گفت‌وگو با ارائه‌دهندگان اسكوتر برقی اشتراكی
آخرین قطعه پازل حمل‌ونقل شهری
آلودگی هوا مشكلی است كه نه تنها در شهرهای بزرگ ایران، بلكه در بسیاری از كلان‌شهرهای دنیا وجود دارد و موجب مشكلات متعددی برای مردم شده است. راهكارهای زیادی برای كاهش آلودگی هوا تاكنون بررسی و اتخاذ شده است؛ از استفاده كمتر از وسایل نقلیه شخصی و روی آوردن به وسایل نقلیه عمومی گرفته تا فرهنگ‌سازی و ترویج استفاده از وسایل نقلیه برقی كه شاید بتوانند جایگزین خوبی برای وسایل نقلیه بر پایه سوخت‌های فسیلی باشند. در كنار این راهكارها استفاده از دوچرخه نیز در بسیاری از كشورها از جمله ایران باب شده و این راهكار هم توانسته سهم خوبی از كاهش آلودگی هوا را به خود اختصاص دهد، اما همه چیز به همین وسایل ختم نمی‌شود و وسایل دیگری هم وجود دارند كه می‌توانند جایگزین وسایل نقلیه امروزی باشند و بسیار كمتر هوا را آلوده كنند. در این مطلب سراغ تیم جوانی رفتیم كه اسكوترهای برقی را به‌عنوان یك وسیله نقلیه ارزان‌قیمت و مناسب برای كاهش آلودگی هوا ارائه می‌دهد.
محسن سمسارپور
شروع داستان
عزیز وظیفه، جوان متولد سال ۱۳۶۸ در حال بررسی سایت‌های خارجی، با عنوان «اسكوتر برقی اشتراكی» برخورد می‌كند و استارت‌آپ «روباكس» كلید می‌خورد. در سال‌های اخیر استفاده از دوچرخه‌های اشتراكی در كشور باب شده و امروزه بسیاری از افراد برای سفرهای كوتاه درون شهری از دوچرخه به‌عنوان یك جایگزین مناسب استفاده می‌كنند. عزیز وظیفه، مدیر محصول روباكس می‌گوید: «مشاهده اسكوتر برقی اشتراكی در سایت‌های خارجی ذهنم را درگیر كرد تا پژوهش‌های بیشتری روی نحوه كار این استارت‌آپ‌ها در كشورهای مختلف انجام دهم و در نتیجه استارت‌آپ روباكس در ذهنم به تصویر كشیده شد. استارت‌آپی كه به كاربران، خدمات اشتراك اسكوتر برقی را ارائه می‌دهد. در این مدل هر كاربر یك برنامه كاربردی تلفن‌همراه دارد كه باید در آن ثبت‌نام كرده و عضو سیستم روباكس شود و پس از آن می‌تواند از اسكوترهای برقی استفاده كند.»
نكته جذاب و جالب توجه این‌كه برای طراحی یك استارت‌آپ شاید نیاز نباشد كار خیلی سختی انجام داد، ارائه یك راهكار مناسب برای رفع یك مشكل و رفع یك مساله می‌تواند پایه و اساس تشكیل یك استارت‌آپ خوب باشد.
جابه‌جایی با اسكوتر
همه ما در طول شبانه روز در حال جابه‌جایی در شهر هستیم و استفاده از اسكوتر برای جابه‌جایی‌های شهری می‌تواند جذاب باشد، اما این روزها با افزایش هزینه‌های زندگی شاید خرید یك اسكوتر برقی گزینه مناسبی نباشد، حتی اگر در طول سال به دفعات از آن استفاده كنیم. اسكوترهای برقی با استفاده از فناوری‌های نوین قابلیت‌های بسیار خوبی برای حفظ تعادل با استفاده از هوش مصنوعی را دارند و این باعث شده استفاده از آنها برای كودكان تا بزرگسالان ساده و آسان باشد.
