فروردین پرباران و چالش بهره‌برداری
فروردین‌ماه ۱۴۰۵ با الگوهای بارشی کم‌سابقه در بخش‌های گسترده‌ای از کشور همراه بود؛ بارش‌هایی که از شمال‌غرب و زاگرس تا دامنه‌های البرز و نواحی مرکزی، متوسط بارندگی را نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری داد.
محمدرضا افشاری | گروه ایران
این بارش‌ها از یک‌سو امید را به دلیل ترمیم بخشی از کمبودهای انباشته‌شده تقویت کردند، و از سوی دیگر حقیقتی تلخ را دوباره یادآور شدند: ایران نه از کمبود بارش، بلکه از کمبود «برنامه» برای مهار و ذخیره‌سازی آب رنج می‌برد.
بخش مهمی از روان‌آب‌های حاصل از بارش‌های اخیر، به‌ویژه در استان‌های کوهپایه‌ای مانند کهگیلویه‌وبویراحمد، چهارمحال‌وبختیاری، لرستان، کردستان و گلستان در حالت طبیعی می‌توانست به‌عنوان ورودی مؤثر به سفره‌های آب زیرزمینی یا مخازن سدها عمل کند اما در عمل، به دلیل نبود زیرساخت کافی در حوزه آبخیزداری و آبخوان‌داری، سهم قابل‌توجهی از این آب‌ها با سرعت از دسترس سازه‌های ذخیره‌سازی خارج شد و به‌صورت سیلاب یا جریان‌های سطحی بی‌استفاده، از کشور عبور کرد یا در نهایت وارد دریا شد.
این در حالی است که تجربه کشورهای نیمه‌خشک نشان می‌دهد مدیریت بارش‌های مقطعی اساسا یکی از ارکان پایدار تأمین آب محسوب می‌شود. ایران با میانگین بارش حدود یک‌سوم میانگین جهانی، وابستگی شدیدی به اصول مهندسی مدیریت روان‌آب دارد، اصولی که سال‌هاست در برنامه‌های توسعه‌ای مورد تأکید قرار می‌گیرد اما در اجرا با کندی مزمن همراه بوده است.
ادامه یادداشت را در «جام‌جم‌آنلاین» بخوانید.
بخش مهمی از روان‌آب‌های حاصل از بارش‌های اخیر، به‌ویژه در استان‌های کوهپایه‌ای مانند کهگیلویه‌وبویراحمد، چهارمحال‌وبختیاری، لرستان، کردستان و گلستان در حالت طبیعی می‌توانست به‌عنوان ورودی مؤثر به سفره‌های آب زیرزمینی یا مخازن سدها عمل کند اما در عمل، به دلیل نبود زیرساخت کافی در حوزه آبخیزداری و آبخوان‌داری، سهم قابل‌توجهی از این آب‌ها با سرعت از دسترس سازه‌های ذخیره‌سازی خارج شد و به‌صورت سیلاب یا جریان‌های سطحی بی‌استفاده، از کشور عبور کرد یا در نهایت وارد دریا شد.
این در حالی است که تجربه کشورهای نیمه‌خشک نشان می‌دهد مدیریت بارش‌های مقطعی اساسا یکی از ارکان پایدار تأمین آب محسوب می‌شود. ایران با میانگین بارش حدود یک‌سوم میانگین جهانی، وابستگی شدیدی به اصول مهندسی مدیریت روان‌آب دارد، اصولی که سال‌هاست در برنامه‌های توسعه‌ای مورد تأکید قرار می‌گیرد اما در اجرا با کندی مزمن همراه بوده است.
ادامه یادداشت را در «جام‌جم‌آنلاین» بخوانید.