فعالان اقتصادی در گفت‌وگو با جام‌جم از عملیاتی نشدن این اینستكس می‌گویند
عملیات اینستكس نمایش بود
جمعه هفتم تیرماه بعد از نشست كمیسیون مشترك برجام كه در شهر وین، پایتخت اتریش برگزار شد، سه كشور اروپایی امضاكننده برجام شامل انگلستان، فرانسه و آلمان، سرانجام با گذشت بیش از یك سال پس از خروج آمریكا از برجام، از عملیاتی شدن كانال مالی اینستكس با هدف دور زدن تحریم‌های آمریكا خبر دادند. هلگا اشمید، مقام ارشد سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم در همان روز اعلام كرد كه سازوكار ویژه مالی اروپا با ایران عملیاتی شده و اولین انتقالات بانكی در آن در حال انجام است. اما با گذشت بیش از یك هفته از آخرین وعده اروپایی‌ها، پرس‌وجوی جام‌جم از تاجران و فعالان اقتصادی بیانگر آن است كه خبر عملیاتی شدن اینستكس هم گزاره نادرست دیگری از جانب اروپایی‌ها بوده است. بعد از خروج آمریكا از برجام در اردیبهشت 1397، كشورهای اروپایی اعلام كردند برای حمایت از تجارت با ایران و همچنین حفظ برجام، سازوكاری را طراحی می‌كنند كه بتواند مبادلات تجاری ایران و اروپا را حمایت كند. در همین راستا اروپایی‌ها با تأخیر فراوان در بهمن سال گذشته سازوكار ویژه مالی خود برای تجارت با ایران را موسوم به «اینستكس» با سهامداری آلمان، انگلیس و فرانسه راه‌اندازی كردند. سه ماه بعد از تأسیس اینستكس، شركت «سازوكار ویژه تجارت و تأمین مالی ایران و اروپا» یا همان «ساتما» كه نهاد متناظر با سازوكار مالی اروپا به‌شمار می‌رود، در تهران به ثبت رسید. اینستكس سرواژه‌ای است كه از قرار گرفتن حروف ابتدایی عبارت «Instrument in Support of Trade Exchange» به معنای «ابزاری برای حمایت از مبادلات تجاری» تشكیل شده است. اروپایی‌ها ثبت این كانال ویژه را با تأخیر فراوان آغاز كردند و از وعده‌های اولیه برای پوشش دادن مبادلات نفت با ایران عقب‌نشینی كرده‌اند. اینستكس قرار است در مراحل اول مبادلات مربوط به مواد غذایی، دارو و تجهیزات پزشكی را پوشش دهد، اما كشورهای اروپایی وعده گسترش آن را داده‌اند.
مبادله تجاری از طریق اینستكس انجام نشده است
مهدی میرعمادی، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع ایران و فرانسه گفت: تاكنون مبادلات تجاری با فرانسه از طریق سامانه مالی اینستكس انجام نشده، حتی اگر انجام شده باشد نیز صرفا در زمینه دارویی خواهد بود كه ما تاكنون از این امر اطلاعی پیدا نكرده‌ایم.
هنوز خبری از اینستكس نیست
محمدرضا نجفی‌منش، عضو اتاق بازرگانی و صنایع ایران و فرانسه هم گفت: هنوز مبادلات تجاری بین ایران و اروپا بالاخص فرانسه از طریق سامانه مالی اینستكس انجام نشده، لكن مسؤولان گفته‌اند كه می‌خواهند از این به بعد از طریق این كانال مالی مبادلات انجام شود.
در حد صحبت بوده
علیرضا مناقبی، رئیس مجمع واردات نیز در این خصوص گفت: كانال مالی مبادلات تجاری ایران و اروپا موسوم به اینستكس هنوز راه‌اندازی نشده است. وی افزود: مبادلات تجاری ایران با اروپا از این طریق صرفا در حد صحبت بوده و هنوز هیچ‌اتفاق خاصی در این زمینه نیفتاده است و همه باید صبر كنیم كه این سازوكار ابتدا راه‌اندازی شده و به قولی پول به آن تزریق شود تا بتوان از مزایای آن بهره‌مند شویم.
رئیس مجمع واردات اظهار كرد: اگر هم تراكنش مالی بین ایران و اروپا از طریق اینستكس صورت گرفته باشد، بنده هیچ اطلاعی از آن ندارم، اما اگر صرفا مبادله غذایی یا دارویی بین دو طرف ایجاد شود، نمی‌توانیم بگویم از طریق اینستكس بوده است. وی در پایان افزود: از دیدگاه دولت جمهوری اسلامی باید از طریق اینستكس مشكلات و موانع دلاری مبادلات تجاری حذف‌شده و ما بتوانیم به‌نحو احسن نفتمان را به دیگر كشورها صادر كنیم.
