خطر عدول از ادبیات رهبری
نکته بسیار کلیدی در بیانیه ۱۳ آبان مقام معظم رهبری این است که با دادن امتیاز، دشمنی آمریکا با ایران کاهش پیدا نمی‌کند. سال‌ها تجربه ما و البته سایر ملل دنیا مؤید این گزاره است اما به طور مشخص ایران چند بار به آمریکایی‌ها امتیازاتی داد که بارزترین نمونه آن، برجام بود اما همان دولت اوباما به‌عنوان امضا کننده برجام هم به‌درستی آن را اجرا نکرد. براساس گزارش‌هایی که وزارت خارجه دولت آقای روحانی به مجلس ارائه می‌کرد، آمریکایی‌ها برجام را اجرا نکرده بودند. سپس ترامپ آمد و از برجام خارج شد. دموکرات‌ها دوباره به قدرت بازگشتند و بر خلاف تصور بسیاری به برجام بازنگشتند. ترامپ دوباره به قدرت رسید و در نهایت جنگ اتفاق افتاد.
دکتر فواد ایزدی | کارشناس ارشد مسائل آمریکا
پیش از جنگ ۱۲روزه، به گفته وزیر خارجه عمان، ایرانی‌ها حاضر بودند امتیازهای بسیار گسترده‌ای بدهند اما طرف مقابل آمادگی رسیدن به توافق را نداشت. همین تفاهم‌نامه اسلام‌آباد نیز نمونه دیگری از این مسأله است. ایران در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد پذیرفته بود اورانیوم غنی‌شده خود را دست‌کم رقیق کند؛ این نیز امتیاز قابل‌توجهی بود. اکنون شاهدیم اندیشکده آمریکایی اسپانسر گزارشی منتشر کرده که نویسنده آن در مقاله‌ای طولانی و با ارائه شواهد متعدد نشان می‌دهد تفاهم‌نامه از ابتدا هم قرار نبوده اجرا شود و صرفا ابزاری برای عملیات فریب بوده است. بنابراین، وقتی درباره مذاکره در موارد گذشته صحبت می‌کنیم، باید توجه داشته باشیم که این اتفاق یک بار، دو بار، سه بار یا چهار بار تکرار شده است. وقتی تجربه‌ای در این سطح تکرار می‌شود و ما باز هم از آن درس نمی‌گیریم، متأسفانه جز خسران نباید انتظار داشته باشیم.
نکته‌ای که در پیام ۱۳ آبان مورد تأکید قرار گرفت، این بود که امتیاز دادن موجب کاهش دشمنی آمریکا نمی‌شود. اگر این نکته را در کنار این واقعیت قرار دهیم که امتیاز دادن، طرف مقابل را به زیاده‌خواهی بیشتر تشویق می‌کند، به نتیجه مهمی می‌رسیم. مذاکره یعنی بده‌بستان؛ یعنی امتیاز دادن و امتیاز گرفتن اما اگر شما با دولتی مواجه باشید که امتیاز دادن به آن نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه طرف مقابل را به زیاده‌خواهی بیشتر وامی‌دارد، اصولا گزینه دیپلماسی نباید گزینه اصلی کشوری باشد که مورد حمله قرار گرفته است. این مسأله را نیز در دیدار رهبری مطرح کرده بودند: باید از ابزارهای اقتصادی استفاده کرد و هزینه اقتصادی طرف مقابل را بالا برد. این به معنای به‌روز کردن بانک اهداف و هدف قرار دادن مراکز و منابع مالی و غیرمالی، بدون محدودیت جغرافیایی است؛ موضوعی که در صحبت‌های سردار رضایی نیز به آن اشاره شده بود. این اقدامات باید دسترسی طرف مقابل به منابع و امکاناتش را با محدودیت مواجه کند.
این مسأله نیز از جمله مواردی است که در فرمایشات رهبر شهید ما مورد تأکید قرار گرفته بود: باید کاری کرد که آنها از ادامه سیاست‌های خصمانه خود علیه ایران مأیوس شوند.
نکته‌ای که در پیام ۱۳ آبان مورد تأکید قرار گرفت، این بود که امتیاز دادن موجب کاهش دشمنی آمریکا نمی‌شود. اگر این نکته را در کنار این واقعیت قرار دهیم که امتیاز دادن، طرف مقابل را به زیاده‌خواهی بیشتر تشویق می‌کند، به نتیجه مهمی می‌رسیم. مذاکره یعنی بده‌بستان؛ یعنی امتیاز دادن و امتیاز گرفتن اما اگر شما با دولتی مواجه باشید که امتیاز دادن به آن نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه طرف مقابل را به زیاده‌خواهی بیشتر وامی‌دارد، اصولا گزینه دیپلماسی نباید گزینه اصلی کشوری باشد که مورد حمله قرار گرفته است. این مسأله را نیز در دیدار رهبری مطرح کرده بودند: باید از ابزارهای اقتصادی استفاده کرد و هزینه اقتصادی طرف مقابل را بالا برد. این به معنای به‌روز کردن بانک اهداف و هدف قرار دادن مراکز و منابع مالی و غیرمالی، بدون محدودیت جغرافیایی است؛ موضوعی که در صحبت‌های سردار رضایی نیز به آن اشاره شده بود. این اقدامات باید دسترسی طرف مقابل به منابع و امکاناتش را با محدودیت مواجه کند.
این مسأله نیز از جمله مواردی است که در فرمایشات رهبر شهید ما مورد تأکید قرار گرفته بود: باید کاری کرد که آنها از ادامه سیاست‌های خصمانه خود علیه ایران مأیوس شوند.