تحقیقات در ایران، همگام با دنیا
مهندس آریا صبوری، پژوهشگر رباتیك در خصوص پیشینه ربات‌های اجتماعی به جام‌جم می‌گوید: «تقریبا یك دهه است كه تحقیقات در زمینه فناوری ربات‌های اجتماعی در كشورهای مختلف به طور جدی دنبال می‌شود. كاربردهای این ربات‌ها نه تنها در تعامل با كودكان بیمار یا با اختلالاتی مانند اوتسیم بلكه حتی برای استفاده آموزشی در مدارس است. به نظر می‌رسد نسل جدید ارتباط بسیار بهتری با این اسباب‌بازی‌های رباتی برقرار می‌كند. اما از آنجا كه فضای بیمارستان و دیدن پزشك معمولا باعث ایجاد استرس در كودكان می‌شود و همچنین درد و عوارض برخی بیماری‌های حاد مانند سرطان‌ها به گونه‌ای است كه كودكان نیاز به مددكاری اجتماعی خواهند داشت سهم عمده تحقیقات این حوزه در كشورهای مختلف از جمله كشور ما به درمانگری با استفاده از ربات‌ها متمركز شده است.»
به عقیده این پژوهشگر حوزه رباتیك یكی از فعال‌ترین مراكز كشور در حوزه رباتیك اجتماعی آزمایشگاه رباتیك اجتماعی- شناختی دانشگاه صنعتی شریف است. گروه تحقیقاتی دكتر علی مقداری با همكاری جمعی از متخصصان و پژوهشگران حوزه رباتیك توانسته‌اند تاكنون چند ربات اجتماعی برای تعامل با كودكان بیمار یا مبتلا به اوتیسم رونمایی كنند. این گروه تحقیقاتی تاكنون موفق به كسب چند جایزه ملی و بین‌المللی برای ربات‌های تولیدی‌شان شده است.
به گفته مهندس صبوری، ربات «مایا» آخرین دستاورد این گروه تحقیقاتی است. این ربات عروسكی كه به شكل عروسك فیل با رویه پولیشی طراحی شده قادر به صحبت كردن، گوش كردن و درك احساسات، تكان دادن دست‌ها و خرطوم و مجهز به دوربینی برای تحلیل موقعیت است. این ربات تقریبا چیزی كمتر از ربات خرسی دانشگاه ام‌آی‌تی ندارد و علاوه بر بازی و تعامل با كودكان بستری شده یا دارای اختلال اوتیسم، می‌تواند اطلاعات دریافتی از كودك را جمع‌آوری كرده و در اختیار مددكار اجتماعی یا روان‌شناس كودك قرار دهد.
این گروه‌های تحقیقاتی پیش از این از ربات‌های اجتماعی انسان‌نمای تابان و دكتر آرش نیز در این زمینه رونمایی كرده بودند كه در زمینه رصد بیمار و كاردرمانی فعالیت دارند. ربات آرش در حال حاضر به مرحله تجاری‌سازی نیز رسیده است.
مهندس صبوری در ادامه صحبت‌هایش به فعالیت‌های گروه تحقیقاتی فعال در آزمایشگاه تعامل انسان و ربات دانشگاه تهران اشاره می‌كند و می‌افزاید: «گروه تحقیقاتی دكتر مهدی طالع ماسوله نیز در همكاری با بیمارستان كودكان مبتلا به سرطان محك، ربات‌های انسان‌نمایی را برای تعامل با این كودكان و بازی با آنها در اتاق بازی طراحی كرده است. به طور كلی ربات‌های اجتماعی سطح استرس كودكان را كاهش می‌دهند و میزان تعامل در كودك و روند بهبود را تسریع می‌كنند.»
از دیگر ربات‌های اسباب‌بازی اجتماعی داخلی كه این پژوهشگر به آن اشاره می‌كند، طوطی سخن‌گوی گروه تحقیقاتی دكتر مرادی در دانشكده برق دانشگاه تهران است كه در حال حاضر در مرحله تحقیقات گسترده برای تعامل با كودكان مبتلا به اوتیسم و سرطان قرار دارد.
وی با تأكید بر نتایج درخشان تحقیقات صورت گرفته در زمینه ساخت ربات اجتماعی در كشور می‌افزاید: «در چند سال اخیر حوزه رباتیك با جدیت بیشتری در حال پیگیری است و محققان كشور از ساخت ربات‌های صرفا نمایشی و مسابقه‌ای به تولید ربات‌هایی برای حل مشكلات جامعه روی‌آورده و دستاوردهای خوب و قابل‌قبولی نیز تاكنون داشته‌اند. اما برای افزایش سرعت این روند مثبت نیاز به حمایت گسترده در زمینه تحقیقات رباتیك است. ما در حال حاضر توانسته‌ایم با كشورهای پیشروی جهان همگام شویم اما اگر نتوانیم با همین روند به حركت خود ادامه دهیم، خیلی زود برای رفع نیاز‌های درمانی، آموزشی و معضلات اجتماعی كشور به ربات‌های كشورهای پیشرو وابسته خواهیم شد.»