنگ‌های نامنظم، مرد فیزیك پلاسما، مرد گفت‌وگوهای دیپلماتیك، عارف واصل، انقلابی اصیل و... نیست.
31 خرداد مصادف است با سالروز شهادت دكتر مصطفی چمران، مردی كه زندگی پر فراز و نشیبی داشته و زندگی‌اش سراسر شیدایی و دلدادگی است.
شهید دكتر مصطفی چمران از جمله چهره‌های درخشانی است كه مانند ستاره‌ای دنباله‌دار در آسمان تاریخ ایران ناگهان درخشیدن گرفت و خاموش شد، اما دنباله‌های او همچنان در آسمان تاریخ این كشور به چشم می‌آید؛ با این‌حال این چهره با تمام بزرگی كه دارد، ناشناخته مانده و آن‌طور كه باید معرفی نشده است.
در خاطرم هست كه فیلم «چ» ساخته ابراهیم حاتمی كیا را در جشنواره فیلم فجر سال 92 دیدم و به شدت از این فیلم لذت بردم. حاتمی‌كیا در این فیلم چهل و هشت ساعت از زندگی شهید چمران در شهر پاوه را روایت كرده، اما سعی كرده طوری روایت كند كه به همه ابعاد زندگی آقا مصطفی چمران
پرداخته باشد.
بعد از این فیلم، كتاب «مرد رویاها» اثر
سید مهدی شجاعی را خواندم. كتابی كه در واقع یك فیلمنامه مربوط به دورانی است كه چمران در آمریكا، مصر و لبنان به سر می‌برده است.
خواندن این كتاب و همزمانی آن با تماشای فیلم «چ» حاتمی‌كیا و بازی به یاد ماندنی فریبرز عرب‌نیا در نقش مصطفی چمران موجب شد تمام دیالوگ‌هایی را كه در كتاب از زبان چمران بیان شده با صدای عرب‌نیا بخوانم و همین مسأله موجب حك شدن این كتاب در ذهنم
شود.
مرد رویاها در كنار یك روایت ساده و روان، تصویری از چمران چریك را در كنار چمران خدا نشان می‌دهد و خواننده را با زوایای شخصیت این مجاهد و مبارز خستگی‌ناپذیر روبه‌رو می‌كند هر چند این كتاب تنها بخشی از خطوط چهره چمران را ترسیم كرده است.
همان‌طور كه گفتم چمران آن‌طور كه باید شناسانده نشده، ولی حالا كه از كتاب مرد رویاهای سیدمهدی شجاعی اسم آورده شده بد نیست كتاب «نیمه پنهان ماه1» را - چمران به روایت همسر شهید كه انتشارات روایت فتح منتشر كرده و سَبُك و جمع‌وجور است - نیز از دست ندهید. خاطرات نابی از چمران كه همسر لبنانی‌اش بازگو كرده و توانسته این كتاب را جاودانه كند.