سامانههای پدافندی پاتریوت و لانچرهای پرتاب پهپاد و موشک ارتش تروریستی آمریکا مورد اصابت قرار گرفتند
جولان پهپادهای ایرانی بر فراز پایگاههای آمریکا
بامداد چهارشنبه بار دیگر آسمان حاشیه جنوبی خلیجفارس شاهد پرواز و اصابت دقیق پرندههای بدون سرنشین ایرانی بود. براساس اطلاعیه رسمی روابط عمومی ارتش جمهوری اسلامی ایران، اوایل صبح دیروز، پهپادهای رزمی و انهدامی ارتش، سامانههای پدافندی پاتریوت و سکوهای پرتاب موشک و پهپاد ارتش آمریکا در پایگاه هوایی «علیالسالم» کویت را با دقت مورد اصابت قرار دادند. اهمیت راهبردی این عملیات در جایگاه کلیدی پایگاه علیالسالم نهفته است؛ مقری که بهعنوان مرکز اصلی ترابری هوایی و دروازه ورود و پشتیبانی نیروهای نظامی آمریکا به غرب آسیا عمل میکند و استمرار ضربه به آن، زنجیره تأمین و توان عملیاتی واشنگتن را مستقیما مختل میسازد. این عملیات در کویت، چند ساعت پس از حملات نیمهشب چهارشنبه به مواضع آمریکا در بحرین انجام شد. منابع خبری بامداد چهارشنبه از به صدا درآمدن آژیرهای خطر و شنیده شدن صدای انفجارهای متعدد در بحرین در پی شلیک پرتابههایی از سمت ایران خبر دادند. گزارشها حاکی از آن است که چند فروند پهپاد ایرانی با عبور از لایههای دفاعی، به صورت مستقیم به پایگاه هوایی «عیسی» در بحرین اصابت کرده و موجب وقوع حریق در این مقر نظامی شدهاند. این سلسله حملات دقیق در حالی رقم خورد که ارتش آمریکا در اقدامی متجاوزانه، مناطقی از جزیره قشم را هدف قرار داده بود؛ حملهای که با شنیده شدن صدای ۵ تا ۶ انفجار همراه شد اما به گفته معاون سیاسی و امنیتی استانداری هرمزگان، هیچگونه خسارتی به مناطق مسکونی، تجاری و زیرساختهای حیاتی جزیره وارد نکرد و شرایط در قشم کاملا تحت کنترل است.
در جبهه دریایی و هوایی پیرامون تنگه هرمز نیز، معادله کنترل میدانی به سود ایران تداوم یافت. روابط عمومی نیروی دریایی ارتش اعلام کرد که یک فروند نفتکش متخلف دیگر در منطقه ممنوعه شرق تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین دریایی دچار آتشسوزی و توقف شد؛ این سومین شناور متخلفی است که از صبح چهارشنبه در این محدوده زمینگیر میشود. نیروی دریایی ارتش با تأکید بر بسته بودن تنگه هرمز در شرایط جنگی، تصریح کرد که عبور امن از این آبراه صرفا در چارچوب هماهنگی با نیروهای مسلح ایران، تردد در کریدورهای ایمن و روشن بودن سامانههای ناوبری امکانپذیر است. همزمان، شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور در جنوب شرق، یک فروند پهپاد پیشرفته امکیو-9 آمریکایی را در شرق تنگه هرمز رهگیری و منهدم کرد. گرچه هدف قرار گرفتن پایگاههای آمریکایی در منطقه در نزدیک به 9 ماه گذشته به بخشی از معادلات روزمره این جنگ تبدیل شده اما تداوم اصابتهای دقیق در کویت و بحرین در کنار کنترل مطلق بر تنگه هرمز و خنثیسازی تجاوز به قشم، این پرسش تحلیلی را پیش میکشد که ایران چگونه پس از ماهها درگیری مستقیم، همچنان دست بالا را در مدیریت میدان حفظ کرده و منطق راهبردی پشت این تداوم عملیاتی چیست؟
منطق راهبردی «پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی»