اینستكس، محدود به مبادله
غذا و داروست
احمد پورفلاح، رئیس اتاق مشترك ایران و ایتالیا در این خصوص گفت: هنوز به‌جز یك موردی كه به صورت نمادین افتتاح شد هیچ تراكنشی مالی میان ایران و اروپا صورت نگرفته است.
وی افزود: بخش خصوصی كشورمان هنوز نتوانسته از طریق كانال مالی ایران و اروپا یا همان اینستكس مبادله‌ای صورت دهد. با این حال طبق ملاقات‌هایی كه هفته گذشته در اروپا داشتیم این امیدواری وجود دارد كه صرفاً در بخش مواد غذایی و دارو (نه هیچ كالای دیگری) این مبادلات صورت گیرد.
یک کانال مالی محدود بدون کارایی لازم
آرش محبی نژاد عضو هیات مدیره اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا در این باره توضیح داد: کانال مالی اینستکس تنها به منظور فروش نفت ایران طراحی شده و کشورهایی مانند ایتالیا که خریدار نفت ایران هستند می‌توانند از آن بهره ببرند و کاربرد عام ندارد. دبیر انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی تصریح کرد: تاکنون هیچ اقدامی برای قطعه‌سازان به منظور واردات مواد اولیه یا قطعات نهایی انجام نشده است. البته باید توجه داشت برای رفع معضل تجارت ایجاد یک کانال محدود اروپایی به نام اینستکس نمی‌تواند مشکلات را حل کند به این دلیل که صنعت خودروسازی ایران تحریم است و بسیاری از شرکت‌های اروپایی حاضر به مبادله با کشور ایران نیستند. درست است که نقل و انتقال پول یکی از مشکلات اصلی ایران برای تأمین کالاهای مواد اولیه تولید است اما ایجاد یک کانال محدود مالی نمی‌تواند مشکلات ما را حل کند.
اروپا به دنبال کار نمایشی است
عبدالرضا رضایی هنجنی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و سوئد با بیان اینکه کانال مالی اروپا به منظور دارو و غذا باز شده است به خبرنگار ما گفت: دارو غذا جزو موارد تحریمی نیستند اما اروپا قصد دارد به صورت نمایشی در این زمینه کانال مالی معرفی کند تا ایران گام‌های بعدی را بر ندارد.
وی با بیان اینکه در کانال مالی اروپا هر تراکنشی انجام نمی‌شود افزود: چند روز پیش فرانسه اعلام کرد می‌خواهد سازوکار اینستکس را تغییر دهد اما قطعاً آنچه اجرا خواهد شد با آنچه مدنظر ایران است تفاوت زیادی خواهد داشت.
رضایی هنجنی با اشاره به بدعهدی اروپایی در اجرای برجام و تعهداتشان در این بخش تصریح کرد: اروپا نمی‌خواهد خرید نفت ایران را در سازوکار کانال مالی خود تعریف کند و مدام بهانه‌هایی مانند پیوستن به اف.ای.تی.اف را مطرح می‌کنند.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و سوئد با تاکید بر اینکه اگر نفت در کانال مالی اروپا نباشد هیچ آورده‌ای برای ایران نخواهد داشت گفت: اقدامی که اروپایی‌ها انجام می‌دهند سمبلیک و نمایشی است و مشکل ایران را برای تجارت با کشورهای اروپایی حل نمی‌کند.
به دنبال کنترل تجارت ایران هستند
اصغر آهنی‌ها، عضو هیات مدیره اتاق مشترک ایران و اسپانیا، با بیان اینکه هنوز کانال مالی اروپا راه‌اندازی نشده است به جام جم گفت: آنچه به عنوان اینستکس برای تجارت ایران با کشورهای اروپایی معرفی شده با روح توافق بین‌المللی برجام منافات دارد و بیشتر از اینکه کشورهای غربی بخواهند با ایران مراوده داشته باشند قصد دارند تجارت را به این کانال بکشانند تا تراکنش‌ها و تجارت ایران را کنترل کنند.
