دوربین «ثریا» از محرومیت ها تا فرصتها
سپیده اشرفی | دبیر گروه رسانه
در روزگاری که رسانه ملی بیش از هر زمان دیگری به دنبال بازتعریف جایگاه خود در میان بطن جامعه و دغدغههای واقعی مردم است، ابتکارات نوآورانه میتواند خونی تازه در رگهای برنامهسازی تلویزیونی بدمد. رویداد ملی «ایران جان» بهعنوان یکی از همین طرحهای تحولی، اینروزها در خراسان شمالی است تا فضایی تازه برای دیدهشدن مطالبات فروخورده، چالشهای فراموششده و ظرفیتهای بکر مناطق مختلف فراهم کند. در این میان، برنامه ریشهدار و مردمی «ثریا» با همان نگاه تخصصی و دغدغهمند همیشگیاش، به میدان آمده تا روایتی بیواسطه از مسائل استانها را روی آنتن سراسری ببرد. محسن مقصودی، تهیهکننده و مجری این برنامه، در گفتوگویی با جامجم، از پشتصحنه سفرهای استانی، چالشهای پژوهشی، نگاه ویژه مدیران صداوسیما به مطالبهگری و همچنین رسالت بزرگ آن در پیوند دادن ظرفیتهای بینظیر تولیدی کشور با بازارهای هدف منطقهای و برونمرزی میگوید؛ روایتی که تلاش دارد رسانه ملی را یکبار دیگر به معنای واقعی کلمه به تریبون صریح و بیپرده آحاد ملت تبدیل کند.
تحقق یک کارکرد با یک رویداد
محسن مقصودی، تهیهکننده و مجری برنامه ثریا در این خصوص به جامجم میگوید: برنامه ثریا به استانهای مختلف سفر کرده است. به نظرم رویداد ایران جان ابتکار بسیار مهمی است و باعث میشود کارکرد رسانهملی، به معنای واقعی کلمه، عینیت پیدا کند. مسائل و چالشهای مختلف استانها که پیش از این دوربین کمتر به سراغشان میرفت یا کمتر آنها را نشان میداد، حالا در قاب رسانهملی به تصویر کشیده میشود. این رویداد کمک میکند تا دوربین تلویزیون از دایره محدود پایتخت و روستاهای اطراف آن خارج شود و به قلب تپنده استانهایی برود که سالهاست گنجینههای پنهان و درعینحال مشکلات انباشتهای را در دل خود جای دادهاند و تشنه دیدهشدن از رسانه فراگیر کشور هستند.
وی ادامه میدهد: برای نخستین بار، دستکم در این دوره، یکی از دغدغههای اصلی مدیران صداوسیما این است که مسائل و چالشهای مردم و ظرفیتهای استانها بهطور مستقیم در شبکههای سراسری دیده شود. موضوع صرفا معرفی بخشهایی از طبیعت و جاذبههای گردشگری استانها، مشاهیر، تاریخ و هویت آنها نیست؛ بلکه بازتاب ضعفها، چالشها و نیازهای مردم و پیگیری مطالبات آنها از وزارتخانهها و دستگاههای مختلف از طریق آنتن سراسری نیز در دستور کار قرار دارد.
این یعنی یک تغییر نگاه راهبردی از برنامهسازی فرمایشی و تشریفاتی به سمت برنامهسازی مسألهمحور و دردآشنا که میتواند گرهگشای بسیاری از معضلات کهنه مناطق محروم باشد.
