دبیر سومین نمایشگاه صنعت موسیقی: «فرهنگ» یک ودیعه الهی است که باید درنهایت امانتداری، به نسل‌های بعد منتقل شود
حفظ هویت ملی، پیش‌شرط صیانت از میراث کهن
سومین «نمایشگاه صنعت موسیقی» در حالی از امروز (14 شهریورماه) در شهرآفتاب میزبان اهالی موسیقی و علاقه‌مندان خواهد بود که جلال ذکایی، دبیر این رویداد، مهم‌ترین دلیل برگزاری آن را کمک به معیشت هنرمندان آسیب‌دیده در طول جنگ و تقویت حوزه کاری آنها در شاخه‌های مختلف عنوان کرده است.
آزاده صالحی - گروه فرهنگ و هنر
به گفته او، این نمایشگاه بعد از 9 ماه رکود، چراغ تازه‌ای را در این حیطه روشن کرده است تا رونق اقتصادی و معنوی یک بار دیگر به این عرصه بازگردد و فعالان موسیقی مجالی یابند تا محصولات خود را در معرض نمایش بگذارند. از همه مهم‌تر، برقراری شور و نشاط اجتماعی به‌واسطه این رویداد است که می‌تواند یکی دیگر از اهداف این نمایشگاه محسوب شود. به این بهانه با جلال ذکایی، دبیر این رویداد دراین‌باره به گفت‌وگو نشسته‌ایم.
سومین نمایشگاه صنعت موسیقی در حالی فعالیت خودش را شروع کرده است که پیش از گفت‌وگو به این مسأله اشاره کردید صرف‌نظر از دیگر اهدافی که برای برگزاری آن در نظر گرفته شده، مسأله توجه به معیشت اهالی موسیقی در بین بوده است. ممکن است دراین باره بیشتر توضیح دهید؟
نمایشگاه موسیقی مثل سایر نمایشگاه‌های تخصصی هم دارای مخاطب خاص است و هم به نوعی مخاطب عام دارد. از آنجا که در طول 9 ماه گذشته به‌واسطه بروز جنگ، حوزه موسیقی بیشترین آسیب را دیده است، همیشه اولین گزینه‌ای که از سبد کالای مردمی کنار گذاشته می‌شود، برخی مباحث فرهنگی ازجمله موسیقی است. برگزاری نمایشگاه از این جهت بستری را فراهم می‌کند تا کسب‌وکار فعالان این عرصه، از تولیدکنندگان و واردکنندگان تا دست‌اندرکاران تجهیزات صوتی و سازگر، مجالی برای فعالیت دوباره پیدا کنند. ما هم مترصد فراهم‌شدن چنین شرایطی بودیم و بعد از پیگیری‌های متعدد، شهرآفتاب را برای برگزاری این رویداد انتخاب کردیم. امیدوارم با همت دست‌اندرکاران، این نمایشگاه بتواند در بهبود معیشت کسب‌وکار فعالان موسیقی تاثیرگذار باشد. و از سوی دیگر، اقشار مختلف جامعه هم بتوانند در این فضا با هنرمندان مختلف ارتباط برقرار کرده و به اهمیت موسیقی بیش از پیش پی ببرند.
معیارتان برای حضور هنرمندان در این نمایشگاه چه بوده است؟
ما هیچ معیار خاص و انحصاری برای حضور شرکت‌کنندگان در این نمایشگاه در نظر نداشته‌ایم. همین که فعالان این حوزه براساس مستندات قانونی، در این نمایشگاه حضور یابند برای‌مان ارزشمند است. به‌خصوص این‌که نمایشگاه می‌تواند حلقه واسط خوبی بین علاقه‌مندان به ژانرهای مختلف موسیقی با مدیران آموزشگاه‌ها و سایت‌های این حیطه باشد. در واقع، گستردگی ظرفیت نمایشگاه، امکان پاسخگویی به نیازهای متنوع جامعه را فراهم می‌آورد.
با توجه به این که دو دوره گذشته این رویداد در برج میلاد برگزار شد، چرا امسال تصمیم گرفتید نمایشگاه را در شهرآفتاب که شاید به لحاظ دسترسی، دشوارتر از باقی مسیرهاست برگزار کنید؟
این مسأله به مخالفت برج میلاد برمی‌گردد. با وجود مذاکرات متعددی که برای برگزاری نمایشگاه در این مکان داشتیم، متولیان برج به این نتیجه رسیدند که چنین مسأله‌ای امکان‌پذیر نیست. البته این مسأله فقط مختص نمایشگاه موسیقی نبوده است، چراکه درحال‌حاضر حتی اجازه برگزاری کنسرت هم به‌دلیل یک‌سری معذورات در این مکان داده نمی‌شود.