محمد فرهمند از اعضای تیم روباكس در مورد نحوه استفاده اشتراكی از اسكوترها می‌گوید: «ما با بررسی نمونه‌های خارجی كه در زمینه اشتراك اسكوترها بسیار قوی فعالیت كرده‌اند (Bird،Lime،Spin و Skip) مدل اشتراك دقیقه‌ای را برای محصول خود در نظر گرفته‌ایم. در این مدل كاربران با استفاده از تلفن همراه خود از روی نقشه، اسكوترهای نزدیك به خود را انتخاب كرده و با استفاده از تلفن همراه، قفل آن را باز می‌كنند. هزینه استفاده از اسكوترها بر اساس هر دقیقه محاسبه خواهد شد و كاربر مبلغ اندكی برای هر دقیقه پرداخت خواهد كرد. پس از اتمام استفاده، افراد می‌توانند اسكوترها را با تلفن‌همراه قفل كرده و در همان مكان رها كنند. نرم‌افزار به شما از هر سفر، میزان مسافت طی شده و میزان كاهش آلودگی هوا را گزارش می‌دهد.»
با توجه به تجارب قدیمی درباره استفاده اشتراكی از وسایلی چون دوچرخه، به نظر می‌رسد این روش برای مردم شناخته شده است و به‌راحتی می‌توانند از آن استفاده كنند.
فرهنگ‌سازی و یك درخواست
همیشه استفاده از وسایل جدید و جایگزین در كنار جذابیت، كمی عجیب و سخت است و شاید افراد نتوانند عادات خود را به‌راحتی تغییر دهند. همیشه تغییر سخت بوده و هست و برای ایجاد یك تغییر نیازمند فرهنگ‌سازی هستیم. عزیز وظیفه می‌گوید: «در زمینه فرهنگ‌سازی كار بسیار سخت است، اما حضور دوچرخه‌های اشتراكی مانند «بی‌دود»، راه را برای ما هموارتر كرده است. اما از آنجا كه شاید دوچرخه بسیار شناخته شده‌تر و اسكوتر كمتر شناخته شده باشد، ما قصد داریم برای استفاده‌های اولیه كاربران پس از ثبت‌نام به آنها میزان كمی اعتبار رایگان ارائه كنیم تا هر كاربر حداقل یك بار از این وسیله استفاده كند.»
به نظر می‌رسد در كنار این راهكار، ارائه نظرات كاربرانی كه تجربه استفاده از این وسیله را داشته‌اند بتواند كمك خوبی به بهبود فرهنگ‌سازی كند. البته نباید از اثربخشی بالای ارائه آموزش‌های رایگان در مورد نحوه استفاده از اسكوتر برقی غافل شد. از آنجا كه اسكوتربرقی هنوز برای بسیاری از افراد ناشناخته است، آموزش استفاده از آن می‌تواند اطمینان بیشتری در افراد ایجاد كند. علی میرزایی، برنامه‌نویس تیم روباكس در مورد درخواستش از مردم می‌گوید: «برای فرهنگ‌سازی خوب است از یك اسم جذاب ایرانی به‌عنوان جایگزین اسكوتربرقی استفاده كنیم. از مردم خواهش می‌كنم اسامی جذاب و مورد علاقه خود را برای ما بفرستند تا بتوانیم یك اسم جذاب به جای اسكوتر برقی برای این خدمات در نظر بگیریم.»
كاهش آلودگی هوا
همه فعالیت‌های روباكس اگر به‌درستی انجام شود باید نتیجه آن كاهش آلودگی هوا به‌طور محسوس باشد. در این زمینه محمد فرهمند می‌گوید: «ما فعلا در مرحله آزمایشی هستیم و قرار است پس از جذب سرمایه كه در حال حاضر در شرف آن هستیم به‌صورت رسمی كار خود را احتمالا در شهر تهران شروع كنیم. با توجه به این‌كه هدف اصلی ما كاهش آلودگی هواست در این زمینه سعی كردیم از افراد مختلف مشاوره‌های لازم را بگیریم و راهكارهای مناسب را بررسی كنیم.»