وی با تاکید بر اینکه کانال مالی اروپا توهین به ایران است، افزود: ایران اعلام کرده بود اروپا کانالی برای فروش نفت و مبادلات بانکی فراهم کند اما اروپایی‌ها این کار را به بخش غذا و دارو محدود کردند و به جای انجام تعهدات خود در برجام شرط و شروط‌های جدید برای ایران می‌گذارند. آهنی‌ها تاکید کرد: کشورهای اروپایی قصد دارند متوجه شوند ایران چگونه تحریم‌ها را دور می‌زند و به همین منظور کانال مالی در نظر گرفتند تا ایران مجبور شود همه مبادلات تجاری خود را به این بخش وارد کند تا تحریم‌های بیشتری متوجه ایران شود.
به گفته این فعال اقتصادی، محدودسازی تجارت در یک کانال خاص هم توهین به ایران است و هم می‌تواند در زمینه تشدید تحریم‌ها خطرناک باشد. آنچه ایران عنوان کرده در راستای توافق بین‌المللی برجام است.
بانک مرکزی: موضوع حساس است؛ صبر کنید
برای بررسی بیشتر با بانک مرکزی تماس گرفتیم تا توضیحی در این زمینه به روزنامه جام جم ارائه کند که یک کارشناس در این بانک گفت: به دلیل حساسیت موضوع الآن امکان پاسخگویی نیست و برای اینکه پاسخی به شما بدهیم باید مجوزهای لازم را دریافت کنیم که انجام این کار ممکن است چند روز به طول بینجامد.
مهدی میرعمادی، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع ایران و فرانسه گفت: تاكنون مبادلات تجاری با فرانسه از طریق سامانه مالی اینستكس انجام نشده، حتی اگر انجام شده باشد نیز صرفا در زمینه دارویی خواهد بود كه ما تاكنون از این امر اطلاعی پیدا نكرده‌ایم.
هنوز خبری از اینستكس نیست
محمدرضا نجفی‌منش، عضو اتاق بازرگانی و صنایع ایران و فرانسه هم گفت: هنوز مبادلات تجاری بین ایران و اروپا بالاخص فرانسه از طریق سامانه مالی اینستكس انجام نشده، لكن مسؤولان گفته‌اند كه می‌خواهند از این به بعد از طریق این كانال مالی مبادلات انجام شود.
در حد صحبت بوده
علیرضا مناقبی، رئیس مجمع واردات نیز در این خصوص گفت: كانال مالی مبادلات تجاری ایران و اروپا موسوم به اینستكس هنوز راه‌اندازی نشده است. وی افزود: مبادلات تجاری ایران با اروپا از این طریق صرفا در حد صحبت بوده و هنوز هیچ‌اتفاق خاصی در این زمینه نیفتاده است و همه باید صبر كنیم كه این سازوكار ابتدا راه‌اندازی شده و به قولی پول به آن تزریق شود تا بتوان از مزایای آن بهره‌مند شویم.
رئیس مجمع واردات اظهار كرد: اگر هم تراكنش مالی بین ایران و اروپا از طریق اینستكس صورت گرفته باشد، بنده هیچ اطلاعی از آن ندارم، اما اگر صرفا مبادله غذایی یا دارویی بین دو طرف ایجاد شود، نمی‌توانیم بگویم از طریق اینستكس بوده است. وی در پایان افزود: از دیدگاه دولت جمهوری اسلامی باید از طریق اینستكس مشكلات و موانع دلاری مبادلات تجاری حذف‌شده و ما بتوانیم به‌نحو احسن نفتمان را به دیگر كشورها صادر كنیم.
اینستكس، محدود به مبادله
غذا و داروست
احمد پورفلاح، رئیس اتاق مشترك ایران و ایتالیا در این خصوص گفت: هنوز به‌جز یك موردی كه به صورت نمادین افتتاح شد هیچ تراكنشی مالی میان ایران و اروپا صورت نگرفته است.
وی افزود: بخش خصوصی كشورمان هنوز نتوانسته از طریق كانال مالی ایران و اروپا یا همان اینستكس مبادله‌ای صورت دهد. با این حال طبق ملاقات‌هایی كه هفته گذشته در اروپا داشتیم این امیدواری وجود دارد كه صرفاً در بخش مواد غذایی و دارو (نه هیچ كالای دیگری) این مبادلات صورت گیرد.