بعضی از هنرمندان بر این باورند در سال‌های اخیر با رشد انبوه آموزشگاه‌های موسیقی و ورود افراد ناکارآمد و غیرمتخصص، حوزه آموزش مغشوش شده است. به نظر شما برگزاری نمایشگاه‌هایی از این دست می‌تواند با در بر گیری ورک‌شاپ و همایش‌هایی در حاشیه این رویداد به واکاوی روند آموزش موسیقی در شرایط فعلی کمک کند؟
به‌طور قطع. این نمایشگاه می‌تواند تمامیت اکوسیستم حوزه موسیقی را از جهات مختلف مورد پوشش قرار دهد. به‌خصوص این‌که فضایی را مهیا می‌کند تا مدیران آموزشگاه‌های برتر کشور که سال‌هاست به کار جدی در این زمینه مشغولند، با مخاطبانی که به دنبال آموزش حرفه‌ای می‌گردند دیدارهایی از نزدیک داشته باشند. اصولا حسن نمایشگاه این است که واسطه‌ها را کنار می‌زند و با برقراری یک ارتباط رو در رو بین مخاطب و مدرسان موسیقی، مسیرهای آکادمیک جدی را پیش‌روی مخاطب قرار می‌دهد. درعین‌حال، هنرمندان شرکت‌کننده در این نمایشگاه می‌توانند ضمن ارائه شناخت و معرفی نسبت به محصولات خود، به عرضه این آثار نیز بپردازند.
نمایشگاه صنعت موسیقی چقدر می‌تواند در پیوند با مردم به شناخت و زوایای موسیقی در هر ژانری بپردازد؟
نکته حائز اهمیت دراین‌باره این است که این نمایشگاه نوپاست، ضمن این‌که ایده ما هم تبدیل آن از یک نمایشگاه صرف به رویدادی جدی در حیطه صنعت موسیقی به‌شمار می‌رود. این‌که من بر روی صنعت موسیقی تاکید می‌کنم به این خاطر است که می‌خواهم محتوا را از اشتغال و کسب‌وکار منفک کنم، چراکه احساس می‌کنم اگر صنعت موسیقی به رشد و شکوفایی نرسد، محتوایی هم تولید نخواهد شد. تلاش ما دراین‌باره این است که نمایشگاه به برندی ملی تبدیل شود و به‌تدریج در دوره‌های آتی، ظرفیت بین‌المللی‌شدن را نیز پیدا کند تا از این رهگذر، کشورهای دیگر هم جذب شده و در این نمایشگاه سهیم شوند. هرچند در شرایط کنونی به‌دلیل شرایط جنگی با محدودیت‌هایی از منظر بین‌المللی مواجهیم. درحالی‌که کشورهای همجوار با الگوبرداری از چنین رویدادی، مشغول برگزارکردن این برنامه‌ها هستند. نمونه آن، کشور ترکیه است که در آذرماه نمایشگاه بین‌المللی موسیقی را در استانبول کلید می‌زند. درحالی‌که ظرفیت گسترده‌ای در کشور ما هم از این منظر وجود دارد و طبعا باید از این فرصت‌ها استفاده کنیم. موسیقی در کشور ما هم به لحاظ قدمت، از پیشینه‌ای طولانی برخوردار است و هم هنرمندان مستعد پیشکسوت و جوان توانسته‌اند تا امروز این میراث ارزشمند را برای نسل‌های بعد به یادگار بگذارند.
سومین نمایشگاه صنعت موسیقی در حالی فعالیت خودش را شروع کرده است که پیش از گفت‌وگو به این مسأله اشاره کردید صرف‌نظر از دیگر اهدافی که برای برگزاری آن در نظر گرفته شده، مسأله توجه به معیشت اهالی موسیقی در بین بوده است. ممکن است دراین باره بیشتر توضیح دهید؟
نمایشگاه موسیقی مثل سایر نمایشگاه‌های تخصصی هم دارای مخاطب خاص است و هم به نوعی مخاطب عام دارد. از آنجا که در طول 9 ماه گذشته به‌واسطه بروز جنگ، حوزه موسیقی بیشترین آسیب را دیده است، همیشه اولین گزینه‌ای که از سبد کالای مردمی کنار گذاشته می‌شود، برخی مباحث فرهنگی ازجمله موسیقی است. برگزاری نمایشگاه از این جهت بستری را فراهم می‌کند تا کسب‌وکار فعالان این عرصه، از تولیدکنندگان و واردکنندگان تا دست‌اندرکاران تجهیزات صوتی و سازگر، مجالی برای فعالیت دوباره پیدا کنند. ما هم مترصد فراهم‌شدن چنین شرایطی بودیم و بعد از پیگیری‌های متعدد، شهرآفتاب را برای برگزاری این رویداد انتخاب کردیم. امیدوارم با همت دست‌اندرکاران، این نمایشگاه بتواند در بهبود معیشت کسب‌وکار فعالان موسیقی تاثیرگذار باشد. و از سوی دیگر، اقشار مختلف جامعه هم بتوانند در این فضا با هنرمندان مختلف ارتباط برقرار کرده و به اهمیت موسیقی بیش از پیش پی ببرند.
