«حسابرسی عملکرد» راهکار مبارزه با فساد
فساد، اتلاف منابع و ناکارآمدی در بخش عمومی را معمولا به ضعف مدیریت یا اجرای ناقص قوانین نسبت می‌دهند اما این تنها بخشی از واقعیت است. در بسیاری از موارد، ریشه اصلی مشکل را باید در شیوه نظارت جست‌وجو کرد.
غلامرضا شجری - حسابدار رسمی
هنگامی که نظام نظارتی تنها بر ثبت صحیح اطلاعات مالی و رعایت مقررات متمرکز باشد ولی نتواند درباره نتایج واقعی هزینه‌کرد منابع عمومی قضاوت کند، طبیعی است که زمینه برای تداوم ناکارآمدی فراهم شود.در نظام‌های پیشرفته حکمرانی، نظارت صرفا به این محدود نمی‌شود که آیا پول مطابق ضوابط هزینه شده است یا خیر، بلکه مهم‌تر از آن، این پرسش مطرح می‌شود که آیا این هزینه‌ها به تحقق اهداف عمومی و خلق ارزش برای جامعه انجامیده یا نه. دقیقا در همین نقطه است که مفهوم «حسابرسی عملکرد» اهمیت پیدا می‌کند؛ حلقه‌ای که هنوز در ساختار نظارتی بسیاری از شرکت‌های دولتی ایران جایگاه شایسته خود را نیافته است.
3 ضلع اصلی حسابرسی در بخش عمومی
حسابرسی در بخش عمومی تنها به بررسی صورت‌های مالی محدود نیست. استانداردهای حرفه‌ای سه نوع اصلی حسابرسی را به رسمیت می‌شناسد که هر یک نقش متفاوتی در تضمین سلامت مالی و اداری دستگاه‌های دولتی دارد.
نخست، حسابرسی صورت‌های مالی که هدف آن اطمینان از صحت، شفافیت و قابلیت اتکای گزارش‌های مالی است. دوم، حسابرسی رعایت که بررسی می‌کند آیا قوانین، مقررات، مصوبات و احکام بودجه در فرآیند هزینه‌کرد منابع رعایت شده یا خیر. سوم، حسابرسی عملکرد که فراتر از اسناد و مقررات حرکت می‌کند و به ارزیابی کارایی، اثربخشی و صرفه اقتصادی فعالیت‌ها می‌پردازد.
3 ضلع اصلی حسابرسی در بخش عمومی
حسابرسی در بخش عمومی تنها به بررسی صورت‌های مالی محدود نیست. استانداردهای حرفه‌ای سه نوع اصلی حسابرسی را به رسمیت می‌شناسد که هر یک نقش متفاوتی در تضمین سلامت مالی و اداری دستگاه‌های دولتی دارد.
نخست، حسابرسی صورت‌های مالی که هدف آن اطمینان از صحت، شفافیت و قابلیت اتکای گزارش‌های مالی است. دوم، حسابرسی رعایت که بررسی می‌کند آیا قوانین، مقررات، مصوبات و احکام بودجه در فرآیند هزینه‌کرد منابع رعایت شده یا خیر. سوم، حسابرسی عملکرد که فراتر از اسناد و مقررات حرکت می‌کند و به ارزیابی کارایی، اثربخشی و صرفه اقتصادی فعالیت‌ها می‌پردازد.