خلق پول بانکی چگونه اتفاق می‌افتد؟
یکی از معماهای بزرگ علم اقتصاد چگونگی خلق پول توسط بانک‌هاست. در روایت مشهور علم اقتصاد متداول، فرآیند خلق پول بانکی از خلق پول حاکمیتی آغاز می‌شود.
محمد‌امین لنگری - کارشناس مسائل اقتصادی
در این روایت سپرده‌های بانکی به‌عنوان پول قلمداد می‌شود که با ارائه تسهیلات و تبدیل آن به سپرده، حجم سپرده‌ها به‌صورت فزآینده‌ای رشد می‌کند و تنها عامل توقف چرخه سپرده و تسهیلات، الزام بانک‌ها به پرداخت ذخیره قانونی به بانک مرکزی قلمداد می‌شود.
واقعیت آن است که شیوه خلق پول بانکی قبل و بعد از استقرار نظام بانکداری الکترونیک متفاوت است. با استقرار نظام بانکداری الکترونیک و ایجاد امکان انتقال سریع موجودی یک حساب به حساب دیگر و بدون نیاز به مراجعه حضوری به بانک، موجودی هر حساب بانکی در حکم پول نقد است زیرا اشخاص برای رفع نیازهای پولی نیازی به دریافت سپرده و تبدیل آن به اسکناس و تحویل اسکناس به دیگران ندارند. به این ترتیب در دوران بانکداری الکترونیک هر اقدامی که منجر‌به افزایش مقدار سپرده‌های بانکی در حساب اشخاص حقیقی و حقوقی شود، خلق پول محسوب می‌شود در حالی‌که پیش از استقرار نظام بانکداری الکترونیک، نمی‌شد موجودی حساب اشخاص را معادل پول نقد گرفت. در دوران پیش از استقرار بانکداری الکترونیک، بیشتر اشخاص دارای سپرده بانکی به‌علت دشواری و زمان‌بر بودن انتقال موجودی حساب خود به حساب دیگران، ترجیح می‌دادند با مراجعه به بانک و درخواست برداشت از حساب، موجودی حساب خود را به اسکناس یا اسناد کاغذی بانکی فیزیکی و قابل تحویل به دیگران تبدیل کنند و با استفاده از آنها نیازهای پولی خود را رفع کنند.
واقعیت آن است که شیوه خلق پول بانکی قبل و بعد از استقرار نظام بانکداری الکترونیک متفاوت است. با استقرار نظام بانکداری الکترونیک و ایجاد امکان انتقال سریع موجودی یک حساب به حساب دیگر و بدون نیاز به مراجعه حضوری به بانک، موجودی هر حساب بانکی در حکم پول نقد است زیرا اشخاص برای رفع نیازهای پولی نیازی به دریافت سپرده و تبدیل آن به اسکناس و تحویل اسکناس به دیگران ندارند. به این ترتیب در دوران بانکداری الکترونیک هر اقدامی که منجر‌به افزایش مقدار سپرده‌های بانکی در حساب اشخاص حقیقی و حقوقی شود، خلق پول محسوب می‌شود در حالی‌که پیش از استقرار نظام بانکداری الکترونیک، نمی‌شد موجودی حساب اشخاص را معادل پول نقد گرفت. در دوران پیش از استقرار بانکداری الکترونیک، بیشتر اشخاص دارای سپرده بانکی به‌علت دشواری و زمان‌بر بودن انتقال موجودی حساب خود به حساب دیگران، ترجیح می‌دادند با مراجعه به بانک و درخواست برداشت از حساب، موجودی حساب خود را به اسکناس یا اسناد کاغذی بانکی فیزیکی و قابل تحویل به دیگران تبدیل کنند و با استفاده از آنها نیازهای پولی خود را رفع کنند.