روز اصناف؛ از مناسبت تقویمی تا شراکت در اقتصاد
علیرضا سلمانی | کارشناس و تحلیلگر اقتصاد صنفی
یکم تیرماه، روز ملی اصناف، در ظاهر روز قدردانی از فعالان صنفی، بازاریان، تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و ارائه‌دهندگان خدمات است اما معنای واقعی این روز نباید در پیام‌های تبریک و آیین‌های رسمی خلاصه شود. این روز، بیش از آن‌که روز تبریک باشد، روز تصمیم برای آینده اصناف است.روز ملی اصناف، روز بازخوانی یک پرسش بنیادین است: اصناف با این گستره وسیع اجتماعی و اقتصادی، در آینده حکمرانی اقتصادی کشور چه نقشی باید داشته باشند؟
پاسخ به این پرسش، فقط با توصیف اهمیت اصناف ممکن نیست. مسأله اصلی این نیست که اصناف مهم هستند یا نه؛ مسأله این است که این اهمیت تا چه اندازه به جایگاه نهادی، اثرگذاری در سیاست‌گذاری و مشارکت واقعی در تصمیم‌سازی‌های اقتصادی تبدیل شده است. از همین‌جا باید از گرامیداشت صرف عبور کرد و به بازتعریف نقش رسید.اصناف را نباید صرفا مجموعه‌ای از مغازه‌ها، کارگاه‌ها و واحدهای خدماتی دانست. اصناف، نقطه تماس مستقیم اقتصاد با زندگی مردم است. بسیاری از مردم، وضعیت اقتصاد را نه از مسیرشاخص‌های کلان و گزارش‌های رسمی بلکه از طریق قیمت کالاها، کیفیت خدمات، انصاف در معامله، ثبات بازار و رفتار روزمره واحدهای صنفی لمس می‌کنند. در این معنا، اصناف فقط بخشی از اقتصاد نیستند؛ بلکه تجربه روزانه مردم از اقتصاد است. اعتماد مردم به بازار نیز با دستور اداری یا بخشنامه حفظ نمی‌شود؛ این اعتماد در انصاف، مسئولیت‌پذیری، کیفیت خدمت و ارتباط میان فعال صنفی و مردم شکل می‌گیرد.
این سرمایه اجتماعی زمانی به قدرت نهادی تبدیل می‌شود که نظام صنفی بتواند از دل تجربه روزانه بازار، فهم دقیق‌تری از اقتصاد واقعی کشور ارائه دهد؛ فهمی که از توجه دوباره به واحد صنفی آغاز می‌شود.
پاسخ به این پرسش، فقط با توصیف اهمیت اصناف ممکن نیست. مسأله اصلی این نیست که اصناف مهم هستند یا نه؛ مسأله این است که این اهمیت تا چه اندازه به جایگاه نهادی، اثرگذاری در سیاست‌گذاری و مشارکت واقعی در تصمیم‌سازی‌های اقتصادی تبدیل شده است. از همین‌جا باید از گرامیداشت صرف عبور کرد و به بازتعریف نقش رسید.اصناف را نباید صرفا مجموعه‌ای از مغازه‌ها، کارگاه‌ها و واحدهای خدماتی دانست. اصناف، نقطه تماس مستقیم اقتصاد با زندگی مردم است. بسیاری از مردم، وضعیت اقتصاد را نه از مسیرشاخص‌های کلان و گزارش‌های رسمی بلکه از طریق قیمت کالاها، کیفیت خدمات، انصاف در معامله، ثبات بازار و رفتار روزمره واحدهای صنفی لمس می‌کنند. در این معنا، اصناف فقط بخشی از اقتصاد نیستند؛ بلکه تجربه روزانه مردم از اقتصاد است. اعتماد مردم به بازار نیز با دستور اداری یا بخشنامه حفظ نمی‌شود؛ این اعتماد در انصاف، مسئولیت‌پذیری، کیفیت خدمت و ارتباط میان فعال صنفی و مردم شکل می‌گیرد.
این سرمایه اجتماعی زمانی به قدرت نهادی تبدیل می‌شود که نظام صنفی بتواند از دل تجربه روزانه بازار، فهم دقیق‌تری از اقتصاد واقعی کشور ارائه دهد؛ فهمی که از توجه دوباره به واحد صنفی آغاز می‌شود.