ضرورت پاسخ حقوقی و بینالمللی به تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی
در طول نه ماه گذشته، دو بار در حین مذاکرات بینالمللی، آمریکا و رژیم اسرائیل دست به حملات تجاوزکارانه علیه ایران زدهاند؛ حملاتی که این بار گستردهتر از گذشته بود و طبق اعتراف نهادهای حقیقتیاب خودِ آمریکاییها، از سوی ایالات متحده آغاز شده است.
الهام امین زاده - استاد دانشگاه
حمله به مقر اقامت رهبری جمهوری اسلامی ایران و مدرسه دخترانه میناب ـ که ابتدا تلاش کردند به کشورهای دیگر نسبت دهند ـ اما اکنون رسماً در رسانههای آمریکا بهعنوان اقدامی مستقیم از سوی آن کشور اعلام میشود. افزون بر این، هدف قرار دادن مراکز درمانی، صدا و سیما، مراکز ورزشی، فرهنگی، آموزشی و فناوری ایران نقض آشکار اسناد بینالمللی مرتبط با حفاظت از تاسیسات غیرنظامی در زمان جنگ است؛ اسنادی که آمریکا از اعضای اولیه آنها و بهویژه از متعهدان کنوانسیون ۱۹۷۲ حفاظت از ابنیه و میراث فرهنگی محسوب میشود.به همین دلیل، جمهوری اسلامی ایران باید مستندسازی دقیق این اقدامات را پی بگیرد تا در زمان مقتضی، مطالبه خسارات از آمریکا و رژیم اسرائیل را رسماً در مراجع حقوقی بینالمللی مطرح کند. خسارات وارده نه تنها شامل تخریب اموال عمومی و زیرساختهای کشور، بلکه جان شهروندانی است که بیهدف و بیبرنامه در مناطق مسکونی مورد حمله قرار گرفتهاند. ایجاد فضای رعب در میان مردم خود از مصادیق جنایات جنگی است و مستلزم جبران و پیگیری حقوقی در بالاترین سطح ممکن میباشد.موضوع بعدی، بحث محاکمه و مجازات فردی عاملان و آمران این حملات است. در رژیم صهیونیستی، حکم بازداشت برخی از مقامها ازجمله نتانیاهو و گالانت توسط دیوان بینالمللی کیفری صادر شده و بر اساس مقررات بینالمللی، هر کشوری که آنها واردش شوند موظف به بازداشتشان است. در مورد رئیسجمهور آمریکا، معاونان، مباشرین و تمامی کسانی که در تصمیمگیری یا اجرای این حملات نقش داشتهاند نیز باید از طریق کانالهای کیفری بینالمللی مورد پیگرد قرار گیرند؛ زیرا طبق قواعد حقوقی، این افراد نهتنها در سطح جبران خسارت، بلکه در سطح پاسخگویی کیفری فردی نیز مسئولند.در ارزیابی میدانی، آمریکا تصور میکرد میتواند در عرض چند روز این جنگ را به سرانجام برساند، اما امروز در بنبستی گرفتار شده که خروج از آن آسان نیست. معمولاً پایان جنگها با آتشبس همراه است، اما تجربه ایران از نبردهای گذشته ـ از جمله جنگ ۱۲ روزه ـ نشان داده است که سناریوی «مذاکره، جنگ، آتشبس» از سوی دشمن بارها تکرار شده است. بنابراین اکنون باید تضمینی عملی و ضمانتی اجرایی برای هرگونه آتشبس احتمالی وجود داشته باشد.در شرایط فعلی، سه محور حیاتی باید در دستور کار قرار گیرد:
۱. جبران خسارتها و تعیین هزینه واقعی حمله به ایران برای متجاوزان؛
۲. تضمین جدی عدم تکرار حملات؛
۳. مجازات خلبانان و امرای ارتش آمریکا و رژیم اسرائیل که در این حملات نقش داشتند.
عذرخواهی رسمی از ملت ایران نیز باید بهعنوان یک مطالبه اخلاقی و حقوقی در صدرخواستههای جمهوری اسلامی قرار گیرد، چراکه این اقدامات در بحبوحه مذاکرات و در حالی رخ داد که تیم دیپلماتیک ایران با حسن نیت در حال گفتوگو بود. تمامی این موارد دارای مبنای حقوقی، عقلی، منطقی و عرفی هستند و ضرورت آن بر کسی پوشیده نیست. از همین رو، پافشاری بر این مواضع و پیگیری حقوقی جدی در عرصه بینالمللی، هم پاسخی قاطع به تجاوزهای اخیر است و هم اقدام بازدارندهای برای آینده.