printlogo


هوش مصنوعی و آینده حقیقت
در سال‌های اخیر گسترش هوش مصنوعی نه‌تنها شیوه تولید و بازنشر محتوا در رسانه‌ها را دگرگون کرده بلکه نسبت انسان با واقعیت و حقیقت را نیز وارد مرحله‌ای تازه نموده است.
سیدمرتضی موسویان | رئیس هیأت ‌مدیره انجمن سواد رسانه‌ای ایران

امروز رسانه‌ها با ابزارهایی روبه‌رو هستند که می‌توانند واقعیت را بازسازی و شبیه‌سازی کنند. بنابراین پرسش اصلی آن است که این فناوری‌ها چگونه می‌توانند به روشن‌تر شدن حقیقت کمک کنند یا برعکس، آن را در لایه‌ای از روایت‌های اقناع‌کننده اما ساخته ‌شده پنهان سازند.  جهان امروز بیش از هر زمان دیگری درگیر این پرسش شده که حقیقت چگونه ساخته، بازنمایی و فهم می‌شود. در گذشته انسان برای شناخت تاریخ و واقعیت بیشتر به روایت‌ها، اسناد، خاطرات و گزارش‌هایی تکیه می‌کرد که از یک فاصله زمانی و ذهنی معین به او می‌رسید اما اکنون با ظهور و گسترش هوش مصنوعی، مسأله فقط دانستن گذشته نیست بلکه حاضر کردن آن در برابر انسان است؛ حضوری که می‌تواند مرز میان مشاهده، تجربه، بازسازی و حتی تخیل را به‌شدت دگرگون کند. از همین رو نسبت هوش مصنوعی با حقیقت، تنها یک بحث فنی و فناورانه نیست بلکه مسأله‌ای عمیقا معرفتی، فرهنگی و انسانی است. هوش مصنوعی این امکان را فراهم کرده که انسان از موقعیت یک ناظر صرف بیرون بیاید و به‌نوعی در یک روایت بازسازی ‌شده حضور پیدا کند. امروز با استفاده از ظرفیت‌های تازه هوش مصنوعی، بازسازی صحنه‌ها، فضاها، موقعیت‌ها و حتی جزئیات عاطفی و بصری وقایع تاریخی به سطحی رسیده  که می‌تواند احساس حضور در یک زمینه تاریخی را در انسان تقویت کند. اینجاست که تاریخ از یک امر صرفا دانستنی، به امری تجربه‌پذیر نزدیک می‌شود. همین ویژگی یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های هوش مصنوعی در خصوص نسبت تاریخ و حقیقت است. اگر بتوان صحنه‌ای تاریخی را با دقت، جزئیات و انسجام بیشتری بازآفرینی کرد، امکان فهم آن نیز افزایش پیدا می‌کند.