معیارتان برای حضور هنرمندان در این نمایشگاه چه بوده است؟
ما هیچ معیار خاص و انحصاری برای حضور شرکت‌کنندگان در این نمایشگاه در نظر نداشته‌ایم. همین که فعالان این حوزه براساس مستندات قانونی، در این نمایشگاه حضور یابند برای‌مان ارزشمند است. به‌خصوص این‌که نمایشگاه می‌تواند حلقه واسط خوبی بین علاقه‌مندان به ژانرهای مختلف موسیقی با مدیران آموزشگاه‌ها و سایت‌های این حیطه باشد. در واقع، گستردگی ظرفیت نمایشگاه، امکان پاسخگویی به نیازهای متنوع جامعه را فراهم می‌آورد.
با توجه به این که دو دوره گذشته این رویداد در برج میلاد برگزار شد، چرا امسال تصمیم گرفتید نمایشگاه را در شهرآفتاب که شاید به لحاظ دسترسی، دشوارتر از باقی مسیرهاست برگزار کنید؟
این مسأله به مخالفت برج میلاد برمی‌گردد. با وجود مذاکرات متعددی که برای برگزاری نمایشگاه در این مکان داشتیم، متولیان برج به این نتیجه رسیدند که چنین مسأله‌ای امکان‌پذیر نیست. البته این مسأله فقط مختص نمایشگاه موسیقی نبوده است، چراکه درحال‌حاضر حتی اجازه برگزاری کنسرت هم به‌دلیل یک‌سری معذورات در این مکان داده نمی‌شود.
بعضی از هنرمندان بر این باورند در سال‌های اخیر با رشد انبوه آموزشگاه‌های موسیقی و ورود افراد ناکارآمد و غیرمتخصص، حوزه آموزش مغشوش شده است. به نظر شما برگزاری نمایشگاه‌هایی از این دست می‌تواند با در بر گیری ورک‌شاپ و همایش‌هایی در حاشیه این رویداد به واکاوی روند آموزش موسیقی در شرایط فعلی کمک کند؟
به‌طور قطع. این نمایشگاه می‌تواند تمامیت اکوسیستم حوزه موسیقی را از جهات مختلف مورد پوشش قرار دهد. به‌خصوص این‌که فضایی را مهیا می‌کند تا مدیران آموزشگاه‌های برتر کشور که سال‌هاست به کار جدی در این زمینه مشغولند، با مخاطبانی که به دنبال آموزش حرفه‌ای می‌گردند دیدارهایی از نزدیک داشته باشند. اصولا حسن نمایشگاه این است که واسطه‌ها را کنار می‌زند و با برقراری یک ارتباط رو در رو بین مخاطب و مدرسان موسیقی، مسیرهای آکادمیک جدی را پیش‌روی مخاطب قرار می‌دهد. درعین‌حال، هنرمندان شرکت‌کننده در این نمایشگاه می‌توانند ضمن ارائه شناخت و معرفی نسبت به محصولات خود، به عرضه این آثار نیز بپردازند.
نمایشگاه صنعت موسیقی چقدر می‌تواند در پیوند با مردم به شناخت و زوایای موسیقی در هر ژانری بپردازد؟
نکته حائز اهمیت دراین‌باره این است که این نمایشگاه نوپاست، ضمن این‌که ایده ما هم تبدیل آن از یک نمایشگاه صرف به رویدادی جدی در حیطه صنعت موسیقی به‌شمار می‌رود. این‌که من بر روی صنعت موسیقی تاکید می‌کنم به این خاطر است که می‌خواهم محتوا را از اشتغال و کسب‌وکار منفک کنم، چراکه احساس می‌کنم اگر صنعت موسیقی به رشد و شکوفایی نرسد، محتوایی هم تولید نخواهد شد. تلاش ما دراین‌باره این است که نمایشگاه به برندی ملی تبدیل شود و به‌تدریج در دوره‌های آتی، ظرفیت بین‌المللی‌شدن را نیز پیدا کند تا از این رهگذر، کشورهای دیگر هم جذب شده و در این نمایشگاه سهیم شوند. هرچند در شرایط کنونی به‌دلیل شرایط جنگی با محدودیت‌هایی از منظر بین‌المللی مواجهیم. درحالی‌که کشورهای همجوار با الگوبرداری از چنین رویدادی، مشغول برگزارکردن این برنامه‌ها هستند. نمونه آن، کشور ترکیه است که در آذرماه نمایشگاه بین‌المللی موسیقی را در استانبول کلید می‌زند. درحالی‌که ظرفیت گسترده‌ای در کشور ما هم از این منظر وجود دارد و طبعا باید از این فرصت‌ها استفاده کنیم. موسیقی در کشور ما هم به لحاظ قدمت، از پیشینه‌ای طولانی برخوردار است و هم هنرمندان مستعد پیشکسوت و جوان توانسته‌اند تا امروز این میراث ارزشمند را برای نسل‌های بعد به یادگار بگذارند.