گفت‌وگو با دكتر مجید ولی‌زاده، فوق‌تخصص غدد و متابولیسم
نه به دیابت!
چه عواملی فرد را در معرض خطر دیابت قرار می‌دهند؟
افزایش سن كه غیرقابل تغییر است، سن بالای 40 سال را شامل می‌شود. وراثت عامل دیگری است كه اگر درخانواده، پدر، مادر یا خواهر و برادر مبتلا باشند، فرد در معرض خطر است. افزایش فشارخون، چربی خون و تنبلی تخمدان یا بیماری تخمدان پلی‌كیستیك، دیابت بارداری، اضافه وزن و كم‌تحركی از عوامل خطر بیماری دیابت نوع 2 محسوب می‌شوند. شاخص توده بدنی بالای 25، دور كمر بالای 90 سانتی‌متر و مصرف غذای پركا لری می‌تواند فرد را در معرض بیماری دیابت قرار دهد.
عوامل خطردیابت نوع 2 تا چه حدی تحت كنترل ما هستند؟
70-60 درصد این عوامل تحت كنترل ما هستند به شرطی كه فرد وزن خود را متعادل نگه دارد. اگر زندگی كم‌تحرك دارد، آن را تغییر بدهد. زندگی شهری، ما را به طور غیرمستقیم در معرض كم‌تحركی قرار میدهد. با تغذیه سالم مانع اضافه‌وزن شویم. روزانه 40-30 دقیقه ورزش سبك داشته باشیم. این گونه اگر سن ماهم بالا برود و زمینه هم داشته باشیم، خطر ابتلا به دیابت كاهش می‌یابد.
آیا می‌شود در مرحله پیش‌دیابت، بیماری قند را كنترل كرد؟
قند بین 120-100 مرحله پیش دیابت محسوب می‌شود كه خطر ابتلا به دیابت را افزایش میدهد. در چنین شرایطی می‌شود با سبك زندگی سالم بروز آن را به تاخیرانداخت. در این راستا باید میزان چربی، شیرینی و شكلات محدود شده و كالری از نان، برنج و ماكارونی تامین شود.
همچنین فرد فعالیت هم داشته و با پزشك خود در تعامل باشد و حداقل سالی یك بار قند خون را کنترل کند.
پیشگیری از دیابت چگونه انجام می‌شود؟
سبك زندگی سالم باعث می‌شود كه خطر چاقی، افزایش فشار خون، اختلال چربی خون كاهش یابد. رژیم غذایی سالم با مقدار غذای مناسب باشد. میوه، سبزی، لبنیات كم‌چرب بیشتر مصرف شده و روغن كمتر مصرف شود. خوردن نوشابه و فست‌فود‌ها کاهش یابد. همچنین روزانه حداقل 30 دقیقه پیاده‌روی كنید.
افزایش سن كه غیرقابل تغییر است، سن بالای 40 سال را شامل می‌شود. وراثت عامل دیگری است كه اگر درخانواده، پدر، مادر یا خواهر و برادر مبتلا باشند، فرد در معرض خطر است. افزایش فشارخون، چربی خون و تنبلی تخمدان یا بیماری تخمدان پلی‌كیستیك، دیابت بارداری، اضافه وزن و كم‌تحركی از عوامل خطر بیماری دیابت نوع 2 محسوب می‌شوند. شاخص توده بدنی بالای 25، دور كمر بالای 90 سانتی‌متر و مصرف غذای پركا لری می‌تواند فرد را در معرض بیماری دیابت قرار دهد.
عوامل خطردیابت نوع 2 تا چه حدی تحت كنترل ما هستند؟
70-60 درصد این عوامل تحت كنترل ما هستند به شرطی كه فرد وزن خود را متعادل نگه دارد. اگر زندگی كم‌تحرك دارد، آن را تغییر بدهد. زندگی شهری، ما را به طور غیرمستقیم در معرض كم‌تحركی قرار میدهد. با تغذیه سالم مانع اضافه‌وزن شویم. روزانه 40-30 دقیقه ورزش سبك داشته باشیم. این گونه اگر سن ماهم بالا برود و زمینه هم داشته باشیم، خطر ابتلا به دیابت كاهش می‌یابد.
آیا می‌شود در مرحله پیش‌دیابت، بیماری قند را كنترل كرد؟
قند بین 120-100 مرحله پیش دیابت محسوب می‌شود كه خطر ابتلا به دیابت را افزایش میدهد. در چنین شرایطی می‌شود با سبك زندگی سالم بروز آن را به تاخیرانداخت. در این راستا باید میزان چربی، شیرینی و شكلات محدود شده و كالری از نان، برنج و ماكارونی تامین شود.
همچنین فرد فعالیت هم داشته و با پزشك خود در تعامل باشد و حداقل سالی یك بار قند خون را کنترل کند.
پیشگیری از دیابت چگونه انجام می‌شود؟
سبك زندگی سالم باعث می‌شود كه خطر چاقی، افزایش فشار خون، اختلال چربی خون كاهش یابد. رژیم غذایی سالم با مقدار غذای مناسب باشد. میوه، سبزی، لبنیات كم‌چرب بیشتر مصرف شده و روغن كمتر مصرف شود. خوردن نوشابه و فست‌فود‌ها کاهش یابد. همچنین روزانه حداقل 30 دقیقه پیاده‌روی كنید.