ناترازی گاز؛ ضرورت اصلاح الگوی مصرف و تنوع‌بخشی سبد انرژی
یکی از مشکلات ساختاری در بخش انرژی کشور، وابستگی گسترده صنایع، نیروگاه‌ها و بخش خانگی به گاز طبیعی است.
عبدالحسین همتی - عضو کمیسیون انرژی مجلس
در حالی که بسیاری از کشورها با استفاده از ترکیبی از منابع انرژی، از جمله برق، انرژی‌های تجدیدپذیر و سوخت‌های مختلف، وابستگی خود را به یک منبع مشخص کاهش داده‌اند در ایران بخش عمده نیروگاه‌ها حرارتی هستند و سهم قابل توجهی از آنها با گاز کار می‌کنند. چنین ساختاری در زمان اوج مصرف، فشار مضاعفی بر شبکه گاز وارد می‌کند و دولت را ناچار می‌سازد برای تامین نیاز بخش خانگی، محدودیت‌هایی برای صنایع اعمال کند یا سراغ سوخت‌های جایگزین برود. با نزدیک شدن به فصل سرما، اولویت اصلی سیاستگذاری گاز باید تامین پایدار نیاز بخش خانگی باشد. با این حال، حفظ این اولویت نباید به‌معنای پذیرفتن محدودیت‌های مکرر برای صنایع و کاهش تولید باشد. در سال‌های گذشته، هنگام افزایش مصرف خانگی، بخشی از صنایع پتروشیمی، فولاد و سیمان با محدودیت گاز مواجه شده و نیروگاه‌ها نیز در مواردی به استفاده از سوخت دوم روی آورده‌اند. تداوم این وضعیت، هزینه تولید را افزایش می‌دهد و می‌تواند بر فعالیت اقتصادی و تامین برق نیز اثر بگذارد. با توجه به شرایط جنگی و آسیب‌های وارد شده به ظرفیت تولید گاز کشور، احتمال تشدید ناترازی در زمستان پیش رو وجود دارد. از همین رو نمی‌توان تنها به افزایش تولید یا استفاده از سوخت جایگزین اتکا کرد. مجموعه‌ای از راهکارها باید به‌صورت همزمان اجرا شود؛ از جمله تسریع در بازسازی ظرفیت‌های آسیب‌دیده، فعال‌سازی دیپلماسی گازی، مدیریت مصرف خانگی و آماده‌سازی نیروگاه‌ها برای استفاده از سوخت جایگزین در مواقع ضروری. در این میان، نقش مردم در کاهش مصرف اهمیت ویژه‌ای دارد. کاهش ۲۰درصدی مصرف انرژی در بخش خانگی، در صورت تحقق گسترده می‌تواند بخشی از کمبود ناشی از کاهش ظرفیت تولید را جبران کند. استفاده از وسایل گرمایشی کم‌مصرف، عایق‌بندی پنجره‌ها و جلوگیری از اتلاف حرارت در ساختمان‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند بدون ایجاد اختلال جدی در آسایش خانوارها، مصرف گاز را کاهش دهد.