جنگهای طولانیمدت بیش از آنکه بر پایه شوکهای اولیه پیش بروند، بر «تابآوری»، «اقتصاد جنگ» و «توان تحمیل هزینه مستمر به زیرساختهای دشمن» استوارند. برای درک چارچوب فکری حاکم بر عملیاتهای اخیر ارتش، باید به اظهارات اخیر امیر سرلشکر امیر حاتمی، فرمانده کل ارتش، در حاشیه بازدید از نمایشگاه دستاوردهای دفاعمقدس اول، دوم و سوم توجه کرد. سرلشکر حاتمی با اشاره به اینکه دشمن در حال آمادهسازی نیروهای خود و اعزام ناو هواپیمابر جدید به منطقه است، بر رصد لحظهبهلحظه تحرکات آمریکا در هر چهار نیروی زمینی، دریایی، هوایی و پدافند تأکید کرد. محور کلیدی سخنان وی، اشاره به اوامر فرماندهی معظم کل قوا مبنی بر برخورد «کوبندهتر، شدیدتر و بدون محدودیت جغرافیایی» با متجاوزان و حامیان آنها در صورت تکرار اشتباهات محاسباتی بود. وقتی این گزاره را در کنار تداوم حملات به پایگاههایی نظیر علیالسالم و عیسی قرار میدهیم، یک منطق نظامی کاملا روشن آشکار میشود: ایالات متحده برای اعمال قدرت در غرب آسیا به شدت به شبکه پایگاههای منطقهای و خطوط ترابری خود وابسته است. در مقابل، ایران با تکیه بر دکترین پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی، این نقاط اتکای آمریکا را از «داراییهای راهبردی» به «نقاط آسیبپذیر و پرهزینه» تبدیل کرده است. نکته علمی و فنی ماجرا در نامتقارن بودن هزینههاست. زمانی که پهپادهای انهدامی بومی با هزینه تولید به مراتب پایینتر، موفق به عبور از چتر دفاعی و انهدام سامانههای پاتریوت و لانچرهای مستقر در کویت میشوند، یا زمانی که یک پهپاد میلیون دلاری امکیو-9 در شرق هرمز ساقط میشود، موازنه فرسایش به شکل معناداری به ضرر واشنگتن سنگینی میکند. آمریکا که پیشتر تصور میکرد با ورود به این درگیری میتواند اراده ایران را در کوتاهمدت در هم بشکند، اکنون پس از نه ماه در مخمصهای گرفتار شده که در آن، حتی اعزام ناوهای هواپیمابر جدید نیز نتوانسته امنیت پایگاههای ثابتش را در کویت و بحرین تضمین کند. این دقیقا همان استیصالی است که در تحلیلهای نظامی از آن بهعنوان «فرسایش هژمونی» یاد میشود.
تقابل روایتها میان اقتدار میدانی و کنش انفعالی
بررسی جریان رسانهای داخلی و خارجی در ۲۴ ساعت گذشته، شکاف عمیقی را میان واقعیتهای میدانی و تلاش واشنگتن برای مدیریت افکار عمومی نشان میدهد. در رسانههای بینالمللی و تحلیلهای اندیشکدههای غربی، تمرکز اصلی بر «ناتوانی مستمر سامانههای پدافندی آمریکا در ایمنسازی کامل پایگاههای خلیجفارس» است. بسیاری از تحلیلگران غربی اذعان دارند که تداوم اصابت پهپادهای ایرانی به پایگاه عیسی در نیمهشب و پایگاه علیالسالم در بامداد، آن هم پس از 9 ماه جنگ، نشاندهنده عمق ذخایر تسلیحاتی و توان تولید بومی ایران در شرایط جنگی است؛ موضوعی که فرضیه پنتاگون مبنی بر تضعیف توان موشکی و پهپادی تهران را با چالش جدی مواجه کرده است. همچنین، ناامن شدن عبور غیرمجاز در شرق تنگه هرمز و توقف سه نفتکش در یک روز، نگرانیها درباره ناتوانی ائتلاف دریایی آمریکا در تأمین امنیت انرژی را به تیتر نخست رسانههای اقتصادی غرب تبدیل کرده است. ایران با اشراف اطلاعاتی، سامانههای پاتریوت، سکوهای پرتاب و پایگاههای هوایی آمریکا را در کویت و بحرین هدف میگیرد و پهپادهای پیشرفته دشمن را ساقط میکند اما واشنگتن برای خروج از فشار رسانهای و پوشاندن ناکامیهای خود، به حملاتی پراکنده و بیاثر علیه جزیره قشم متوسل میشود که فقط نشانه انفعال و استیصال عملیاتی است.
در نهایت، آنچه پس از 9 ماه تقابل مستقیم در غرب آسیا تثبیت شده، فرسایش تدریجی و مستند قدرت نظامی آمریکا در برابر یک قدرت منطقهای ریشهدار است. ایران با تکیه بر ظرفیتهای بومی، عمق تمدنی و انسجام نیروهای مسلح، نشان داده نه تنها توان ایستادگی در برابر فشار نظامی یک ابرقدرت را دارد، بلکه قادر است قواعد درگیری، امنیت آبراههای راهبردی و هزینه حضور نظامی آمریکا در منطقه را به صورت مستمر بازتعریف کند.