نابینایی که بوئینگ ساخت
پرونده حقوقی جدیدی که علیه غول هواپیماسازی جهان (بوئینگ) گشوده شده، میتواند به یکی از چالشبرانگیزترین مباحث در حوزه حقوق معلولین در محیط کار تبدیل شود.
جان اوت کارمند ۶۳ساله سابق این شرکت با طرح شکایتی مدعی شده بوئینگ نهتنها از فراهم کردن امکانات ضروری برای انجام وظایفش سر باز زده بلکه او را بهدلیل معلولیت بهصورت ناعادلانه اخراج کرده است. در صورت صدور حکم به نفع او، دادگاه ممکن است یکی از نادرترین احکام در نوع خود را صادر کند: بازگرداندن این کارمند به محل کار و الزام شرکت به استخدام مجدد او.
جان اوت که از بیماری پیشرونده «رتینیت پیگمنتوزا» (تخریب تدریجی سلولهای شبکیه و کاهش بینایی) رنج میبرد، در متن شکایت خود بوئینگ را به اخراج غیرقانونی، تبعیض و تلافیجویی متهم کرده. هسته اصلی ادعای اوت این است که او علیرغم کاهش شدید بینایی، قادر بوده با استفاده از فناوریهای کمکی رایج، وظایف شغلی خود را به انجام برساند.
او مدعی است مدیران بوئینگ نهتنها از تلاشهای او برای انطباق با محیط کار حمایت نکردند بلکه از «اصرار» او بر توانایی انجام کار آزردهخاطر شده بودند. به گفته اوت، بهجای آنکه شرکت به تعهدات خود برای ارائه تسهیلات عمل کند، بهتدریج شرایط را برای او دشوار کرد و در نهایت به همکاری او پایان داد. اکنون وکلای اوت معتقدند بازگرداندن وی به شغل پیشین، نه یک امتیاز بلکه احقاق حقی است که بهناحق از او سلب شده.
این پرونده پرسش کلیدی و بحثبرانگیزی را پیش میکشد: مرز میان تسهیلات منطقی که کارفرما موظف به تأمین آن است و تغییر اساسی در اینکه ماهیت شغل چیست. قوانین کار، کارفرمایان را ملزم میکند برای کارمندان دارای معلولیت تغییراتی ایجاد کنند که امکان انجام وظایف اساسی را فراهم آورد، مشروط بر آنکه این تغییرات بار نامتناسبی بر دوش شرکت نگذارد.
بوئینگ اکنون باید در دادگاه ثابت کند نابینایی جان اوت، مانعی بنیادی در انجام وظایفش بوده و هیچ ابزار تکنولوژیکی، از جمله نمایشگرهای مخصوص یا نرمافزارهای بزرگنمایی نمیتوانست خلأ ناشی از بینایی را برای او پر کند.