نگاهی به جشنواره فیلم لندن و حضور «ناسینمای روزمینی» در آن
فیلمی که نه هنر داشت نه مشتری
با سر و صدا و قیل و قال بسیار گفت که فیلم به اصطلاح زیرزمینی ساخته و به جشنواره BFI فیلم لندن فرستاده و گفت آن را برای مردم و کشته‌شدگان دی‌ماه 1404 ساخته و به آنها تقدیم کرده است؛ فیلمی که فیلمنامه‌اش در شورای پروانه ساخت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تصویب شد و مجوز گرفت و خیلی هم روزمینی ساخته شد! فیلمی در ستایش از خودش و «دو تا و نصفی» شبه‌فیلمی که ساخته و در آن ادعا کرده که اگر مانعش نمی‌شدند و فیلم‌هایش را توقیف نمی‌کردند، همه جوایز جشنواره‌های جهانی و حتی اسکار را هم درو می‌کرد که البته هیچ‌کدام توقیف نشد و همگی، هم در جشنواره فیلم فجر اکران شده و هم به نمایش عمومی درآمدند.
سعید مستغاثی | مستندساز و کارشناس سینما
وقتی شنیدم که گفته فیلمش را زیرزمینی ساخته یعنی بدون هیچ مانع و رادعی و بدون هیچ‌گونه جرح و تعدیلی و به اصطلاح سانسور نشده و با دست گشاده و فراغ بال، همه آنچه خواسته جلوی دوربین برده و نه تنها دولت و وزارت ارشاد و... بلکه حتی مخملباف و مرحوم کیارستمی هم جلویش را نگرفتند! یقین کردم که این بار دیگر از همین جشنواره لندن شروع کرده و جوایز را درو کرده و بعد دیگر جشنواره‌ها را هم یکی‌یکی درخواهد نوردید تا بالاخره در 14 مارس 2027 (23 اسفند 1405) به آرزوهایش دست یافته و برای دریافت اسکارهای بهترین فیلم، کارگردانی و فیلمنامه و همچنین بهترین فیلم بین‌المللی، روی صحنه دالبی تئاتر لس‌آنجلس می‌رود و حتما چهار نطق جداگانه تنظیم و جوایزش را به کشته‌شدگان مورد نظرش تقدیم خواهد کرد!
در میان برنده‌ها که نبود!
اما جشنواره لندن به پایان رسید و خبری از جوایز فیلم «نفرین توقیف» نشد! و اعلام شد در بخش اصلی مسابقه، فیلم «امپراتوری» ساخته سرگئی لوزنیتسا جایزه اول را دریافت کرده. گفتم شاید بی‌عدالتی کرده‌اند و جوایز بعدی را به این فیلم شاهکار جناب اعظم داده‌اند! اما دیدم جایزه ساترلند در بخش مسابقه فیلم‌های اول به فیلم «5 معبد تا بهشت»، جایزه گریسون در بخش آثار مستند به فیلم «سرزمین کنسرت» رسیده و در بخش فیلم‌های کوتاه فیلم «امان» به‌عنوان بهترین اعلام شد. جایزه تماشاگران (یکی از مهم‌ترین جوایز جشنواره) نیز به فیلم «لا بولا نگرا» یا
«توپ سیاه» ساخته خاویر آمبروسی و خاویر کالوو رسید که گویا نماینده اسپانیا در اسکار است؛ فیلمی که جایزه اصلی جشنواره تورنتو یعنی جایزه تماشاگران آن فستیوال را هم برد. گفتم شاید داوران و مردم این فیلم برجسته و شاهکار قرن را متوجه نشدند ولی حتما منتقدان آن را فهمیده و جایزه‌های خودشان را یکپارچه نثار آن کرده‌اند. اما خیر چنین موضوعی نیز در میان نبود!
کجای جشنواره بود؟!
