جنگ چطور باعث باخت ترامپ شد؟
انتخابات میاندورهای آمریکا بهطور طبیعی نوعی ارزیابی عملکرد دوساله رئیسجمهور مستقر و دستگاه اجرایی این کشور است. بنابراین، هنگامی که حزب حاکم در این انتخابات با کاهش آرا یا از دست دادن اکثریت مواجه میشود، میتوان آن را نشانهای از نارضایتی بخشی از جامعه آمریکا از عملکرد رئیسجمهور و مجموعه دستگاه حاکم دانست.
جهانبخش ایزدی | استاد دانشگاه
نکته دوم این است که با نگاهی به حدود یک قرن تاریخ انتخابات میاندورهای آمریکا درمییابیم که معمولا نتایج این انتخابات به سود حزب مستقر در کاخ سفید نبوده است.اما پرسش مهمتر این است که چه متغیرهایی در این دوره مشخص از انتخابات نقش داشتهاند. در حوزه اقتصادی، نرخ تورم آمریکا پیش از جنگ حدود 2/4درصد بود و اکنون به 3/7 درصد رسیده است. این ارقام در مقایسه با بسیاری از اقتصادهای دیگر چندان بالا نیست، اما ممکن است همین میزان تورم نیز برای جامعه آمریکا قابل تحمل نباشد. برای ارزیابی دقیقتر اثرگذاری این متغیر، باید به شاخصهای اقتصادی و میزان تأثیر آنها بر زندگی روزمره شهروندان توجه کرد.در کنار مسائل اقتصادی، موضوع جنگ و سیاستهای دولت ترامپ در قبال جمهوری اسلامی ایران نیز یکی از متغیرهای مؤثر در رفتار انتخاباتی مردم آمریکا بوده است. برخی نظرسنجیها حتی نشان دادهاند که تا ۶۴ درصد از پاسخدهندگان، این موضوع را در تصمیم انتخاباتی خود مؤثر میدانستهاند. تردیدی نیست که بخش زیادی از جامعه آمریکا از جنگ و پیامدهای آن ناراضی بودهاند. خود ترامپ نیز در موضعگیری پس از شکست انتخاباتی حزب جمهوریخواه به نارضایتی بخشی از جامعه آمریکا از جنگ و تبعات آن اذعان کرد. بنابراین، نباید نتیجه انتخابات را صرفا به یک متغیر محدود ساخت؛ بلکه مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و سیاست خارجی در شکلگیری آن نقش داشتهاند.اما درباره تأثیر این نتیجه انتخاباتی بر رفتار ترامپ و امکان مهار سیاستهای او، باید به ساختار سیاسی و حقوقی آمریکا توجه کرد. کنگره از چند ابزار برای ایجاد محدودیت در برابر رئیسجمهور برخوردار است؛ هرچند این ابزارها لزوما به معنای امکان مهار کامل او نیستند.نخستین ابزار، بودجه است. کنگره میتواند از طریق اختیارات بودجهای خود، محدودیتهایی ایجاد و در تأمین منابع مالی برخی سیاستها و برنامههای دولت مانعتراشی کند. این مسأله میتواند در حوزههای مختلف، ازجمله سیاست خارجی و رویکردهای نظامی ترامپ، برای دولت محدودیتهایی به وجود آورد.
ابزار دوم، استیضاح رئیسجمهور است که در شرایط فعلی چندان در دسترس به نظر نمیرسد. ابزار سوم نیز تصویب قوانین و قطعنامههایی است که میتوانند اختیارات رئیسجمهور را در برخی حوزهها، بهویژه در زمینه جنگ و منازعات بینالمللی، محدود کنند.بااینحال، دموکراتها از اکثریت قاطع برخوردار نیستند و فاصله عددی کرسیهای دو حزب نیز چندان زیاد نیست.