این عضو تیم روباكس در صحبت‌هایش اشاره می‌كند به‌طور كلی هر وسیله نقلیه با توجه به نوع، طول عمر، نحوه كاركرد و... میزان آلودگی كه ایجاد می‌كند متفاوت است، ولی طبق استاندارد یورو 2015 هر وسیله نقلیه نباید بیش از 130 گرم به ازای هر كیلومتر گاز CO2 تولید كند كه البته این مقدار تا سال 2021 باید به 95 گرم در هر كیلومتر برسد كه اگر این مقدار را بخواهیم در چرخه سیستم روباكس حساب كنیم هر اسكوتر آنها 12 كیلومتر در ساعت سرعت دارد و در بدترین حالت اگر 500 ساعت كار كند (حداقل طول عمر باتری) بالغ بر ۷۸۰ كیلوگرم در كاهش مصرف CO2 كمك می‌كند. در واقع با اتمام عمر هر اسكوتر حجم بالایی از آلودگی هوا كاهش یافته است. همچنین طبق آمار جهانی سازمان حفاظت از محیط‌زیست هر مسافر سالیانه به‌طور میانگین 4/6 تن CO2 تولید می‌كند. به علاوه این‌كه گازهای مضر دیگری نیز از خودروهای بنزینی متصاعد می‌شود كه به گرم شدن زمین و دیگر آلودگی‌های زیست محیطی كره زمین منجر خواهد شد.
عزیز وظیفه، جوان متولد سال ۱۳۶۸ در حال بررسی سایت‌های خارجی، با عنوان «اسكوتر برقی اشتراكی» برخورد می‌كند و استارت‌آپ «روباكس» كلید می‌خورد. در سال‌های اخیر استفاده از دوچرخه‌های اشتراكی در كشور باب شده و امروزه بسیاری از افراد برای سفرهای كوتاه درون شهری از دوچرخه به‌عنوان یك جایگزین مناسب استفاده می‌كنند. عزیز وظیفه، مدیر محصول روباكس می‌گوید: «مشاهده اسكوتر برقی اشتراكی در سایت‌های خارجی ذهنم را درگیر كرد تا پژوهش‌های بیشتری روی نحوه كار این استارت‌آپ‌ها در كشورهای مختلف انجام دهم و در نتیجه استارت‌آپ روباكس در ذهنم به تصویر كشیده شد. استارت‌آپی كه به كاربران، خدمات اشتراك اسكوتر برقی را ارائه می‌دهد. در این مدل هر كاربر یك برنامه كاربردی تلفن‌همراه دارد كه باید در آن ثبت‌نام كرده و عضو سیستم روباكس شود و پس از آن می‌تواند از اسكوترهای برقی استفاده كند.»
نكته جذاب و جالب توجه این‌كه برای طراحی یك استارت‌آپ شاید نیاز نباشد كار خیلی سختی انجام داد، ارائه یك راهكار مناسب برای رفع یك مشكل و رفع یك مساله می‌تواند پایه و اساس تشكیل یك استارت‌آپ خوب باشد.
جابه‌جایی با اسكوتر
همه ما در طول شبانه روز در حال جابه‌جایی در شهر هستیم و استفاده از اسكوتر برای جابه‌جایی‌های شهری می‌تواند جذاب باشد، اما این روزها با افزایش هزینه‌های زندگی شاید خرید یك اسكوتر برقی گزینه مناسبی نباشد، حتی اگر در طول سال به دفعات از آن استفاده كنیم. اسكوترهای برقی با استفاده از فناوری‌های نوین قابلیت‌های بسیار خوبی برای حفظ تعادل با استفاده از هوش مصنوعی را دارند و این باعث شده استفاده از آنها برای كودكان تا بزرگسالان ساده و آسان باشد.
محمد فرهمند از اعضای تیم روباكس در مورد نحوه استفاده اشتراكی از اسكوترها می‌گوید: «ما با بررسی نمونه‌های خارجی كه در زمینه اشتراك اسكوترها بسیار قوی فعالیت كرده‌اند (Bird،Lime،Spin و Skip) مدل اشتراك دقیقه‌ای را برای محصول خود در نظر گرفته‌ایم. در این مدل كاربران با استفاده از تلفن همراه خود از روی نقشه، اسكوترهای نزدیك به خود را انتخاب كرده و با استفاده از تلفن همراه، قفل آن را باز می‌كنند. هزینه استفاده از اسكوترها بر اساس هر دقیقه محاسبه خواهد شد و كاربر مبلغ اندكی برای هر دقیقه پرداخت خواهد كرد. پس از اتمام استفاده، افراد می‌توانند اسكوترها را با تلفن‌همراه قفل كرده و در همان مكان رها كنند. نرم‌افزار به شما از هر سفر، میزان مسافت طی شده و میزان كاهش آلودگی هوا را گزارش می‌دهد.»