به وب‌سایت جشنواره BFI فیلم لندن مراجعه کردم و بخش‌های مختلف آن را از نظر گذراندم؛ بخش مسابقه اصلی شامل 10 فیلم که نام نفرین توقیف در میان آنها نبود، بخش مسابقه اولین‌ها شامل 10 فیلم که در میان آنها هم نبود، طبعا در بخش مسابقه فیلم‌های مستند و کوتاه هم چنین نامی نباید به چشم بخورد که البته برای اطمینان خاطر گفتم دنیا را چه دیدی شاید فیلم را برای دیده نشدن، شوت کرده‌اند در این بخش‌ها! (بالاخره توطئه علیه این جناب که فقط منحصر به ایران و سازمان سینمایی و خانه سینما و مخملباف و کیارستمی و... نبوده!) اما خیر نبود که نبود! رفتم سراغ بخش‌های دیگر؛ بخش نمایش‌های ویژه شش فیلم داشت ولی نفرین توقیف در میان‌شان نبود، بخش «گالا» شامل 16 فیلم بدون نفرین توقیف! در بخش کوتاه‌ها با 13 فیلم مختلف و بخش «توسعه‌یافته‌ها» با پنج فیلم هم نبود! بخش دیگری به نام «مسیرهای تماتیک» هم در جشنواره وجود داشت که خود شامل 18 بخش می‌شد؛ عشق، مناظره، شهامت، حادثه، سفر، فرقه، خلق کردن، کوتاه‌ها، تجربه، خانواده، آرشیو، انیمیشن، مستند، گسترش‌یافته، ال‌جی‌بی‌تی‌کیو، سریال‌ها، عناوین انگلیسی و بالاخره خنده. باور بفرمایید همه این بخش‌ها را کاویدم که در هرکدام به‌طور متوسط 15 - 10 فیلم به چشم می‌خورد اما در هیچ‌کدام نشانی از فیلم یاد شده ندیدم... تا جایی که فکر نمی‌کردم و اصلا نمی‌خواستم سراغش بروم یعنی بخش خنده! بله در این بخش بالاخره نام فیلم نفرین توقیف را مشاهده کردم!
جایی در زیر پونز!
یعنی در‌مجموع 251 عنوان اثر هفتادمین جشنواره BFI فیلم لندن (169 فیلم، آثار بلند سینمایی بود) که در 25 بخش جا داده شدند، فیلم نفرین توقیف در پرت‌ترین بخش حضور داشت (مثل زیر پونز نقشه‌های دیواری!) که حتی کوچک‌ترین یادداشت و نقد و نوشته و اظهارنظری درباره آن به‌جز تبلیغات گل‌درشت VOA و اینترنشنال و بی‌بی‌سی فارسی و رادیو فردا و سخن کوتاهی از محمد حقیقت که خیلی در پرده درباره‌اش صحبت کرد، مطلبی ندیدم و نخواندم. ای دل غافل! یعنی آن چیزی که نامش را فیلم گذاشته، قابلیت نداشت حتی اسمی از آن در سراسر جشنواره BFI لندن بیاید؛ جشنواره‌ای که در واقع یکی از 73 جشنواره سینمایی و فیلم است که هر سال در شهر لندن برگزار می‌‌شود! واقعا به‌رغم همه ادعای زیرزمینی بودن و تبلیغات سرسام‌آور و سروصدا و... یعنی این‌قدر این فیلم ضد سینما بوده که (مثل اغلب آثار به اصطلاح زیرزمینی) حتی نتوانستند درست تحویلش بگیرند و مانند یک سرراهی با آن برخورد کردند؟!
در میان برنده‌ها که نبود!
اما جشنواره لندن به پایان رسید و خبری از جوایز فیلم «نفرین توقیف» نشد! و اعلام شد در بخش اصلی مسابقه، فیلم «امپراتوری» ساخته سرگئی لوزنیتسا جایزه اول را دریافت کرده. گفتم شاید بی‌عدالتی کرده‌اند و جوایز بعدی را به این فیلم شاهکار جناب اعظم داده‌اند! اما دیدم جایزه ساترلند در بخش مسابقه فیلم‌های اول به فیلم «5 معبد تا بهشت»، جایزه گریسون در بخش آثار مستند به فیلم «سرزمین کنسرت» رسیده و در بخش فیلم‌های کوتاه فیلم «امان» به‌عنوان بهترین اعلام شد. جایزه تماشاگران (یکی از مهم‌ترین جوایز جشنواره) نیز به فیلم «لا بولا نگرا» یا
«توپ سیاه» ساخته خاویر آمبروسی و خاویر کالوو رسید که گویا نماینده اسپانیا در اسکار است؛ فیلمی که جایزه اصلی جشنواره تورنتو یعنی جایزه تماشاگران آن فستیوال را هم برد. گفتم شاید داوران و مردم این فیلم برجسته و شاهکار قرن را متوجه نشدند ولی حتما منتقدان آن را فهمیده و جایزه‌های خودشان را یکپارچه نثار آن کرده‌اند. اما خیر چنین موضوعی نیز در میان نبود!
