گزارش «تپش» از حوادث تلخ گازگرفتگی که این روزها قربانی میگیرد
جولان قاتل نامرئی در سرما
مرگ خاموش با گاز دیاکسید کربن همچنان در کمین مردم است؛ حوادثی که با وجود هشدارهای متعدد بارها تکرار میشود و در این میان، عدهای جان خود را از دست میدهند و برخی دیگر تا یکقدمی مرگ پیش میروند، اما نجات پیدا میکنند. بر اساس آمارهای سازمان پزشکی قانونی کشور، در سال گذشته ۸۳۰ نفر براثر مسمومیت با گاز منوکسید کربن جان خود را از دست دادند که از این تعداد ۵۵۶ فوتی، تنها مربوط به نیمه دوم سال است.
لیلا حسین زاده | گروه حوادث
۶۷ درصد از کل تلفات گازگرفتگی سال گذشته در نیمه دوم سال ثبت شده است؛ بهطوریکه بهمن با ۱۴۹ فوتی، بیشترین آمار جانباختگان را به خود اختصاص داده است. بر اساس این گزارش، آمار مسمومیت با گاز منوکسید کربن در ششماهه دوم سال گذشته در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن کاهش 10/6درصدی را نشان میدهد. کاهش آمار تلفات مسمومیت با گاز در نیمه دوم سال گذشته در حالی ثبت شده که در پنجماهه اول امسال با افزایش این آمار مواجه بودهایم. در این پنج ماه، ۲۶۱ نفر براثر گازگرفتگی جان خود را از دست دادند که نسبت به مدت مشابه سال قبل 2/5درصد افزایش یافته است.
براساس اعلام این سازمان و در سال گذشته، بیشترین تلفات مسمومیت با گاز منوکسید کربن به ترتیب در استانهای تهران با ۱۲۷، خراسانرضوی با ۵۹ و اصفهان با ۵۸ فوتی و کمترین آن در استانهای هرمزگان و سیستانوبلوچستان هرکدام با چهار، ایلام با پنج و قم و کهگیلویهوبویراحمد هرکدام با شش فوتی ثبت شده است.مرگومیرهای ناشی از گاز مونوکسید کربن آنچنان روند صعودی دارد که چند روز پیش، سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور با هشدار درباره افزایش حوادث مسمومیت با گاز منوکسید کربن گفت: در سالجاری و در همین بازه زمانی دو الی سه هفته اخیر نیز با وجود اینکه هنوز سامانههای بارشی و سرمای استخوانسوز زمستان نرسیده، ۱۶۷ مورد مسمومیت ثبت شده که متاسفانه هشت نفر به همین دلیل فوت کردهاند.
تداوم مرگومیرها با گاز بیرنگ و بو
در تازهترین مرگومیرهای ناشی از مونوکسید کربن، یک پدر و پسر 48 و 18ساله در میدان هفتباغ کرمان قربانی این گاز خطرناک شدند. این حادثه 10 آبانماه امسال در حالی رخ داد که یک گزارش مبنی بر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در اختیار اورژانس قرار گرفت، اما امدادگران پس از حضور در محل با پیکر بیجان پدر و پسر مواجه شدند که براثر انتشار گاز منوکسید کربن ناشی از سوختن زغال جان خود را از دست داده بودند.
23 مهر ماه سال 1405 نیز سخنگوی سازمان آتشنشانی مشهد از مرگ چهار عضو یک خانواده در بلوار رسالت مشهد خبر داد. قربانیان شامل پدر و مادر و دو فرزند بودند. با اعلام خبر، بلافاصله نیروهای عملیاتی ایستگاه ۴۵، اورژانس و پلیس نیز در محل حادثه حاضر شدند. با حضور عوامل امدادی در محل مشخص شد که هر چهار نفر از اعضای این خانواده شامل پدر و مادر و دو کودک چهار و هشتساله بر اثر گازگرفتگی جان خود را از دست دادهاند. براساس بررسیهای اولیه، علت این حادثه عدم جانمایی صحیح آبگرمکن و نشت گاز بوده است.
ششم آبانماه سال 1405 نیز فرمانده انتظامی مشهد از مرگ دختری جوان و مردی 36ساله براثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در دو حادثه جداگانه خبر داد. به گفته حسینعلیزاده، پس از حضور ماموران و نیروهای امدادی در محل، پیکر جانباختگان با هماهنگی مرجع قضایی به پزشکی قانونی منتقل شد.
۱۷ آبان نیز یک زوج سالمند در مشهد بر اثر گازگرفتگی جان خود را از دست دادند. این حادثه ساعت ۱۶ در محدوده حر ۴۸ به مرکز فرماندهی آتشنشانی اعلام شد و در پی آن، آتشنشانان به محل اعزام شدند. با حضور نیروهای عملیاتی، مشخص شد زن و شوهری حدودا ۷۰ ساله دچار مسمومیت با گاز مونوکسید کربن شدهاند و هر دو جان باختهاند.
گازگرفتگی را با علائم آنفلوآنزا و سرماخوردگی اشتباه نگیرید
سخنگوی وزارت بهداشت با بیان اینکه علائم مسمومیت با گاز مونوکسید کربن به علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا شباهت دارد، گفت: این نوع مسمومیت علاوه بر عوارض کوتاهمدتی مانند سرگیجه و بیحالی، در بلندمدت میتواند به کاهش سطح هوشیاری، ضعف مداوم و بیحوصلگی منجر شود.
مجتبی خالدی گفت: با سرد شدن هوا، میزان مسمومیت با گاز مونوکسید کربن بهدلیل استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد یا بیدقتی در نصب آنها افزایش مییابد. این گاز بدون رنگ، بو و طعم بوده و تشخیص آن دشوار است. از آنجا که قدرت اتصال آن به هموگلوبین خون بالاست، مسمومیت با آن بهسرعت رخ میدهد.
وی ادامه داد: علائم مسمومیت با گاز مونوکسید کربن گاهی با سرماخوردگی و حتی آنفلوآنزا اشتباه گرفته میشود. سردرد، سرگیجه، ضعف و بیحالی از علائم اصلی گازگرفتگی است که به نشانههای این بیماریها شباهت دارد. در صورت بروز مسمومیت با این گاز، ابتدا باید وسایل گرمایشی را خاموش کرد، پنجرهها را گشود، فرد مسموم را از محیط خارج ساخت و سپس با اورژانس تماس گرفت.
خالدی با تأکید بر اینکه مسمومیت با مونوکسید کربن عموما در کارگاهها، خانهها و اقامتگاههای شبانهروزی رخ میدهد، بیان کرد: در چنین شرایطی ممکن است شمار افراد مسموم نیز زیاد باشد. خارج کردن افراد مسموم از محیط سربسته ضروری است؛ زیرا ماندن در آن فضا احتمال زنده ماندن را کاهش میدهد.
وی کاهش سطح هوشیاری را از عوارض مسمومیت با گاز مونوکسید کربن دانست و تصریح کرد: تشخیص قطعی بهبودی پس از مسمومیت با این گاز تنها از سوی پزشک امکانپذیر است. این نوع مسمومیت علاوه بر عوارض کوتاهمدت مانند سرگیجه و بیحالی، در بلندمدت عوارضی همچون کاهش سطح هوشیاری، ضعف مداوم و بیحوصلگی را به دنبال دارد.