با توجه به تجارب قدیمی درباره استفاده اشتراكی از وسایلی چون دوچرخه، به نظر می‌رسد این روش برای مردم شناخته شده است و به‌راحتی می‌توانند از آن استفاده كنند.
فرهنگ‌سازی و یك درخواست
همیشه استفاده از وسایل جدید و جایگزین در كنار جذابیت، كمی عجیب و سخت است و شاید افراد نتوانند عادات خود را به‌راحتی تغییر دهند. همیشه تغییر سخت بوده و هست و برای ایجاد یك تغییر نیازمند فرهنگ‌سازی هستیم. عزیز وظیفه می‌گوید: «در زمینه فرهنگ‌سازی كار بسیار سخت است، اما حضور دوچرخه‌های اشتراكی مانند «بی‌دود»، راه را برای ما هموارتر كرده است. اما از آنجا كه شاید دوچرخه بسیار شناخته شده‌تر و اسكوتر كمتر شناخته شده باشد، ما قصد داریم برای استفاده‌های اولیه كاربران پس از ثبت‌نام به آنها میزان كمی اعتبار رایگان ارائه كنیم تا هر كاربر حداقل یك بار از این وسیله استفاده كند.»
به نظر می‌رسد در كنار این راهكار، ارائه نظرات كاربرانی كه تجربه استفاده از این وسیله را داشته‌اند بتواند كمك خوبی به بهبود فرهنگ‌سازی كند. البته نباید از اثربخشی بالای ارائه آموزش‌های رایگان در مورد نحوه استفاده از اسكوتر برقی غافل شد. از آنجا كه اسكوتربرقی هنوز برای بسیاری از افراد ناشناخته است، آموزش استفاده از آن می‌تواند اطمینان بیشتری در افراد ایجاد كند. علی میرزایی، برنامه‌نویس تیم روباكس در مورد درخواستش از مردم می‌گوید: «برای فرهنگ‌سازی خوب است از یك اسم جذاب ایرانی به‌عنوان جایگزین اسكوتربرقی استفاده كنیم. از مردم خواهش می‌كنم اسامی جذاب و مورد علاقه خود را برای ما بفرستند تا بتوانیم یك اسم جذاب به جای اسكوتر برقی برای این خدمات در نظر بگیریم.»
كاهش آلودگی هوا
همه فعالیت‌های روباكس اگر به‌درستی انجام شود باید نتیجه آن كاهش آلودگی هوا به‌طور محسوس باشد. در این زمینه محمد فرهمند می‌گوید: «ما فعلا در مرحله آزمایشی هستیم و قرار است پس از جذب سرمایه كه در حال حاضر در شرف آن هستیم به‌صورت رسمی كار خود را احتمالا در شهر تهران شروع كنیم. با توجه به این‌كه هدف اصلی ما كاهش آلودگی هواست در این زمینه سعی كردیم از افراد مختلف مشاوره‌های لازم را بگیریم و راهكارهای مناسب را بررسی كنیم.»
این عضو تیم روباكس در صحبت‌هایش اشاره می‌كند به‌طور كلی هر وسیله نقلیه با توجه به نوع، طول عمر، نحوه كاركرد و... میزان آلودگی كه ایجاد می‌كند متفاوت است، ولی طبق استاندارد یورو 2015 هر وسیله نقلیه نباید بیش از 130 گرم به ازای هر كیلومتر گاز CO2 تولید كند كه البته این مقدار تا سال 2021 باید به 95 گرم در هر كیلومتر برسد كه اگر این مقدار را بخواهیم در چرخه سیستم روباكس حساب كنیم هر اسكوتر آنها 12 كیلومتر در ساعت سرعت دارد و در بدترین حالت اگر 500 ساعت كار كند (حداقل طول عمر باتری) بالغ بر ۷۸۰ كیلوگرم در كاهش مصرف CO2 كمك می‌كند. در واقع با اتمام عمر هر اسكوتر حجم بالایی از آلودگی هوا كاهش یافته است. همچنین طبق آمار جهانی سازمان حفاظت از محیط‌زیست هر مسافر سالیانه به‌طور میانگین 4/6 تن CO2 تولید می‌كند. به علاوه این‌كه گازهای مضر دیگری نیز از خودروهای بنزینی متصاعد می‌شود كه به گرم شدن زمین و دیگر آلودگی‌های زیست محیطی كره زمین منجر خواهد شد.