کجای جشنواره بود؟!
به وب‌سایت جشنواره BFI فیلم لندن مراجعه کردم و بخش‌های مختلف آن را از نظر گذراندم؛ بخش مسابقه اصلی شامل 10 فیلم که نام نفرین توقیف در میان آنها نبود، بخش مسابقه اولین‌ها شامل 10 فیلم که در میان آنها هم نبود، طبعا در بخش مسابقه فیلم‌های مستند و کوتاه هم چنین نامی نباید به چشم بخورد که البته برای اطمینان خاطر گفتم دنیا را چه دیدی شاید فیلم را برای دیده نشدن، شوت کرده‌اند در این بخش‌ها! (بالاخره توطئه علیه این جناب که فقط منحصر به ایران و سازمان سینمایی و خانه سینما و مخملباف و کیارستمی و... نبوده!) اما خیر نبود که نبود! رفتم سراغ بخش‌های دیگر؛ بخش نمایش‌های ویژه شش فیلم داشت ولی نفرین توقیف در میان‌شان نبود، بخش «گالا» شامل 16 فیلم بدون نفرین توقیف! در بخش کوتاه‌ها با 13 فیلم مختلف و بخش «توسعه‌یافته‌ها» با پنج فیلم هم نبود! بخش دیگری به نام «مسیرهای تماتیک» هم در جشنواره وجود داشت که خود شامل 18 بخش می‌شد؛ عشق، مناظره، شهامت، حادثه، سفر، فرقه، خلق کردن، کوتاه‌ها، تجربه، خانواده، آرشیو، انیمیشن، مستند، گسترش‌یافته، ال‌جی‌بی‌تی‌کیو، سریال‌ها، عناوین انگلیسی و بالاخره خنده. باور بفرمایید همه این بخش‌ها را کاویدم که در هرکدام به‌طور متوسط 15 - 10 فیلم به چشم می‌خورد اما در هیچ‌کدام نشانی از فیلم یاد شده ندیدم... تا جایی که فکر نمی‌کردم و اصلا نمی‌خواستم سراغش بروم یعنی بخش خنده! بله در این بخش بالاخره نام فیلم نفرین توقیف را مشاهده کردم!
جایی در زیر پونز!
یعنی در‌مجموع 251 عنوان اثر هفتادمین جشنواره BFI فیلم لندن (169 فیلم، آثار بلند سینمایی بود) که در 25 بخش جا داده شدند، فیلم نفرین توقیف در پرت‌ترین بخش حضور داشت (مثل زیر پونز نقشه‌های دیواری!) که حتی کوچک‌ترین یادداشت و نقد و نوشته و اظهارنظری درباره آن به‌جز تبلیغات گل‌درشت VOA و اینترنشنال و بی‌بی‌سی فارسی و رادیو فردا و سخن کوتاهی از محمد حقیقت که خیلی در پرده درباره‌اش صحبت کرد، مطلبی ندیدم و نخواندم. ای دل غافل! یعنی آن چیزی که نامش را فیلم گذاشته، قابلیت نداشت حتی اسمی از آن در سراسر جشنواره BFI لندن بیاید؛ جشنواره‌ای که در واقع یکی از 73 جشنواره سینمایی و فیلم است که هر سال در شهر لندن برگزار می‌‌شود! واقعا به‌رغم همه ادعای زیرزمینی بودن و تبلیغات سرسام‌آور و سروصدا و... یعنی این‌قدر این فیلم ضد سینما بوده که (مثل اغلب آثار به اصطلاح زیرزمینی) حتی نتوانستند درست تحویلش بگیرند و مانند یک سرراهی با آن برخورد کردند؟!