هدفی که سالها در ثریا دنبال شد
مقصودی میگوید: این روحیه و تعریفی که ایران جان از مأموریت خود دارد، برای ما انگیزه و امید زیادی ایجاد کرده است. سالها آرزو داشتیم مدیران صداوسیما چنین محوری را برای برنامه ثریا تعریف کنند تا بتوانیم به استانها برویم و چالشها و مسائل مردم را در حوزههای مختلف، ازجمله مسکن، سلامت، اشتغال، کشاورزی و صنعت، دنبال کنیم؛ همچنین به چالشهایی بپردازیم که گاهی صدای مردم درباره آنها به مسئولان نمیرسد. این رویداد بخشی از توانمندیهای ثریا را زنده کرده و احیا بخشیده است. ما هم بسیار خوشحالیم و با جان و دل در این سفرها حضور پیدا میکنیم تا به سهم خود، پل ارتباطی محکمی میان درددلهای پاک روستاییان و شهروندان شهرستانی با مدیران پشت میزنشین پایتخت باشیم.
تهیهکننده و مجری برنامه شبکه یک تاکید میکند: بچههای ثریا از دو سه هفته قبل از سفر، پژوهشهای خود را انجام میدهند و معمولا یک هفته در هر استان حضور داریم. این فرآیند طولانی نشان میدهد که با دست پر، آمار دقیق، اسناد معتبر و مصاحبههای میدانی ازپیشانجامشده راهی استانها میشویم تا هیچچیز سطحی و شتابزده پیش نرود.
یکی از کارکردهای مهم صداوسیما و رسانهملی باید همین باشد و صداوسیما با این رویداد در حال جبران کمکاریهای گذشته در پرداختن به مناطق محروم و ظرفیتهای بینظیر استانهاست. ما در برنامه ثریا این توفیق را داشتهایم که به سفرهای برونمرزی هم برویم و پیش از سفرهای استانی نیز در ۱۷ کشور برنامه ساخته بودیم؛ اما این رویداد فرصت بسیار بهتری برای ما فراهم کرده است تا همزمان با نگاه به درون، پنجرهای رو به بازارهای بیرونی باز کنیم.
نجات تولید ملی با نگاه ویژه ایران جان
وی تاکید میکند: ما باید ظرفیتهای ایران را نشان دهیم و در همان حال، نیازهایی را که در کشورهای مختلف وجود دارد و امکان صادرات کالاهای ایرانی را بررسی کنیم. تلاش میکنیم نیازهای کشورهای همسایه و کشورهای هدف صادراتی را از نزدیک ببینیم و آنها را به توانمندیها و استعدادهای موجود در داخل کشور، در زمینه تولید انواع کالا و خدمات و توان تأمین مهندسی، پیوند بزنیم. این نگاه بینالمللی به اقتصاد درونزا، همان کلید گمشدهای است که میتواند تولید ملی را از رکود نجات دهد و جوانان خلاق و نخبگان استانی را به باوری عمیق نسبت به ثروتآفرینی از طریق صادرات برساند.وی تاکید میکند: ایران جان برای ما مکملی مهم است. ما در ثریا بهعنوان دیدهبان پیشرفت ایران وظیفه داریم هم توانمندیهای داخلی را ببینیم و هم فرصتهایی را که در خارج از کشور وجود دارد شناسایی کنیم. پیوند زدن این دو به یکدیگر بسیار مهم است و ما هرگز نباید این دو بال پیشرفت را از یکدیگر جدا کنیم. امیدواریم در کنار سایر شبکهها و برنامههای خوب رسانهملی، سهمی در تکمیل جدول برنامههایی داشته باشیم که این رسانه وظیفه تولید و پخش آنها را بر عهده دارد.
امیدواریم مردم عزیز استانهای مختلف، ازجمله مردم خراسان شمالی، از این برنامهها راضی باشند و احساس کنند که صدای رسای مطالباتشان از قاب تلویزیون به گوش همه رسیده است. قطعا کار ما نقص و کمبود دارد، اما واقعا تلاش میکنیم همه توانمان را به کار بگیریم تا چالشهای مسیر پیشرفت استانها را نشان دهیم و در این راه، دعای خیر مخاطبان و نقدهای سازنده اهالی رسانه مثل شما، بهترین پشتوانه ما خواهد بود.