یک کانال مالی محدود بدون کارایی لازم
آرش محبی نژاد عضو هیات مدیره اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا در این باره توضیح داد: کانال مالی اینستکس تنها به منظور فروش نفت ایران طراحی شده و کشورهایی مانند ایتالیا که خریدار نفت ایران هستند می‌توانند از آن بهره ببرند و کاربرد عام ندارد. دبیر انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی تصریح کرد: تاکنون هیچ اقدامی برای قطعه‌سازان به منظور واردات مواد اولیه یا قطعات نهایی انجام نشده است. البته باید توجه داشت برای رفع معضل تجارت ایجاد یک کانال محدود اروپایی به نام اینستکس نمی‌تواند مشکلات را حل کند به این دلیل که صنعت خودروسازی ایران تحریم است و بسیاری از شرکت‌های اروپایی حاضر به مبادله با کشور ایران نیستند. درست است که نقل و انتقال پول یکی از مشکلات اصلی ایران برای تأمین کالاهای مواد اولیه تولید است اما ایجاد یک کانال محدود مالی نمی‌تواند مشکلات ما را حل کند.
اروپا به دنبال کار نمایشی است
عبدالرضا رضایی هنجنی، رئیس اتاق بازرگانی ایران و سوئد با بیان اینکه کانال مالی اروپا به منظور دارو و غذا باز شده است به خبرنگار ما گفت: دارو غذا جزو موارد تحریمی نیستند اما اروپا قصد دارد به صورت نمایشی در این زمینه کانال مالی معرفی کند تا ایران گام‌های بعدی را بر ندارد.
وی با بیان اینکه در کانال مالی اروپا هر تراکنشی انجام نمی‌شود افزود: چند روز پیش فرانسه اعلام کرد می‌خواهد سازوکار اینستکس را تغییر دهد اما قطعاً آنچه اجرا خواهد شد با آنچه مدنظر ایران است تفاوت زیادی خواهد داشت.
رضایی هنجنی با اشاره به بدعهدی اروپایی در اجرای برجام و تعهداتشان در این بخش تصریح کرد: اروپا نمی‌خواهد خرید نفت ایران را در سازوکار کانال مالی خود تعریف کند و مدام بهانه‌هایی مانند پیوستن به اف.ای.تی.اف را مطرح می‌کنند.
رئیس اتاق بازرگانی ایران و سوئد با تاکید بر اینکه اگر نفت در کانال مالی اروپا نباشد هیچ آورده‌ای برای ایران نخواهد داشت گفت: اقدامی که اروپایی‌ها انجام می‌دهند سمبلیک و نمایشی است و مشکل ایران را برای تجارت با کشورهای اروپایی حل نمی‌کند.
به دنبال کنترل تجارت ایران هستند
اصغر آهنی‌ها، عضو هیات مدیره اتاق مشترک ایران و اسپانیا، با بیان اینکه هنوز کانال مالی اروپا راه‌اندازی نشده است به جام جم گفت: آنچه به عنوان اینستکس برای تجارت ایران با کشورهای اروپایی معرفی شده با روح توافق بین‌المللی برجام منافات دارد و بیشتر از اینکه کشورهای غربی بخواهند با ایران مراوده داشته باشند قصد دارند تجارت را به این کانال بکشانند تا تراکنش‌ها و تجارت ایران را کنترل کنند.
وی با تاکید بر اینکه کانال مالی اروپا توهین به ایران است، افزود: ایران اعلام کرده بود اروپا کانالی برای فروش نفت و مبادلات بانکی فراهم کند اما اروپایی‌ها این کار را به بخش غذا و دارو محدود کردند و به جای انجام تعهدات خود در برجام شرط و شروط‌های جدید برای ایران می‌گذارند. آهنی‌ها تاکید کرد: کشورهای اروپایی قصد دارند متوجه شوند ایران چگونه تحریم‌ها را دور می‌زند و به همین منظور کانال مالی در نظر گرفتند تا ایران مجبور شود همه مبادلات تجاری خود را به این بخش وارد کند تا تحریم‌های بیشتری متوجه ایران شود.
به گفته این فعال اقتصادی، محدودسازی تجارت در یک کانال خاص هم توهین به ایران است و هم می‌تواند در زمینه تشدید تحریم‌ها خطرناک باشد. آنچه ایران عنوان کرده در راستای توافق بین‌المللی برجام است.
بانک مرکزی: موضوع حساس است؛ صبر کنید
برای بررسی بیشتر با بانک مرکزی تماس گرفتیم تا توضیحی در این زمینه به روزنامه جام جم ارائه کند که یک کارشناس در این بانک گفت: به دلیل حساسیت موضوع الآن امکان پاسخگویی نیست و برای اینکه پاسخی به شما بدهیم باید مجوزهای لازم را دریافت کنیم که انجام این کار ممکن است چند روز به طول بینجامد.