احتمال حرکت جدی از سوی اروپایی‌ها نیست

مهدی فضائلی / کارشناس مسائل بین‌الملل
مهم‌تر از این که سرانجام نشست‌های اروپا چه بشود، تغییر نگاهی است که در میان اروپایی‌ها ایجاد شده است. تا الان برداشت آنها این بوده که برجام این قدر برای ایران مهم است که آنها هر نوع رفتاری داشته باشند، ایران همچنان پایبند به برجام خواهد بود و واکنشی نشان نمی‌دهد. چنین رویه‌ای ما را از توانمندی‌هایمان محروم کرده و بعضی فرصت‌ها را از ما گرفته بود. ما در موضع انفعال کامل قرار گرفته بودیم و آنها رفتار خود را ادامه می‌دادند و فرصت‌سوزی خیلی جدی به ما تحمیل شد. اما تصمیمی که شورای عالی امنیت ملی در کاهش تعهدات برجامی گرفت تاثیر جدی داشت که اولا ما را از موضع انفعال خارج کرد و ابتکار عمل در دست جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت و ثانیا آنها را به تکاپو واداشته و نگرانی‌هایی برای آنها به دنبال داشته است. به نظرم اینها خیلی مهم است و در عین حال اگر آنها ما را مصمم بدانند می‌تواند تاثیرات بیشتری داشته باشد. به نظر می‌رسد آنها تلاش جدی دارند ما را از ادامه این مسیر باز دارند و اگر آنها این باور را پیدا کنند که ما این گام‌ها را ادامه خواهیم داد، اقدامات عملی صورت خواهند داد و اگر هم برندارند ، ما از این مسیر متضرر نخواهیم شد.
مهم‌تر از  این که سرانجام این نشست ها چیست، این است که الان آنها در موضع انفعال و واکنش هستند و ما در موضع ابتکار عمل. نتایج این نشست‌ها هم از دو حال خارج نیست یا آنها ناگزیر خواهند شد این جلسات را به نتایج ملموس و اجرایی برسانند؛ که این فرصتی است و نهایتا ما به خواسته خود خواهیم رسید و تعهدات آنها اجرایی خواهد شد. یا این که کاری انجام نمی‌دهند که در این صورت حداقلش این است که ما فرصتمان را بیش از این از دست نمی‌دهیم، ابتکار عمل داریم و طرف مقابل خودمان را دقیق‌تر شناخته‌ایم و هر کاری قرار است انجام دهیم، خودمان تصمیم‌ می‌گیریم و معطل فرصت ‌سوزی آنها نمی‌شویم. هر دو حالت برای ما منفعت دارد ، چه نشست‌های آنها ثمربخش باشد چه نباشد، ضرر نخواهیم کرد.
البته آنها هم تقریبا شبیه آمریکایی‌ها هستند و امیدی به آنها نیست و احتمال این که حرکت جدی انجام بدهند وجود ندارد.