نقش رسانه ملی در روایت پیشرفت
جهاد تبیین در مختصات کنونی جامعه، نه یک توصیه مقطعی بلکه ضرورتی حیاتی و بنیادین به‌شمار می‌رود.
مسلم صالحی - عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی
در روزگاری که میدان نبرد به عرصه جنگ روایت‌ها و هجمه گسترده اخبار نادرست تغییر یافته و تحریف افکار عمومی به یکی از ابزارهای اصلی رقابت‌های رسانه‌ای بدل شده، رسانه‌ها بیش از هر زمان دیگری در خط مقدم روشنگری، کشف حقیقت و مقابله با فضاسازی‌های ناصحیح قرار دارند و بار مسئولیتی خطیر را بر دوش می‌کشند.
در امتداد این رسالت، مقوله «روایت پیشرفت» جایگاهی تعیین‌کننده می‌یابد؛ بدین معنا که کامیابی‌ها و ثمرات تلاش کشور در حوزه‌های گوناگون اعم از دستاوردهای علمی، تحولات صنعتی، ظرفیت‌های اقتصادی و گام‌های روبه‌جلو در فناوری باید به شکلی دقیق و واقعی برای جامعه تبیین شود. با این حال، انتقال این پیام زمانی اثرگذار خواهد بود که روایت پیشرفت در چارچوب آمار و ارقام خشک و داده‌های مجرد محصور نماند. این دستاوردها باید به‌گونه‌ای تشریح شوند که پیوند ملموس آنها با سفره و زیست روزمره مردم آشکار و به‌وضوح مشخص شود که این موفقیت‌ها در صحنه عمل چه سهمی در گره‌گشایی از چالش‌ها و حل مسائل اساسی کشور دارند.
مسأله حیاتی در این مسیر آن است که جهاد تبیین هرگز نباید به‌معنای چشم‌پوشی از کاستی‌ها، نادیده گرفتن خلأها یا سکوت در برابر چالش‌های پیش روی مردم تفسیر شود. یک رسانه متعهد، همزمان با معرفی ثمرات پیشرفت وظیفه دارد با شجاعت و رعایت کامل موازین انصاف، معضلات و ناکارآمدی‌ها را نیز شفاف در کانون توجه قرار دهد و مسئولان را نسبت به حوزه وظایف‌شان به پاسخگویی فراخواند. نقد منصفانه و مطالبه‌گری مسئولانه و حرفه‌ای، در تضاد با روایت پیشرفت قرار ندارد بلکه به‌منزله مکمل آن عمل کرده و مسیر را برای اصلاح ساختارها و تحقق پیشرفت واقعی و پایدار هموار می‌سازد.
برای دستیابی به چنین هدفی، شیوه تعامل رسانه‌ها با مخاطب نیز نیازمند بازنگری و توجه ویژه است. رسانه‌ها باید گفتمان، دغدغه‌ها و زبان ارتباطی نسل جوان را به‌درستی بشناسند، از قابلیت‌های ابزارهای نوین و بسترهای تازه ارتباطی به کمال بهره بگیرند و با اتکا به داده‌های مستند، متقن و باورپذیر، سرمایه اجتماعی و اعتماد مخاطب را تحکیم بخشند.
در نهایت، امیدآفرینی اصیل و ماندگار جز از مجرای صداقت و راستی با جامعه محقق نمی‌شود. اگر هدف‌گذاری ما اثرگذاری واقعی جهاد تبیین است، چاره‌ای نیست جز آن‌که در کنار نمایش جلوه‌های موفقیت، دشواری‌ها و مشکلات جامعه نیز صادقانه به‌رسمیت شناخته شوند و رویکردها به‌سوی هم‌اندیشی برای یافتن راه‌حل‌های عملی معطوف گردد. رسانه‌ای که قادر باشد از یک‌سو تصویرگر درست پیشرفت‌ها باشد و از سوی دیگر پژواک واقعی مطالبات و دغدغه‌های مردم بماند، نقشی بی‌بدیل در بازسازی و ارتقای اعتماد عمومی و پی‌ریزی آینده‌ای روشن‌تر برای کشور بر‌عهده خواهد داشت.
در امتداد این رسالت، مقوله «روایت پیشرفت» جایگاهی تعیین‌کننده می‌یابد؛ بدین معنا که کامیابی‌ها و ثمرات تلاش کشور در حوزه‌های گوناگون اعم از دستاوردهای علمی، تحولات صنعتی، ظرفیت‌های اقتصادی و گام‌های روبه‌جلو در فناوری باید به شکلی دقیق و واقعی برای جامعه تبیین شود. با این حال، انتقال این پیام زمانی اثرگذار خواهد بود که روایت پیشرفت در چارچوب آمار و ارقام خشک و داده‌های مجرد محصور نماند. این دستاوردها باید به‌گونه‌ای تشریح شوند که پیوند ملموس آنها با سفره و زیست روزمره مردم آشکار و به‌وضوح مشخص شود که این موفقیت‌ها در صحنه عمل چه سهمی در گره‌گشایی از چالش‌ها و حل مسائل اساسی کشور دارند.
مسأله حیاتی در این مسیر آن است که جهاد تبیین هرگز نباید به‌معنای چشم‌پوشی از کاستی‌ها، نادیده گرفتن خلأها یا سکوت در برابر چالش‌های پیش روی مردم تفسیر شود. یک رسانه متعهد، همزمان با معرفی ثمرات پیشرفت وظیفه دارد با شجاعت و رعایت کامل موازین انصاف، معضلات و ناکارآمدی‌ها را نیز شفاف در کانون توجه قرار دهد و مسئولان را نسبت به حوزه وظایف‌شان به پاسخگویی فراخواند. نقد منصفانه و مطالبه‌گری مسئولانه و حرفه‌ای، در تضاد با روایت پیشرفت قرار ندارد بلکه به‌منزله مکمل آن عمل کرده و مسیر را برای اصلاح ساختارها و تحقق پیشرفت واقعی و پایدار هموار می‌سازد.
برای دستیابی به چنین هدفی، شیوه تعامل رسانه‌ها با مخاطب نیز نیازمند بازنگری و توجه ویژه است. رسانه‌ها باید گفتمان، دغدغه‌ها و زبان ارتباطی نسل جوان را به‌درستی بشناسند، از قابلیت‌های ابزارهای نوین و بسترهای تازه ارتباطی به کمال بهره بگیرند و با اتکا به داده‌های مستند، متقن و باورپذیر، سرمایه اجتماعی و اعتماد مخاطب را تحکیم بخشند.
در نهایت، امیدآفرینی اصیل و ماندگار جز از مجرای صداقت و راستی با جامعه محقق نمی‌شود. اگر هدف‌گذاری ما اثرگذاری واقعی جهاد تبیین است، چاره‌ای نیست جز آن‌که در کنار نمایش جلوه‌های موفقیت، دشواری‌ها و مشکلات جامعه نیز صادقانه به‌رسمیت شناخته شوند و رویکردها به‌سوی هم‌اندیشی برای یافتن راه‌حل‌های عملی معطوف گردد. رسانه‌ای که قادر باشد از یک‌سو تصویرگر درست پیشرفت‌ها باشد و از سوی دیگر پژواک واقعی مطالبات و دغدغه‌های مردم بماند، نقشی بی‌بدیل در بازسازی و ارتقای اعتماد عمومی و پی‌ریزی آینده‌ای روشن‌تر برای کشور بر‌عهده خواهد داشت.